{"id":17797,"date":"2018-05-15T10:07:17","date_gmt":"2018-05-15T08:07:17","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=17797"},"modified":"2018-05-15T10:36:03","modified_gmt":"2018-05-15T08:36:03","slug":"zmarl-najglosniejszy-kompozytor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2018\/05\/15\/zmarl-najglosniejszy-kompozytor\/","title":{"rendered":"Zmar\u0142 najg\u0142o\u015bniejszy kompozytor"},"content":{"rendered":"<p>\u017baden ze mnie gitarzysta, ale mam w domu gitar\u0119, potrafi\u0119 j\u0105 nastroi\u0107 i wydoby\u0107 d\u017awi\u0119k. Moje ambicje nie si\u0119gaj\u0105 Hendrixa. W\u0142a\u015bciwie to nawet mnie nie interesuje takie granie &#8211; a je\u015bli ju\u017c to raczej by s\u0142ucha\u0107 ni\u017c gra\u0107. Moje marzenia w dziedzinie rzemios\u0142a gitarowego by\u0142yby zupe\u0142nie inne. Ot\u00f3\u017c bardzo chcia\u0142bym kiedy\u015b wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w wykonaniu utworu Glenna Branki na orkiestr\u0119 gitar. Uczestniczy\u0107 w czym\u015b, co jest zarazem proste dla pojedynczego muzyka, ale wsp\u00f3\u0142tworzy wielk\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, przenosi kultur\u0119 gitary elektrycznej w \u015bwiat muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej. I wci\u0105\u017c nale\u017cy raczej do rzadkich przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 scenicznych &#8211; nie tylko w Polsce, ale i na \u015bwiecie. Teraz okazja do czego\u015b takiego jest, ale za to bardzo smutna. W wieku 69 lat <strong>Glenn Branca <\/strong>zmar\u0142 na raka kratni, co og\u0142osi\u0142a wczoraj wieczorem jego \u017cona, gitarzystka Reg Bloor, kt\u00f3ra cz\u0119sto grywa\u0142a w tych jego gitarowych orkiestrach.<!--more--><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/glenn_branca.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"447\" class=\"aligncenter size-full wp-image-17798\" srcset=\"\/polifonia\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/glenn_branca.jpg 500w, \/polifonia\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/glenn_branca-300x268.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/p>\n<p>Przepraszam za w\u0105tek osobisty, ale Branc\u0119 trzeba przybli\u017ca\u0107, bo to posta\u0107 zbyt ma\u0142o czczona jak na zas\u0142ugi. A \u017ceby przybli\u017ca\u0107, warto dodawa\u0107 ludzk\u0105 perspektyw\u0119. Gitarzysta-amator, ucz\u0105cy si\u0119 gry na instrumencie na fali eksplozji muzycznej lat 60., przyjecha\u0142 z niewielkiego Harrisburg do Bostonu, a p\u00f3\u017aniej w po\u0142owie lat 70. do Nowego Jorku, by uczestniczy\u0107 w pracach awangardowych zespo\u0142\u00f3w teatralnych. Klimat by\u0142 jednak na tyle wci\u0105gaj\u0105cy muzycznie, \u017ce jedno ze swoich teatralnych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 zamieni\u0142 w grup\u0119 muzyczn\u0105, uda\u0142o mu si\u0119 \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 Jeffreya Lohna i tak powsta\u0142a formacja Theoretical Girls (tylko teoretycznie dziewcz\u0119ca &#8211; cho\u0107 do\u0142\u0105czy\u0142a Margaret De Wys, \u00f3wczesna dziewczyna Lohna). Nie dzia\u0142a\u0142a d\u0142ugo, ale sta\u0142a si\u0119 pierwsz\u0105 legend\u0105 No Wave, nowojorskiej anty-fali muzycznej, skupionej wok\u00f3\u0142 negacji, bo od pocz\u0105tku jej tw\u00f3rcy utrzymywali, \u017ce \u017cadnych scen nienawidz\u0105 i \u017cadnej sceny