{"id":14565,"date":"2017-08-24T09:15:42","date_gmt":"2017-08-24T07:15:42","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=14565"},"modified":"2017-08-25T10:49:41","modified_gmt":"2017-08-25T08:49:41","slug":"czarna-przeszlosc-nie-z-tej-ziemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2017\/08\/24\/czarna-przeszlosc-nie-z-tej-ziemi\/","title":{"rendered":"Czarna przesz\u0142o\u015b\u0107 (ja bym klika\u0142)"},"content":{"rendered":"<p>Jest na rynku muzycznym pewne wa\u017cne prawo. Kiedy my\u015bleli\u015bcie, \u017ce wszystkie sk\u0142adanki z historiami muzyki afroameryka\u0144skiej ju\u017c wysz\u0142y, na pewno uka\u017ce si\u0119 jeszcze jedna. Oczywi\u015bcie jak z ka\u017cdym prawem &#8211; s\u0105 wyj\u0105tki. Bo czasem wychodz\u0105 dwie sk\u0142adanki naraz &#8211; tak jak teraz z kompilacj\u0105 sprytnie zatytu\u0142owan\u0105 tak, \u017ceby si\u0119 z trudem zmie\u015bci\u0142o w jednym tweecie: <em>Soul of a Nation. Afrocentric Visions in the Age of Black Power, Underground Jazz, Street Funk &#038; The Roots of Rap 1968-79<\/em>. I z drug\u0105, ju\u017c bardziej ekonomiczn\u0105: <em>Function Underground. The Black and Brown American Rock Sound 1972-1977<\/em>. A \u017ce wydawcy obu znakomici, do pierwszego obowi\u0105zuj\u0105cego prawa nale\u017cy doda\u0107 drugie: zakup ka\u017cdej z tych sk\u0142adanek mo\u017ce si\u0119 sko\u0144czy\u0107 zakupami kolejnych p\u0142yt. Musz\u0119 wi\u0119c ostrzec zanim klikniecie dalej. Cho\u0107 zaznaczam, \u017ce ja bym klikn\u0105\u0142.<!--more--><\/p>\n<p>Przy <em>Soul of a Nation<\/em>, wydanej przez \u015bwietn\u0105 brytyjsk\u0105 Soul Jazz Records, mo\u017cecie na pocz\u0105tku dwa razy j\u0119kn\u0105\u0107 z zawodu. Po pierwsze, jak mogli na ok\u0142adce wykadrowa\u0107 obraz olejny niedawno zmar\u0142ego Barkleya L. Hendricksa, kt\u00f3ry firmuje jednocze\u015bnie wystaw\u0119 w Tate Modern po\u015bwi\u0119con\u0105 buntowniczej czarnej sztuce. Tam <a href=\"http:\/\/www.tate.org.uk\/whats-on\/tate-modern\/exhibition\/soul-nation-art-age-black-power\">mo\u017cna go zobaczy\u0107 w ca\u0142ej okaza\u0142o\u015bci<\/a> &#8211; jeszcze do 22 pa\u017adziernika. Na wystawie zreszt\u0105 sam album mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 przedpremierowo, wi\u0119c to odci\u0119cie dolnych partii cia\u0142a czarnego supermana na ok\u0142adce mo\u017ce jednak doczeka\u0142o si\u0119 zgody artysty lub przynajmniej jego rodziny. Drugi problem to do\u015b\u0107 oczywisty pocz\u0105tek: <em>The Revolution Will Not Be Televised<\/em> Gila Scotta-Herona. Piosenka &#8211; a w\u0142a\u015bciwie pre-rap &#8211; kt\u00f3r\u0105 macie pewnie na paru innych p\u0142ytach. Owszem, dla historii muzyki afroameryka\u0144skiej dumy &#8211; a w\u0142a\u015bciwie wp\u0142ywu ruch\u00f3w obrony praw obywatelskich na muzyk\u0119 z USA od ko\u0144ca lat 60., bo to dokumentuje sk\u0142adanka &#8211; rzecz kluczowa.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/1O8p6VWIdws\" frameborder=\"0\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Esej towarzysz\u0105cy zestawowi utwor\u00f3w przeczytacie migiem &#8211; i niewiele si\u0119 z niego dowiecie o samych tw\u00f3rcach. Co jest jeszcze jednym mankamentem. Ale to tak jak z rozwojem czarnej kultury &#8211; z\u0142e bywa zapowiedzi\u0105 dobrego. Znajdziecie tu sporo muzyki, o kt\u00f3rej esej dzi\u015b napisa\u0107 nie\u0142atwo. We\u017amy wklejonego wy\u017cej eksperkusist\u0119 Sun Ra, czyli <strong>Duke&#8217;a Edwardsa<\/strong>, i utw\u00f3r, kt\u00f3ry jest w\u0142a\u015bciwie natchnionym monologiem i wydaje si\u0119 pod wieloma wzgl\u0119dami nast\u0119pc\u0105 tego kawa\u0142ka Scotta-Herona. A dodatkowo pochodzi &#8211; jak spora