{"id":1804,"date":"2011-11-04T19:16:22","date_gmt":"2011-11-04T17:16:22","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=1804"},"modified":"2011-11-04T19:29:13","modified_gmt":"2011-11-04T17:29:13","slug":"najdluzszy-usmiech-swiata","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2011\/11\/04\/najdluzszy-usmiech-swiata\/","title":{"rendered":"Najd\u0142u\u017cszy U\u015aMiECH \u015bwiata"},"content":{"rendered":"

Nikt jej nie s\u0142ysza\u0142, ale wszyscy j\u0105 znaj\u0105. Prac\u0119 nad p\u0142yt\u0105 „SMiLE”<\/strong> Brian Wilson, a za nim ca\u0142a grupa The Beach Boys<\/strong>, porzucili w roku 1967, zm\u0119czeni wielomiesi\u0119cznym \u015bciganiem si\u0119 z w\u0142asnym perfekcjonizmem i z cieniem Beatles\u00f3w, kt\u00f3rych – jak wiadomo – mia\u0142 ten album zdetronizowa\u0107. I pewnie r\u00f3wnie\u017c szukaniem w\u0142asnej koncepcji m\u0142odzie\u0144czego oratorium, kt\u00f3ra z czasem stawa\u0142a si\u0119 coraz bardziej m\u0119tna – to by\u0142o na d\u0142ugo przed Rubikiem, nie mieli wi\u0119c know-how umo\u017cliwiaj\u0105cego trzaskanie dw\u00f3ch oratori\u00f3w w tygodniu. <\/p>\n

Widmo „SMiLE” kr\u0105\u017cy dzi\u015b jednak nad muzyk\u0105 popularn\u0105, zupe\u0142nie jakby p\u0142yta wysz\u0142a. Mo\u017ce dlatego, \u017ce jej fragmenty publiczno\u015b\u0107 przez lata pozna\u0142a (bestsellerowy singlowy utw\u00f3r „Good Vibrations” znaj\u0105 od lat 60. miliony, kilka utwor\u00f3w z sesji wypuszczono tak\u017ce w przekrojowym boksie zespo\u0142u w roku 1993), a mo\u017ce dlatego, \u017ce siedem lat temu Brian Wilson nagra\u0142 „SMiLE” od nowa, wesp\u00f3\u0142 z Van Dyke Parksem, oryginalnym wsp\u00f3\u0142pracownikiem przy przerwanym projekcie w latach 60. – jako „Brian Wilson Presents Smile”. Gdy ich wizja si\u0119 ukaza\u0142a, pisa\u0142em, \u017ce monumentalny \u201eSmile\u201d jest jak cudowna budowla do podziwiania, ale zakocha\u0107 si\u0119 wci\u0105\u017c \u0142atwiej w \u201ePet Sounds\u201d<\/em>. Dzisiaj ju\u017c wiem, \u017ce w p\u0142ycie, nad kt\u00f3r\u0105 zesp\u00f3\u0142 oryginalnie pracowa\u0142, zakocha\u0142bym si\u0119 z miejsca. <\/p>\n

Ukaza\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie, po 44 latach, od razu w kilku postaciach, pod tytu\u0142em „SMiLE Sessions”. Jako pojedynczy kompakt, 2CD, wielop\u0142ytowy box z licznymi pami\u0105tkami i zapisami rozm\u00f3w ze studia oraz podw\u00f3jny winyl. Ka\u017cda z nich zawiera przede wszystkim rekonstrukcj\u0119 „SMiLE” – 19 utwor\u00f3w rozpoczynaj\u0105cych si\u0119 od „Our Prayer”, a ko\u0144cz\u0105cych na „Good Vibrations”, r\u00f3\u017cni\u0105c\u0105 si\u0119 dwoma drobnymi fragmentami od wizji Wilsona zaprezentowanej na „BWPS” z roku 2004. Do tego osiem bonus\u00f3w, na drugiej p\u0142ycie (obstawi\u0142em zestaw 2CD) – ekstrakt strz\u0119pk\u00f3w sesji pokazuj\u0105cy prac\u0119 w studiu. Rzecz drugorz\u0119dna. Za to tak zwana ksi\u0105\u017ceczka – nie do zignorowania. Brian Wilson pisze w s\u0142owie wst\u0119pnym tak:<\/p>\n

Jestem perfekcjonist\u0105. Zupe\u0142nie jak m\u00f3j ojciec. Kiedy pogania\u0142 nas, \u017ceby\u015bmy skosili trawnik, krzycza\u0142 „Zr\u00f3bcie to dwa razy!”. Jako dzieci wszystko musieli\u015bmy robi\u0107 dwa razy, \u017ceby upewni\u0107 si\u0119, \u017ce jest jak nale\u017cy. Mam wra\u017cenie, \u017ce ci\u0105gle nas to obowi\u0105zuje, skoro razem z „ch\u0142opcami” siedzimy w\u0142a\u015bnie i sk\u0142adamy w ca\u0142o\u015b\u0107 „SMiLE”… po raz drugi. <\/p><\/blockquote>\n

Chocia\u017c praca w studiu trwa\u0142a d\u0142ugo, sam proces komponowania najwa\u017cniejszych utwor\u00f3w przebieg\u0142 b\u0142yskawicznie. „The songs just seemed to fly out of my fingers, the words out of his mouth” – pisze o pracy z Parksem. Nie dodaje, \u017ce byli wtedy na diecie z\u0142o\u017conej z za\u017cywanej na zmian\u0119 marihuany i amfetaminy, ale to ju\u017c wiemy z innych, mniej oficjalnych \u017ar\u00f3de\u0142. W ka\u017cdym razie w ten spos\u00f3b powsta\u0142 kapitalny rdze\u0144 kompozycji ze „SMiLE”: „Heroes and Villains”, „Wonderful”, „Cabin Essence” i „Surf’s Up”. Nie wszystkie do ko\u0144ca przekona\u0142y mnie w wersji z roku 2004. Tutaj po prostu demoluj\u0105. <\/p>\n