nie ma. Nie ma zjawiska, bo chcieli zrobi\u0107 co\u015b w kontrze do nurtu new wave, a w\u0142a\u015bciwie do ka\u017cdego nurtu w og\u00f3le. Ha\u0142as i dysonans by\u0142y g\u0142\u00f3wn\u0105 broni\u0105, zapleczem &#8211; \u015brodowisko sztuk wizualnych, ale stopniowo te\u017c jazzowe i awangardowe. Do inspiracji nale\u017celi nowojorczycy z Suicide, ale trudno by\u0142o &#8211; poza ha\u0142asem i odrzucaniem tradycji &#8211; znale\u017a\u0107 \u0142atwo cz\u0119\u015b\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 i punkt odniesienia. <em>Przekopcie si\u0119 przez histori\u0119 rock&#8217;n&#8217;rolla, a znajdziecie tylko kilka wzor\u00f3w dla No Wave<\/em> \u2013 pisa\u0142 Simon Reynolds. &#8211; <em>Grup\u0119 Velvet Underground, ale nie w piosenkach, tylko w bardziej ha\u0142a\u015bliwych, abstrakcyjnych utworach, Lou Reeda z \u201eMetal Machine Music\u201d, pierwotny wrzask Yoko Ono i j\u0119ki gitarowe Johna Lennona w ich nagraniach Plastic Ono Band, wreszcie awangardowego bluesa w wydaniu Captaina Beefhearta. <\/em><\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/sFHqOWjK8Po\" frameborder=\"0\" allow=\"autoplay; encrypted-media\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>O ile kr\u00f3tkotrwa\u0142y nurt &#8211; za chwil\u0119 odkryty przez Briana Eno, kt\u00f3ry w 1978 roku produkowa\u0142 za\u0142o\u017cycielsk\u0105, a zarazem troch\u0119 ju\u017c po\u017cegnaln\u0105 sk\u0142adank\u0119 <em>No New York<\/em> &#8211; nie mia\u0142 ambicji, by konkurowa\u0107 na listach przeboj\u00f3w z Blondie czy Talking Heads, to mia\u0142 powa\u017cne ambicje artystyczne. Zar\u00f3wno Lohn, jak i inna wa\u017cna posta\u0107 nie-sceny Rhys Chatham, mieli wykszta\u0142cenie muzyczne i marzenie, by przek\u0142ada\u0107 punkow\u0105, noise&#8217;ow\u0105 energi\u0119 na muzyk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105. Chatham jako pierwszy ze \u015brodowiska podejmowa\u0142 takie pr\u00f3by, ale nie\u015bmia\u0142o &#8211; zaczynaj\u0105c od utworu <em>Guitar Trio <\/em>w roku 1977. Branca zacz\u0105\u0142 dopiero w roku 1979, ju\u017c po rozstaniu z Theoretical Girls, lecz z wi\u0119kszym impetem i cho\u0107 przygotowania nie mia\u0142, wszed\u0142 do tej konkurencji, wygrywaj\u0105c j\u0105 zaskakuj\u0105co szybko. <em>Prawdziwa r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy mn\u0105 a lud\u017ami, kt\u00f3rzy studiowali muzyk\u0119, jest taka, \u017ce odbieram muzyk\u0119 inaczej<\/em> &#8211; t\u0142umaczy\u0142 &#8222;The Wire&#8221; w 1989 r. &#8211; <em>S\u0142ysz\u0119 j\u0105 jako fan, jako mi\u0142o\u015bnik, nie rozumiem, w jaki spos\u00f3b dziej\u0105 si\u0119 te wszystkie rzeczy, nie patrz\u0119 na nie technicznie, nie zauwa\u017cam tego, czy autor operuje kwint\u0105, czy przeprowadzi\u0142 modulacj\u0119 z C# do E, a je\u015bli znasz zasady tych proces\u00f3w, b\u0119dziesz je s\u0142ysza\u0142.<\/em>  <\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/JPkaiW2ZYnE\" frameborder=\"0\" allow=\"autoplay; encrypted-media\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Branca by\u0142 wi\u0119c genialnym dyletantem, kt\u00f3ry w ci\u0105gu kilku lat od rozpocz\u0119cia grania w zespo\u0142ach z bezczelno\u015bci\u0105 rzuci\u0142 si\u0119, by pisa\u0107 du\u017ce utwory, stawiaj\u0105c sobie za wz\u00f3r nie jakich\u015b tam minimalist\u00f3w (zosta\u0142 p\u00f3\u017aniej sklasyfikowany jako