cz\u0119\u015b\u0107 repertuaru sk\u0142adanki &#8211; z bardzo rzadkiej p\u0142yty. Podobnie jak <em>Malcolm X<\/em> &#8211; hymn (ten nawet bardziej z okolic Sun Ra &#8211; autor by\u0142 z kolei tr\u0119baczem Arkestry) <strong>Phila Cohrana<\/strong>, wybitnego muzyka sceny afro-jazzowej zmar\u0142ego tu\u017c przed wakacjami. W sklepie na rogu tego nie dostaniecie. <\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/vi-wJ2F2n8k\" frameborder=\"0\" allowfullscreen><\/iframe> <\/p>\n<p>Europejskie instrumenty d\u0119te i afryka\u0144skie polirytmie &#8211; a do tego format <em>call and response<\/em>, improwizacja, swing i synkopa. Te elementy wylicza niezmordowany Stuart Baker, autor kompilacji, wymieniaj\u0105c nazwisko Malcolma X jako kluczowe, obok Marcusa Garveya i Martina Luthera Kinga, dla kszta\u0142tuj\u0105cej si\u0119 w latach 60. fali artystycznej zwi\u0105zanej z emancypacj\u0105 czarnych. Poza elementami bluesa, funku i soulu mamy tu regularnie zespo\u0142y z\u0142o\u017cone z muzyk\u00f3w zwracaj\u0105cych si\u0119 do siebie per &#8222;Bracia&#8221; (Sarah Webster Fabio), albo wczesne przyk\u0142ady budowania w Ameryce sk\u0142ad\u00f3w graj\u0105cych muzyk\u0119 o charakterze stricte afryka\u0144skim &#8211; jak <strong>Mandingo Griot Society<\/strong> (jest tu ich utw\u00f3r z <strong>Donem Cherrym<\/strong> &#8211; w zespole gra m\u0142odziutki Hamid Drake) czy bardzo ciekawa <strong>The Pan Afrikan Peoples Arkestra<\/strong> z <strong>Horace&#8217;em Tapscottem <\/strong>na czele. Og\u00f3lnie &#8211; du\u017co spiritual jazzu, odjazdu, eksperymentu, wolno\u015bci kolektywnego grania. I kapitalne partie instrument\u00f3w d\u0119tych &#8211; jak u Tapscotta, \u017ceby poda\u0107 przyk\u0142ad pierwszy z brzegu, cho\u0107 <em>Black Narcissus<\/em> <strong>Joe Hendersona<\/strong> przynosi rewelacyjn\u0105 parti\u0119 syntezatora Patricka Gleesona, zagubionego bia\u0142ego w tym zestawie &#8211; cz\u0142owieka, kt\u00f3ry w tym okresie nagrywa\u0142 swoj\u0105 wersj\u0119 suit z <em>Gwiezdnych wojen<\/em> i realizowa\u0142 d\u017awi\u0119kowo genialny debiutancki album Devo. Bo oczywi\u015bcie r\u00f3\u017cne rzeczy w muzyce &#8211; jak wiadomo &#8211; dziej\u0105 si\u0119 naraz. I tylko sugestywne sk\u0142adanki Soul Jazzu czasem wmawiaj\u0105 nam, \u017ce jest inaczej. Ale za to &#8211; poza naprawd\u0119 \u015bwietnie dobranym, a przede wszystkim przygotowanym d\u017awi\u0119kowo zestawem &#8211; mo\u017cna ich lubi\u0107.<\/p>\n<p><strong>R\u00d3\u017bNI WYKONAWCY <em>Soul of a Nation. Afrocentric Visions in the Age of Black Power, Underground Jazz, Street Funk &#038; The Roots of Rap 1968-79<\/em><\/strong>, Soul Jazz Records 2017, <strong>8\/10<\/strong><\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/NzXKo1dWBEw\" frameborder=\"0\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Brzmieniowo gorzej jest na kompilacji czarnego rocka prze\u0142omu lat 60. i 70. opublikowanej przez wytw\u00f3rni\u0119 Now-Again &#8211; sublabel (por. update w komentarzu) rapowo-funkowego Stones Throw z Zachodniego Wybrze\u017ca USA. Ale wykonawcy nale\u017c\u0105 tu do jeszcze rzadziej s\u0142uchanych. Po kosmicznym wej\u015bciu w utw\u00f3r grupy <strong>1984<\/strong> zanurzamy si\u0119 w znajome rejony funku i pe\u0142nego sol\u00f3wek gitarowych, nadu\u017cywaj\u0105cego wah-wah (i narkotyk\u00f3w, jak s\u0105dz\u0119) rocka czarnej mniejszo\u015bci. To muzyka reaguj\u0105ca na najmodniejsze \u00f3wczesne trendy. Co s\u0142ycha\u0107 ju\u017c w kolejnych nagraniach &#8211; grupy <strong>Purple Snow<\/strong> podejmuj\u0105cej mocno na funkowo przerobiony szlagier Neila Younga <em>Down by the River<\/em> (to z bardzo rzadkiego singla &#8211; nie znam