Moje pierwsze wra\u017cenie przy s\u0142uchaniu tej p\u0142yty dotyczy\u0142o systemu mono, w kt\u00f3rym nagrany jest album – a przynajmniej te 19 piosenek, z kt\u00f3rych autorzy kompilacji – Mark Linett, Alan Boyd, Dennis Wolfe i sam Brian Wilson – z\u0142o\u017cyli ca\u0142o\u015b\u0107 (bo niekt\u00f3re bonusy s\u0105 w stereo). Nie wiem, kiedy ostatnio s\u0142uchali\u015bcie czego\u015b w mono i czy te\u017c to macie, ale potrzebowa\u0142em chwili, \u017ceby si\u0119 oswoi\u0107. Warto t\u0119 chwil\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107, bo efekt nagrania ch\u00f3rk\u00f3w w mono jest powalaj\u0105cy. Pi\u0119trowe partie wokalne, kt\u00f3re stanowi\u0105 esencj\u0119 p\u0142yty, maj\u0105 w mono niebywa\u0142\u0105 si\u0142\u0119. Brzmi\u0105 stosunkowo sucho, a zarazem ob\u0142\u0119dnie czysto i mocno. Nie ma \u017cadnego kombinowania panoram\u0105, wi\u0119c wszystko trzeba by\u0142o niuansowa\u0107 samymi wokalami. S\u0142ycha\u0107 ka\u017cdy detal i ka\u017cdy detal tu gra. Nie ujm\u0119 tego lepiej ni\u017c David Cavanagh w pi\u015bmie „Uncut”: „Harmonie wokalne s\u0105 tak ol\u015bniewaj\u0105ce, \u017ce powinno si\u0119 na ich cz\u0119\u015b\u0107 nazywa\u0107 statki”.<\/p>\n

Druga uwaga na gor\u0105co: Ca\u0142y czas nie mog\u0119 wyj\u015b\u0107 ze zdumienia, \u017ce taki materia\u0142 le\u017ca\u0142 w archiwum przez kilkadziesi\u0105t lat. Czy mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107, \u017ceby dzi\u015b chowano przed \u015bwiatem materia\u0142 zespo\u0142u tego kalibru? A na dodatek p\u0142yt\u0119, kt\u00f3ra zosta\u0142a ju\u017c wsparta \u015bwietnie sprzedaj\u0105cym si\u0119 singlem, do kt\u00f3rej zaprojektowano ok\u0142adk\u0119 i wydrukowano 400 tysi\u0119cy (!) komplet\u00f3w poligrafii. <\/p>\n

„SMiLE Sessions” to oczywi\u015bcie nie jest „SMiLE”. Tamtej p\u0142yty nigdy nie by\u0142o i nie b\u0119dzie. Jak zauwa\u017caj\u0105 Linett, Boyd i Wolfe, praca Wilsona w roku 1967 polega\u0142a na rewolucyjnym modu\u0142owym nagrywaniu utwor\u00f3w, ale przy tym – na mozolnym sklejaniu ich przy pomocy ta\u015bmy klej\u0105cej i \u017cyletki. Dzi\u015b mogli stosunkowo szybko z\u0142o\u017cy\u0107 materia\u0142 z r\u00f3\u017cnych ta\u015bm, kieruj\u0105c si\u0119 wskaz\u00f3wkami Wilsona, bo maj\u0105 do dyspozycji nowoczesny sprz\u0119t. Oraz podpowiedziami r\u00f3\u017cnych maniakalnych fan\u00f3w dzie\u0142a, kt\u00f3rzy wiedzieli o tym albumie wi\u0119cej ni\u017c oryginalni tw\u00f3rcy (tym pami\u0119\u0107 z r\u00f3\u017cnych przyczyn mo\u017ce szwankowa\u0107). Jest to wi\u0119c (to trzecia gor\u0105ca uwaga) rodzaj spo\u0142eczno\u015bciowej rekreacji dzie\u0142a. <\/p>\n

By\u0142o warto. Z tej wersji wy\u0142ania si\u0119 ju\u017c obraz Titanica popu lat 60. – w\u0142a\u015bnie wielkiego dzie\u0142a <\/em>sztuki o niesamowitym poziomie wyrafinowania. Obraz albumu o niesamowicie pozytywnym, optymistycznym i pi\u0119knym \u0142adunku emocjonalnym, kt\u00f3ry zarazem pokazuje, jak centralne miejsce w kulturze zajmowa\u0142a w\u00f3wczas muzyka, a przy tym – jak mocne echo pozostawi\u0142a po sobie \u00f3wczesna wizja. Bo musz\u0119 to wszystko opatrzy\u0107 tak\u017ce pewnym ostrze\u017ceniem: Na \u017cadn\u0105 p\u0142yt\u0119 Sufjana Stevensa ani Panda Beara nie spojrzycie ju\u017c tak samo. Ale za to gwarantuj\u0119 wam, \u017ce u\u015bmiech, jaki was czeka, mo\u017ce by\u0107 nie tylko najd\u0142u\u017cszy, ale r\u00f3wnie\u017c najszerszy.<\/p>\n

\"\"<\/a>THE BEACH BOYS „SMiLE Sessions”<\/strong>
\nCapitol 2011
\n10\/10
\nTrzeba pos\u0142ucha\u0107<\/strong><\/p>\n