post-minimalista), tylko od razu Gustava Mahlera &#8211; chcia\u0142 muzyk\u0105 oddzia\u0142ywa\u0107 na emocje, ale zarazem wykorzystywa\u0107 ironi\u0119, kt\u00f3r\u0105 s\u0142ysza\u0142 u wiede\u0144skiego kompozytora. Przed czterdziestk\u0105 by\u0142 autorem sze\u015bciu symfonii gitarowych. Ostatnia, szesnasta (w podtytule <em>Orgazm<\/em>), skomponowana na zesp\u00f3\u0142 100 gitar, mia\u0142a premier\u0119 w 2015 roku. Mimo stopniowego zainteresowania tradycyjnym sk\u0142adem orkiestrowym, Amerykanin nigdy nie porzuci\u0142 idei pisania masywnych form wykorzystuj\u0105cych drony, przestery i mikrotonowo\u015b\u0107, g\u0142\u00f3wnie na sk\u0142ady z gitarami elektrycznymi. W tych skromniejszych &#8211; jak zestaw zebrany na jego pierwszym autorskim albumie <em>The Ascension <\/em>(1981), uwa\u017cany za jeden z najlepszych w dorobku &#8211; kapitalnie operowa\u0142 dynamik\u0105 i wykorzystywa\u0142 jednak pewne pomys\u0142y minimalist\u00f3w, w tych najwi\u0119kszych &#8211; tworzy\u0142 pot\u0119\u017cne, dr\u017c\u0105ce, czasem p\u0142yn\u0105ce w psychodeliczny spos\u00f3b d\u017awi\u0119kowe masy (we\u017amy tu pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 <em>Symfonii Nr 2<\/em> skomponowanej w 1982 r.), por\u00f3wnywalne pod wzgl\u0119dem nat\u0119\u017cenia tylko z tym, do czego stopniowo doszed\u0142 konkurent Rhys Chatham. St\u0105d pewnie u\u017cywane w stosunku do nich obu okre\u015blenie <em>totalizm<\/em>. <\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/t4re9tjY5es\" frameborder=\"0\" allow=\"autoplay; encrypted-media\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Poza tym Branca potrafi\u0142 wykorzysta\u0107 tw\u00f3rczy potencja\u0142 \u015brodowiska skupionego wok\u00f3\u0142 klubu Kitchen, inspiruj\u0105c m\u0142odszych muzyk\u00f3w i tworz\u0105c du\u017ce zespo\u0142y wykonawcze, w kt\u00f3rych sk\u0142adach mo\u017cna bez trudu odnale\u017a\u0107 przysz\u0142\u0105 generacj\u0119 ameryka\u0144skiej sceny alternatywnej. Grali z nim Thurston Moore i Lee Ranaldo znani z grupy Sonic Youth, Kim Gordon zna\u0142a si\u0119 z Branc\u0105, robi\u0142a zdj\u0119cia na jego wyst\u0119pach, w koncertach jego muzyki brali udzia\u0142 przyszli cz\u0142onkowie Swans, w tym Michael Gira, dla kt\u00f3rego stylistyka wolnego budowania crescend z przesterowanego brzmienia gitar sta\u0142a si\u0119 drogowskazem na lata. Gra\u0142 z Branc\u0105 Page Hamilton, p\u00f3\u017aniejszy za\u0142o\u017cyciel formacji Helmet, grywa\u0142 wreszcie przez lata zmar\u0142y niedawno perkusista Z&#8217;EV. Branca jest dzi\u015b wspominany przez innych muzyk\u00f3w, takich jak inspiruj\u0105cy si\u0119 No Wave John Zorn, a tak\u017ce lider The Lounge Lizards John Lurie, kt\u00f3rego twitterowe po\u017cegnanie kompozytora cytuje dzi\u015b \u015bwiatowa prasa: <em>Wyst\u0119py na rzecz pisma &#8222;The X Magazine&#8221; w 1979 roku by\u0142y zapewne najbardziej fascynuj\u0105c\u0105 seri\u0105 koncert\u00f3w, jakie kiedykolwiek widzia\u0142em. Glenn Branca, wtedy jeszcze z Theoretical Girls, gra\u0142 w najlepszym zespole w programie tej serii. Zmienili moje \u017cycie. \u017ba\u0142uj\u0119, \u017ce nie mia\u0142em okazji mu tego powiedzie\u0107<\/em>.