nawet rocznika), ale nie informuj\u0105cej o pierwotnym o autorze na swojej siedmiocalowej p\u0142ycie, o czym mo\u017cna si\u0119 przekona\u0107 poni\u017cej:<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/2gYV_jDtiGM\" frameborder=\"0\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Znajdziecie tu wi\u0119cej cytat\u00f3w &#8211; g\u0142\u00f3wnie z patronuj\u0105cego tej fali Jimiego Hendrixa (ten u <a href=\"https:\/\/youtu.be\/_hcOeKfTbWM\">We The People<\/a> wydaje mi si\u0119 do\u015b\u0107 bezczelny), cho\u0107 odniesienia do Sly &#038; The Family Stone te\u017c si\u0119 znajd\u0105. I wi\u0119cej takich nagra\u0144 wykonawc\u00f3w, kt\u00f3rych pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 nawet na YouTube (co jest ju\u017c jakim\u015b osi\u0105gni\u0119ciem samo w sobie). Z punktu widzenia sk\u0142adanki <em>Function Underground<\/em> nawet znakomita grupa <a href=\"https:\/\/youtu.be\/ZcRhnSEwVlo\">Death<\/a>, odkrywana na nowo par\u0119 lat temu (kliknijcie w link, je\u015bli nie znacie, do mojego tekstu szybko nie wr\u00f3cicie) dzi\u0119ki reedycjom to w\u0142a\u015bciwie oczywista oczywisto\u015b\u0107. <\/p>\n<p>Brakuje mi jednak wi\u0119kszej liczby takich nagra\u0144 jak przedziwny, dubowy <em>Stone Coal White<\/em> grupy pod t\u0105 sam\u0105 nazw\u0105 czy <em>Loaded Back<\/em> <strong>Michaela Ligginsa and the Super Souls<\/strong>, u kt\u00f3rego recenzent &#8222;The Wire&#8221; s\u0142usznie dos\u0142uchiwa\u0142 si\u0119 analogii do rytmiki grupy Can. Cho\u0107 ostatecznie to raczej dow\u00f3d na pewne historyczne pr\u0105dy. Bo &#8211; jak ju\u017c wy\u017cej pisa\u0142em &#8211; wiele dzia\u0142o si\u0119 w tym samym czasie. A czasy by\u0142y wyj\u0105tkowo ciekawe, je\u015bli na to popatrze\u0107 z dzisiejszej perspektywy &#8211; wygodnej kanapy i pary porz\u0105dnych g\u0142o\u015bnik\u00f3w.<\/p>\n<p>Na koniec dobra &#8211; mam nadziej\u0119 &#8211; informacja dla leniwych lub nielubi\u0105cych surfowa\u0107 po sieci. Dzi\u015b wieczorem w radiowej Dw\u00f3jce w Letniej Nocy po 23.00 obszerne i chyba najlepsze fragmenty obu kompilacji i kilka niespodzianek spod znaku afro. <\/p>\n<p><strong>R\u00d3\u017bNI WYKONAWCY <em>Function Underground. The Black and Brown American Rock Sound 1972-1977<\/em><\/strong>, Now-Again 2017, <strong>7\/10<\/strong>  <\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/l8tszLmocWU\" frameborder=\"0\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jest na rynku muzycznym pewne wa\u017cne prawo. Kiedy my\u015bleli\u015bcie, \u017ce wszystkie sk\u0142adanki z historiami muzyki afroameryka\u0144skiej ju\u017c wysz\u0142y, na pewno uka\u017ce si\u0119 jeszcze jedna. Oczywi\u015bcie jak z ka\u017cdym prawem &#8211; s\u0105 wyj\u0105tki. Bo czasem wychodz\u0105 dwie sk\u0142adanki naraz &#8211; tak jak teraz z kompilacj\u0105 sprytnie zatytu\u0142owan\u0105 tak, \u017ceby si\u0119 z trudem zmie\u015bci\u0142o w jednym tweecie: [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14567,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,12,312,120,1,7,2696,1249],"tags":[1535,2953,2955,959,2954,1361],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14565"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14565"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14565\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14577,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14565\/revisions\/14577"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14567"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14565"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14565"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14565"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}