{"id":17616,"date":"2018-04-30T09:25:19","date_gmt":"2018-04-30T07:25:19","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=17616"},"modified":"2018-04-30T09:28:13","modified_gmt":"2018-04-30T07:28:13","slug":"dzien-jazzu-spuszczonego-ze-smyczy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2018\/04\/30\/dzien-jazzu-spuszczonego-ze-smyczy\/","title":{"rendered":"Dzie\u0144 jazzu spuszczonego ze smyczy"},"content":{"rendered":"

Nie powie wam o tym \u017cadna stacja pomiarowa ani \u017cadna aplikacja, ale dzi\u015b w powietrzu mamy zapewne najwi\u0119ksze st\u0119\u017cenie jazzu w ci\u0105gu ca\u0142ego roku. Na ca\u0142ym \u015bwiecie odbywaj\u0105 si\u0119 koncerty w ramach proklamowanego przez UNESCO Mi\u0119dzynarodowego Dnia Jazzu. W Polsce – wiele imprez jednocze\u015bnie. We Wroc\u0142awiu wielki fina\u0142 Jazzu nad Odr\u0105 z ca\u0142\u0105 plejad\u0105 zespo\u0142\u00f3w (\u017ce a\u017c prosz\u0119 sprawdzi\u0107<\/a> – jest ich kilkana\u015bcie), podobnie w Katowicach z JazzArtem, kt\u00f3ry ostatniego dnia go\u015bci\u0107 b\u0119dzie m.in. niesamowit\u0105 Fire! Orchestra (tutaj pe\u0142ny program<\/a>). W Studiu im. W. Lutos\u0142awskiego, gdzie wczoraj grali \u0141oskot i Zimpel\/Zio\u0142ek and the Wrens (siedmioosobowy sk\u0142ad), dzi\u015b te\u017c pot\u0119\u017cna orkiestra z Marcinem Masecki, Grzegorzem Tarwidem i m.in. George’em Gershwinem w repertuarze (s\u0105 jeszcze ostatnie bilety<\/a>). Dlaczego o tym pisz\u0119?<\/p>\n

Cho\u0107by dlatego, \u017ceby zaprosi\u0107 was na te koncerty, ale r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce sko\u0144czy\u0142em lektur\u0119 znakomitej ksi\u0105\u017cki Magdaleny Grzeba\u0142kowskiej Komeda. Osobiste \u017cycie jazzu<\/em>, kt\u00f3ra w\u015br\u00f3d wielu zalet ma t\u0119, \u017ce pokazuje pierwszy okres ekspansji gatunku w powojennej Polsce jako roz\u0142o\u017cyste drzewo genealogiczne – z pocz\u0105tkami w jednym, mo\u017ce dw\u00f3ch sk\u0142adach, w kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w stanowili piani\u015bci, wi\u0119c trzeba by\u0142o si\u0119 wymienia\u0107 instrumentami, a\u017c do momentu, gdy niemal ka\u017cdy z tych oryginalnych cz\u0142onk\u00f3w za\u0142o\u017cycielskich formacji mia\u0142 w\u0142asn\u0105 formacj\u0119 i nieco inn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119. Fajnie w ten spos\u00f3b popatrze\u0107 na jazz jako ca\u0142o\u015b\u0107. Po latach \u017cyjemy w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym dw\u00f3ch fan\u00f3w jazzu mo\u017ce si\u0119 nie dogada\u0107 w sprawie wizji i kszta\u0142tu ulubionej muzyki, bo wyobra\u017caj\u0105 j\u0105 sobie zupe\u0142nie inaczej. A jazz nie potrzebuje ju\u017c gatunkowego snobizmu, kt\u00f3ry zarzuca mu si\u0119 w tych „katakumbowych” latach i do kt\u00f3rego poniek\u0105d przyznaj\u0105 si\u0119 sami tw\u00f3rcy (Komeda), wystarczy mu uwaga. Je\u015bli w Warszawie, Wroc\u0142awiu, Katowicach i innych miastach b\u0119d\u0105 dzi\u015b komplety, to wi\u0119cej t\u0142umaczy\u0107 nie trzeba. <\/p>\n