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/4Tko5z5ynSI\" frameborder=\"0\" allow=\"autoplay; encrypted-media\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Wp\u0142yw Branki na nowojorsk\u0105 scen\u0119 alternatywn\u0105 i na rozw\u00f3j muzyki w kolejnych dekadach jest r\u00f3wnie masywny, co jego utwory. I du\u017co wi\u0119kszy, ni\u017c by na to wskazywa\u0142a rozpoznawalno\u015b\u0107 samego nazwiska. S\u0142uchacze Swans czy Sonic Youth powinni ju\u017c zna\u0107 kompozycje Amerykanina. Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Godspeed You! Black Emperor mog\u0105 zdziwi\u0107 pomys\u0142y Branki, je\u015bli jeszcze o nich nie wiedzieli &#8211; us\u0142ysz\u0105 utwory, kt\u00f3re dalej rozwijaj\u0105 motywy, jakie u GY!BE dawno ju\u017c sko\u0144czy\u0142y si\u0119 kulminacj\u0105. Znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 postrockowego \u015brodowiska powinny te du\u017ce gitarowe utwory zwyczajnie zawstydzi\u0107. Z cz\u0142owieka, kt\u00f3ry &#8211; jak sam o sobie m\u00f3wi\u0142 &#8211; nie bardzo wiedzia\u0142, co ze sob\u0105 zrobi\u0107, sta\u0142 si\u0119 Branca zdyscyplinowanym tw\u00f3rc\u0105 ogarni\u0119tym obsesj\u0105 zapisania na kartce papieru <em>akustycznego fenomenu<\/em>, kt\u00f3ry mo\u017cna stworzy\u0107 w sali koncertowej. Przy okazji by\u0142 to fenomen z gatunku tych najg\u0142o\u015bniejszych &#8211; cho\u0107 nie po to, by bi\u0107 rekordy. Z drugiej strony, ilekro\u0107 na wroc\u0142awskim rynku gitarzy\u015bci &#8211; olbrzymia si\u0142a \u015bci\u0105gni\u0119ta z ca\u0142ego kraju &#8211; spotykaj\u0105 si\u0119, by pobi\u0107 kolejny rekord Guinnessa w graniu <em>Hey Joe<\/em>, nie mog\u0119 si\u0119 uwolni\u0107 od absurdu tej sytuacji &#8211; dlaczego, do licha, nie zagraj\u0105 napisanego w\u0142a\u015bnie na tak\u0105 okoliczno\u015b\u0107 utworu Rhysa Chathama albo symfonii Glenna Branki?  <\/p>\n<p>W czwartek wspomnimy Glenna Branc\u0119 w radiowej Dw\u00f3jce, dzi\u015b warto przypomnie\u0107 sobie jego pot\u0119\u017cny dorobek. A ho\u0142dy od muzycznego \u015bwiata za 3, 2, 1&#8230;<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/open.spotify.com\/embed\/album\/5TiCGVVenPGTFYlWGgkcO5\" width=\"500\" height=\"380\" frameborder=\"0\" allowtransparency=\"true\" allow=\"encrypted-media\"><\/iframe><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u017baden ze mnie gitarzysta, ale mam w domu gitar\u0119, potrafi\u0119 j\u0105 nastroi\u0107 i wydoby\u0107 d\u017awi\u0119k. Moje ambicje nie si\u0119gaj\u0105 Hendrixa. W\u0142a\u015bciwie to nawet mnie nie interesuje takie granie &#8211; a je\u015bli ju\u017c to raczej by s\u0142ucha\u0107 ni\u017c gra\u0107. Moje marzenia w dziedzinie rzemios\u0142a gitarowego by\u0142yby zupe\u0142nie inne. Ot\u00f3\u017c bardzo chcia\u0142bym kiedy\u015b wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w wykonaniu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17799,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[595],"tags":[3501],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17797"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17797"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17797\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17809,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17797\/revisions\/17809"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17799"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17797"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17797"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17797"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}