{"id":18442,"date":"2018-07-04T09:00:52","date_gmt":"2018-07-04T07:00:52","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=18442"},"modified":"2018-07-04T10:06:01","modified_gmt":"2018-07-04T08:06:01","slug":"szum-targa-mym-trzewiem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2018\/07\/04\/szum-targa-mym-trzewiem\/","title":{"rendered":"Szum targa mym trzewiem"},"content":{"rendered":"

Jad\u0105c tramwajem (lato, ciep\u0142o, u\u015bmiechni\u0119ci ludzie) z pot\u0119\u017cnym szumem (Iran, \u015bwie\u017ca dostawa) w s\u0142uchawkach na uszach, my\u015bla\u0142em sobie, \u017ce w dyskusji na temat noise’u to my jeste\u015bmy ci\u0105gle na pocz\u0105tku drogi. Troch\u0119 tak jak pisa\u0142 Henry Cowell: Cho\u0107 element szumowy jest wszechobecny w muzyce, to jest on dla niej tym, czym seks dla ludzko\u015bci – tym, co niezb\u0119dne do jej istnienia, i jednocze\u015bnie tym, o czym nie wypada rozmawia\u0107<\/em>*. Cz\u0119\u015bci\u0105 tego problemu jest fakt, \u017ce nie mamy odpowiedniego j\u0119zyka. Wiemy, jak – zgodnie ze recenzenckim schematem – pochwali\u0107 jazz: dobrze swinguje<\/em>. Wiemy, jak pocmoka\u0107 nad bluesem: mi\u0142o ko\u0142ysze<\/em>. Rock daje czadu<\/em>. A noise? Mo\u017ce brutalnie orze<\/em>? Albo ostro czesze<\/em>? Albo szum targa<\/em> z parafraz\u0105 tekstu Janerki? Mia\u017cd\u017cy<\/em>? Bo z jakich\u015b powod\u00f3w nie kojarzy si\u0119, jak chillwave, z ostatnimi refleksami popo\u0142udniowego s\u0142o\u0144ca, chocia\u017c przecie\u017c doskonale si\u0119 wtedy s\u0142ucha noise’u. Jeszcze wi\u0119kszy problem sprawia p\u0142yta, kt\u00f3ra i ha\u0142asu, szumu przynosi du\u017co, i delikatno\u015bci ma ca\u0142kiem sporo. <\/p>\n

Problem poniek\u0105d si\u0119 ju\u017c pojawia\u0142 wielokrotnie – cho\u0107by w muzyce Fennesza. To jednak, czego s\u0142ucha\u0142em, jest p\u0142yt\u0105 z mekki wsp\u00f3\u0142czesnego noise’u, dron\u00f3w i eksperymentalnej elektroniki, czyli Iranu. Nie tylko pi\u0142karzy maj\u0105 tam dobrych i nie tylko \u0142adne brody. Nima Aghiani<\/strong> pracuje wprawdzie we Francji, ale dobrze wpisuje si\u0119 tu w emigranck\u0105 stylistyk\u0119 perskich in\u017cynier\u00f3w szumu, kt\u00f3rzy tkaj\u0105 ten szum misternie jak dywany (to mo\u017ce szumu kobierzec<\/em>?). Mo\u017ce zreszt\u0105 jest to jaka\u015b niespodziewana forma odzwierciedlenia kultury, jak dobrze znane, fraktalne dywanowe wzory. Aghianiego znamy z duetu 9T Antiope (m.in. \u015bwietny album Isthmus<\/em><\/a>), jako kompozytora, producenta elektronicznego i skrzypka. Tam gra\u0142 muzyk\u0119 z\u0142o\u017con\u0105, ale pe\u0142n\u0105 delikatno\u015bci, bli\u017cej ambientu, tutaj koncentruje si\u0119 na generowaniu siatki g\u0119stych pulsacji, zgrzyt\u00f3w i szum\u00f3w za po\u015brednictwem systemu Max\/MSP. Cho\u0107 robi to cz\u0119sto wra\u017cenie przestrzennej pracy nad d\u017awi\u0119kiem wytwarzanym analogow\u0105 metod\u0105 na starym sprz\u0119cie rodem ze studi\u00f3w eksperymentalnych.<\/p>\n

Zaczyna si\u0119 to od \u015bciany ha\u0142asu w Khatozar<\/em> i pulsuj\u0105cej przestrzennej kompozycji noise’owej w Oucyl<\/em>. Nagrane bardzo starannie, obie nabieraj\u0105 charakteru i zyskuj\u0105 w szczeg\u00f3\u0142ach s\u0142uchane odpowiednio g\u0142o\u015bno. Ale du\u017co wi\u0119ksze wra\u017cenie zrobi\u0142 na mnie kojarz\u0105cy si\u0119 z latami 50. metaliczny pog\u0142os w Ibbothal<\/em>, a p\u00f3\u017aniej brutalny, niesamowicie ekspresyjny Khaovyn<\/em> – to ten moment, gdy poddany zbyt wielu impulsom naraz przestaj\u0119 kontrolowa\u0107 wyobra\u017cenia o d\u017awi\u0119kach: naturalne czy sztuczne, generowane czy grane itd. Informacji jest za du\u017co. Aghiani w takich g\u0119stych formach jest zarazem zwi\u0119z\u0142y, co bardzo dobrze robi ca\u0142ej p\u0142ycie. Moment epickiego rozpasania w 12-minutowym utworze Bamyn<\/em> wykorzystuje te\u017c bardzo starannie, robi\u0105c z tej centralnej na albumie kompozycji rodzaj s\u0142uchowiska, wplataj\u0105c sample. Ko\u0144czy zagubion\u0105, nostalgiczn\u0105 fraz\u0105 skrzypiec, nieu\u017cywanych – a przynajmniej nierozpoznawalnych – w ca\u0142ej reszcie materia\u0142u. <\/p>\n

Wydane przez wytw\u00f3rni\u0119 PTP (kolejna \u015bwietna p\u0142yta po opisywanym tu<\/a> Saint Abdullahu) REMS<\/em> pocz\u0105tkowo troch\u0119 mnie odrzuci\u0142o, a p\u00f3\u017aniej wci\u0105gn\u0119\u0142o bardzo mocno. Nie bardzo czytam tu jedynie ten motyw przewodni, czyli opowie\u015b\u0107 o fazie snu paradoksalnego (w u\u017cywanej u nas terminologii REM), z mimowolnymi ruchami ga\u0142ek nocnych i snami (w tym koszmarami), ale te\u017c z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 \u0142atwego wybudzania si\u0119. Aghiani powi\u0105za\u0142 kolejne utwory w opowie\u015b\u0107 o REM. Jej waga dla naszego organizmu jest fundamentalna, ale sens pozostaje nie do ko\u0144ca zbadany. Mo\u017ce chodzi o to, \u017ce dobrze si\u0119 wtedy odbiera muzyk\u0119? Bo tego typu eksperymenty, o ile dobrze pami\u0119tam, kto\u015b ju\u017c robi\u0142. Ale pami\u0119\u0107 po wyobra\u017ceniach i majakach z fazy REM, pami\u0119tajmy, nie zostaje. Pami\u0119\u0107 po REMS<\/em> – i owszem. Czesze, a\u017c cieszy. I orze jak mo\u017ce.<\/p>\n

NIMA AGHIANI REMS<\/em><\/strong>, PTP 2018, 8\/10<\/strong><\/p>\n