Jako osoba, kt\u00f3ra pograniczom po\u015bwi\u0119ca najwi\u0119cej uwagi, przygotowa\u0142em na MDJ co\u015b odpowiednio niemainstreamowego. Bo chocia\u017c taki Marc Ribot by\u0142by w stanie gra\u0107 tradycyjny jazz, p\u0142yty jego MARC RIBOT’S CERAMIC DOG<\/strong> to ka\u017cdorazowo mieszanka wybuchowa r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w. A to jest jedna z tych p\u0142yt, na kt\u00f3rych sk\u0142adniki wymieszane s\u0105 misternie i po wirtuozersku, ale autor mieszanki ma pomys\u0142, by nam chlusn\u0105\u0107 ca\u0142\u0105 t\u0105 mieszank\u0105 w twarz jak egzaltowany nastolatek nielubianemu koledze piwem na imprezie. Ribot sprzedaje nam mianowicie t\u0119 swoj\u0105 wielogatunkow\u0105 mikstur\u0119 z punkow\u0105 zadziorno\u015bci\u0105, odmawiaj\u0105c bycia u\u0142adzonym, elegancko ubranym i nienagannym technicznie muzykiem trzymaj\u0105cym si\u0119 z dala od brudnej i niemi\u0142ej rzeczywisto\u015bci. Zapowiada\u0142 t\u0119 p\u0142yt\u0119 pe\u0142en gniewu utw\u00f3r Muslim Jewish Resistance<\/em> wymierzony w pierwszej kolejno\u015bci w polityk\u0119 imigracyjn\u0105 Trumpa. A poniewa\u017c jest rok 2018, utw\u00f3r ten, maj\u0105cy wszelkie cechy rocka, o jakich rock cz\u0119sto zapomina, opisuje w dniu premiery jazzowy „Down Beat”<\/a>. Ca\u0142\u0105 p\u0142yt\u0119 Ribot otworzy zawo\u0142aniem em>Mam prawo m\u00f3wi\u0107 fuck you!<\/em> w utworze Personal Nancy<\/em>. <\/p>\n

YRU Still Here?<\/em> to oczywi\u015bcie wypadkowa osobowo\u015bci cz\u0142onk\u00f3w tego zespo\u0142u – niejednokrotnie brzmi\u0105cego jak wi\u0119kszy sk\u0142ad – czyli Ribota (poza gr\u0105 na gitarze i basie tak\u017ce \u015bpiewa), Shahzada Ismaily’ego (bas, Moog i ch\u00f3rki) oraz Chesa Smitha (perkusja, elektronika i ch\u00f3rki). Pokr\u0119conego power tria, kt\u00f3re w oryginalnym przydomku tego typu formacji bardzo powa\u017cnie potraktowa\u0142o s\u0142owo power<\/em>. I z pe\u0142n\u0105 moc\u0105 zwraca sw\u00f3j silny przekaz przeciwko w\u0142adzy. S\u0105 kolejne mocne fragmenty, ale ka\u017cdy z nich ma ju\u017c zupe\u0142nie inny charakter. Fuck La Migra<\/em> brzmi jak zagrany na rockowo klasyk starych hiphopowc\u00f3w w rodzaju Public Enemy, w Pennsylvania 6 6666<\/em> Ribot jest jak Sun Ra w rytmie samby. Z jednej strony mamy tu charakterystyczne ch\u00f3ralnie do\u015bpiewywane frazy linii wokalnych, z drugiej – ogie\u0144 sekcji rytmicznej. W Shut That Kid Up<\/em> ten sam lider jest ju\u017c jak bluesman w kapeli post-hardcore’owej. Oral Sidney with a U <\/em>to krzy\u017c\u00f3wka Zappowskich zabaw metrum i funkuj\u0105cego rytmu Billa Cobhama. Orthodoxy<\/em> z podobnym ogniem wprowadza nas w \u015bwiat arabskich skal. W \u017cadnej minucie nie jeste\u015bmy w stanie przewidzie\u0107, co si\u0119 wydarzy w nast\u0119pnej. <\/p>\n

Wklejam tu dzi\u015b tych kilka zda\u0144 o p\u0142ycie Ribota nie tylko dlatego, \u017ce mnie zaskoczy\u0142a. Przede wszystkim dlatego, \u017ce odpowiada na wa\u017cne pytanie, z kt\u00f3rym zostajemy po lekturze ksi\u0105\u017cki Grzeba\u0142kowskiej: czy te wszystkie wa\u017cne wydarzenia wok\u00f3\u0142 polskiego jazzu ponad p\u00f3\u0142 wieku temu nie wynika\u0142y aby z tego, \u017ce by\u0142 niebezpieczny, \u017ce by\u0142 \u00f3wczesnym no\u015bnikiem buntu, \u017ce organizowa\u0142 \u017cycie m\u0142odych ludzi do tego stopnia, by skra\u015b\u0107 im wiele lat i kaza\u0107 si\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107 muzyce. P\u00f3\u017aniej zosta\u0142 przez lata jednak coraz bardziej salonowym gatunkiem. A u Ribota – zreszt\u0105 tak jak u kilkorga z gwiazd tych festiwali na 30 kwietnia – jazz, cho\u0107by i w rockowym, noise’owym wydaniu, zn\u00f3w jest niebezpieczny. Ceramic Dog jest w tym sensie psem spuszczonym ze smyczy. Kundlem, kt\u00f3rego przodkowie par\u0119 pokole\u0144 temu zadawali si\u0119 z jazzmanami i kt\u00f3rego mo\u017ce i nawet przyj\u0119liby do stada, tylko co z tego, gdy ten woli hasa\u0107 luzem, ci\u0105gle warczy, a istnieje te\u017c ryzyko, \u017ce potrafi ugry\u017a\u0107 w to miejsce, na kt\u00f3rym spoczywa ci\u0119\u017car cia\u0142a najelegantszego nawet pianisty jazzowego podczas koncertu. <\/p>\n

MARC RIBOT’S CERAMIC DOG YRU Still Here?<\/em><\/strong>, Northern Spy 2018, 8\/10<\/strong> <\/p>\n