{"id":15687,"date":"2017-11-29T12:12:42","date_gmt":"2017-11-29T11:12:42","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=15687"},"modified":"2017-11-29T12:36:26","modified_gmt":"2017-11-29T11:36:26","slug":"40-milionow-utworow-bez-autorow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2017\/11\/29\/40-milionow-utworow-bez-autorow\/","title":{"rendered":"40 milion\u00f3w utwor\u00f3w bez autor\u00f3w?"},"content":{"rendered":"

Komentatorzy nagr\u00f3d Grammy ciesz\u0105 si\u0119, \u017ce wreszcie w pe\u0142ni doceniono w tym roku pot\u0119g\u0119 streamingu. Przyk\u0142adem jest nominacja w kategoriach Nagranie roku i Piosenka roku dla znanego remiksu piosenki Despacito<\/em>, kt\u00f3ry – chc\u0105c czy nie chc\u0105c – ka\u017cdy pewnie s\u0142ysza\u0142. Na Spotify – jak dzi\u015b widz\u0119 – przes\u0142uchano go dot\u0105d 934 miliony razy. A wiecie, \u017ce nikt z tych 934 mln s\u0142uchaczy nie zobaczy\u0142 nawet, kto napisa\u0142 t\u0119 piosenk\u0119?<\/p>\n

Lista autor\u00f3w jest, owszem, do\u015b\u0107 d\u0142uga: Luis Rodr\u00edguez, Erika Ender, Ram\u00f3n Ayala, Justin Bieber, Jason Boyd i Marty James, wyd\u0142u\u017cy\u0142a j\u0105 forma remiksu (bo dopisano kilku autor\u00f3w do tw\u00f3rc\u00f3w orygina\u0142u). I s\u0105 ci autorzy ca\u0142kiem zapewne usatysfakcjonowani pod wzgl\u0119dem materialnym. Ale w zamian za prawa maj\u0105tkowe do utworu godz\u0105 si\u0119 na to, by nikt nie widzia\u0142 ich nazwisk. Do sprawdzenia tej sprawy sk\u0142oni\u0142 mnie wczorajszy sp\u00f3r na facebookowym profilu Jacka Dehnela, kt\u00f3ry zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce w klipie do piosenki Abdu\u0142 Bey<\/em> Jazz Bandu M\u0142ynarski-Masecki na YouTube brak nazwisk autor\u00f3w orygina\u0142u. Te uzupe\u0142niono natychmiast – w \u015bwietle ca\u0142ego pomys\u0142u (tutaj pisa\u0142em<\/a>) na album trudno by\u0142o tego nie potraktowa\u0107 jako zwyk\u0142ego przeoczenia – ale problem pozosta\u0142. Bo og\u00f3lniejszy problem na\u015bwietlony przez Dehnela, patrz\u0105cego na muzyk\u0119 z perspektywy literackiego statusu autora, jest pot\u0119\u017cny. Liczony w milionach utwor\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Chodzi o osobiste prawa autorskie, w szczeg\u00f3lno\u015bci prawo do tego, by dzie\u0142o rozpowszechnia\u0107 z nazwiskiem (lub pseudonimem) autora. W muzyce to bardziej skomplikowane ni\u017c w literaturze, bo autorzy muzyki i tekstu cz\u0119sto nie s\u0105 z punktu widzenia odbiorcy tak wa\u017cni jak wykonawca, dodatkowo liczy si\u0119 producent, muzycy wyst\u0119puj\u0105cy w nagraniu. S\u0142owem: ca\u0142y t\u0142um. I du\u017co informacji, z kt\u00f3rych tradycyjnie rezygnowa\u0142y (Abdu\u0142 Bey<\/em> jest w tej chwili mi\u0142ym wyj\u0105tkiem od regu\u0142y) telewizje muzyczne i tw\u00f3rcy klip\u00f3w, cz\u0119\u015bciej podaj\u0105cy nazwisko re\u017cysera obrazka ni\u017c autora tekstu. Ten ostatni dostawa\u0142 tantiemy. Wykonawca ma s\u0142aw\u0119 (i honoraria z koncert\u00f3w), a autor kas\u0119 – ten podzia\u0142 wydaje si\u0119 do\u015b\u0107 dobrze rozumiany w ca\u0142ym biznesie fonograficznym. Nazwiska autor\u00f3w zamieszczano drobnym drukiem w ksi\u0105\u017ceczkach p\u0142yt, kt\u00f3rych reklam\u00f3wkami de facto – tak je traktowano – by\u0142y wideoklipy. Teraz to si\u0119 zmienia, bo rzadko kto w og\u00f3le trafia na fizyczne wydawnictwo. We wspomnianym streamingu – przy 40 milionach dost\u0119pnych utwor\u00f3w – wci\u0105\u017c zdarza si\u0119 tak, \u017ce nie mamy mo\u017cliwo\u015bci uzyskania pe\u0142nej informacji o \u017cadnym.<\/p>\n

