Dzi\u015b zabawi\u0119 si\u0119 w szafiarza – bo to chyba rodzaj m\u0119ski szafiarki, prawda? Powt\u00f3rz\u0119 to, co ka\u017cda szafiarka zawsze powtarza: musicie mie\u0107 w szafie co\u015b czarnego na dzie\u0144 i co\u015b czarnego na wiecz\u00f3r. Tyle \u017ce w przeciwie\u0144stwie do mieszkaj\u0105cej dwa bloki dalej s\u0142ynnej szafiarki (kt\u00f3rej personalia utajni\u0119, bo jest przedmiotem rodzinnych anegdot i nie chc\u0119, \u017ceby si\u0119 biedaczka musia\u0142a stresowa\u0107 – w ka\u017cdym razie ilekro\u0107 j\u0105 widzimy, ubrana jest na czarno) ja trzymam w szafie p\u0142yty. A w\u0142a\u015bciwie trzymam je w garderobie – mieli\u015bmy w mieszkaniu kilka metr\u00f3w przestrzeni, teoretycznie na garderob\u0119, w kt\u00f3rych obieca\u0142em zmie\u015bci\u0107 si\u0119 z ca\u0142ym muzycznym dobytkiem – w\u0142\u0105cznie z czarnymi p\u0142ytami. Sk\u0105d taka obietnica? <\/p>\n
Skoro ju\u017c was ta historia zainteresowa\u0142a, to odpowiem. Ot\u00f3\u017c pozna\u0142em wiele historii radiowych czy prasowych dziennikarzy muzycznych, kt\u00f3rym rozrastaj\u0105ca si\u0119 p\u0142ytoteka – wychodz\u0105ca na pokoje, do przedpokoju, a czasem i do kuchni – zniszczy\u0142a ma\u0142\u017ce\u0144stwo lub inny trwa\u0142y zwi\u0105zek, stopniowo utrudniaj\u0105c \u017cycie w mieszkaniu komukolwiek poza posiadaczem p\u0142yt. I postanowi\u0142em ten \u017cywio\u0142 opanowa\u0107, przy okazji zyskuj\u0105c pomieszczenie tak szczelnie wype\u0142nione p\u0142ytowym towarem, \u017ce wyt\u0142umione do granic mo\u017cliwo\u015bci. To tutaj pisz\u0119 te s\u0142owa – jako szafiarz w pe\u0142nym tego s\u0142owa znaczeniu. Bo moja przestrze\u0144 do pracy charakteryzuje si\u0119 tym, \u017ce nie ma w niej okna, mo\u017cna wi\u0119c przyj\u0105\u0107, \u017ce jest rodzajem szafy. Dlatego szafiarska konkurencja nie robi na mnie wra\u017cenia – bo kto z nich realnie pomieszkuje w szafie? <\/p>\n
Ale przejd\u017amy do czarnych – brzmie\u0144 i rytm\u00f3w, rzecz jasna, bo mnie si\u0119 to raczej tak kojarzy. Ot\u00f3\u017c czarna mo\u017ce by\u0107 kr\u00f3tka albo d\u0142uga. Mo\u017ce i bana\u0142 z punktu widzenia szafiarki, ale coraz mniej ostatnio format\u00f3w po\u015brednich. Mistrzem formatu kr\u00f3tkiego by\u0142 J Dilla i mam wra\u017cenie, \u017ce po\u0142owa tego, co si\u0119 dzieje w okolicach hip-hopu, to rzeczy z ducha zmar\u0142ego 11 lat temu Jamesa Yanceya, kt\u00f3ry momentami troch\u0119 mnie nawet rozczarowywa\u0142 tym, \u017ce swoje utwory przycina do takiego kr\u00f3tkiego, esencjonalnego formatu, kre\u015bl\u0105c w nich nie piosenkow\u0105 struktur\u0119, tylko ledwie prost\u0105 figur\u0119 rytmiczn\u0105. Ale robi\u0142 to w pi\u0119knie rozklekotany, swinguj\u0105cy spos\u00f3b, unikaj\u0105c sztywnych beat\u00f3w pod linijk\u0119. Swoimi kwintolami J Dilla zmieni\u0142 ca\u0142\u0105 czarn\u0105 muzyk\u0119 bardziej chyba ni\u017c ktokolwiek po nim. Przynajmniej na razie.<\/p>\n