Kiedy ostatnio sprawdzali\u015bcie autora piosenki, kt\u00f3r\u0105 znale\u017ali\u015bcie w Spotify? Uprzedzam pr\u00f3b\u0119: b\u0119dzie trudno. Poni\u017cej pytanie u\u017cytkownika zadane na forum serwisu jeszcze na d\u0142ugo przed interwencj\u0105 Dehnela. I odpowied\u017a Spotify, do kt\u00f3rej serwis przekierowywa\u0142 przy okazji p\u00f3\u017aniejszych (by\u0142a jeszcze jaka\u015b pr\u00f3ba czy dwie) pyta\u0144 o to samo:<\/p>\n

\"\" <\/p>\n

Jest s\u0142abo – firma, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy za muzyczny interfejs kilkudziesi\u0119ciu milionom s\u0142uchaczy (licz\u0105c p\u0142atne subskrypcje) nie tylko nie umo\u017cliwia \u0142atwego sprawdzenia, kto napisa\u0142 i kto zagra\u0142, ale nawet nie ma tego w planach, aczkolwiek zach\u0119ca do dalszego komentowania. U\u017cytkownicy konkurencyjnego Apple Music (nie u\u017cywam, wi\u0119c b\u0119d\u0119 wdzi\u0119czny za jakie\u015b informacje dotycz\u0105ce aktualnego sposobu wy\u015bwietlania pe\u0142nych informacji o autorach i wykonawcach) w tym samym celu zbieraj\u0105 w\u0142a\u015bnie g\u0142osy w internetowej petycji. W tej chwili maj\u0105 44 397 podpis\u00f3w, co daje ca\u0142kiem poka\u017an\u0105 liczb\u0119 zainteresowanych pe\u0142n\u0105 informacj\u0105 o tym, czego s\u0142uchamy:<\/p>\n

\"\" <\/p>\n

Mi\u0142ym wyj\u0105tkiem jest Tidal, kt\u00f3ry sw\u00f3j etos serwisu prowadzonego przez artyst\u00f3w potwierdza, pozwalaj\u0105c na uzyskanie prost\u0105 metod\u0105 dok\u0142adnych informacji o s\u0142uchanym utworze. Co w wypadku przedwojennego fokstrota Abdu\u0142 Bey<\/em> nagranego w nowej wersji wygl\u0105da tak:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Zatem mo\u017cna. Tylko dlaczego buntuj\u0105 si\u0119 przeciwko aktualnemu stanowi rzeczy zwykli u\u017cytkownicy, a nie sami arty\u015bci? Dlaczego o napisach pocz\u0105tkowych lub ko\u0144cowych ma \u015bwiatu muzycznemu przypomina\u0107 literat? Co robi\u0105 w tej sprawie organizacje zarz\u0105dzania prawami poza inkasowaniem tantiem? Mam nadziej\u0119, \u017ce jak ju\u017c do ko\u0144ca docenimy t\u0119 pot\u0119g\u0119 streamingu w ka\u017cdej kategorii ka\u017cdych nagr\u00f3d – i gdy ju\u017c pewnie zapomnimy o Despacito <\/em>– nie b\u0119dziemy sobie musieli zadawa\u0107 takich pyta\u0144. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Komentatorzy nagr\u00f3d Grammy ciesz\u0105 si\u0119, \u017ce wreszcie w pe\u0142ni doceniono w tym roku pot\u0119g\u0119 streamingu. Przyk\u0142adem jest nominacja w kategoriach Nagranie roku i Piosenka roku dla znanego remiksu piosenki Despacito, kt\u00f3ry – chc\u0105c czy nie chc\u0105c – ka\u017cdy pewnie s\u0142ysza\u0142. Na Spotify – jak dzi\u015b widz\u0119 – przes\u0142uchano go dot\u0105d 934 miliony razy. A wiecie, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15688,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,120,1,2696,4,1249],"tags":[3153,3154,1242,3155,3121,1245,3152],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15687"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15687"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15687\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15703,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15687\/revisions\/15703"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15688"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15687"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15687"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15687"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}