Te kwintolowe albo triolowe, „pijane” uk\u0142ady rytmiczne maj\u0105 chyba to do siebie, \u017ce lepiej si\u0119 na nich buduje kr\u00f3tsze formy. S\u0142ycha\u0107 to na p\u0142ycie, kt\u00f3ra jest ostatnio moj\u0105 „czarn\u0105 na dzie\u0144”. U brytyjskiego wokalisty i producenta o nazwisku Reginald Omas Mamode IV<\/strong>, kt\u00f3ry prawdopodobnie jest kolejnym artyst\u0105, kt\u00f3rego \u015bledzi\u0107 trzeba – tylko na stosunkowo jeszcze wczesnym etapie. Troch\u0119 o nim pisano, ale wielkiego hajpu nie ma. I dobrze. P\u0142yta Children of Nu <\/em>to esencja zabieg\u00f3w rytmicznych ze sklejaniem przeakcentowanych beat\u00f3w w obr\u0119bie metrum 4\/4 – czyli, m\u00f3wi\u0105c pro\u015bciej, na prosty rytm Mamode nak\u0142ada – id\u0105c troch\u0119 \u015bladem J Dilli, a troch\u0119 za neosoulowymi ekstrawagancjami Eryki Badu czy D’Angelo – kolejn\u0105, inaczej dziel\u0105c\u0105 takt warstw\u0119, stwarzaj\u0105c wra\u017cenie \u017cywego organizmu, kt\u00f3ry dalej pracuje miarowym rytmem, cho\u0107 wydaje si\u0119, \u017ce \u017caden organ z osobna za nim nie nad\u0105\u017ca. <\/p>\n Mamode ma co\u015b wi\u0119cej – te programowane miniatury buduj\u0105ce spektakularne groove’y z basu i perkusji, z funkowym napi\u0119ciem i powtarzanymi w k\u00f3\u0142ko prostymi frazami typu Kwestionuj ich w\u0142adz\u0119, zawsze kwestionuj w\u0142adz\u0119<\/em> (Question They<\/em>) przeplata utworami w stylu wczesnego Gila Scotta-Herona, afrokaraibskimi, ulicznymi wtr\u0119tami instrument\u00f3w perkusyjnych. I zdaje si\u0119 przeprowadza\u0107 Scotta-Herona do galaktyki Dilli. \u015amia\u0142o r\u00f3wna ca\u0142y utw\u00f3r do zwichrowanego werbla, wyjmuj\u0105c stop\u0119 albo zmniejszaj\u0105c jej znaczenie, dodaj\u0105c nadprogramowe pauzy, ba – rozsynchronizowuj\u0105c utw\u00f3r dalej, w\u0142\u0105cznie na przyk\u0142ad z syntetycznym basem, a na koniec doprowadzaj\u0105c do wra\u017cenia, jakie mia\u0142em podczas s\u0142uchania wybornego Children od Nu <\/em>parokrotnie – \u017ce w\u0142a\u015bciwie granice taktu najlepiej okre\u015bla partia wokalna. Co bardzo mi\u0142e i smaczne, gdyby kto\u015b mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce rzecz wr\u00f3\u017cy tortur\u0119 dla jajog\u0142owych. I znakomicie – jak to ta czarna forma w szczycie s\u0142\u0105wy – wpisuje si\u0119 w ca\u0142odzienne ADHD wsp\u00f3\u0142czesnej cywilizacji. To tak jak z Angry Birds<\/em> – ZAWSZE mo\u017cna mi\u0119dzy jedn\u0105 a drug\u0105 aktywno\u015bci\u0105 zmie\u015bci\u0107 jeszcze jeden kawa\u0142ek i cmokn\u0105\u0107 nad geniuszem rytmu, kt\u00f3ry pija\u0144stwo dosta\u0142 w genach po J Dilli.<\/p>\n REGINALD OMAS MAMODE IV Children of Nu<\/em><\/strong>, Five Easy Pieces 2017, 8\/10<\/strong><\/p>\n