{"id":18752,"date":"2018-07-31T09:00:21","date_gmt":"2018-07-31T07:00:21","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=18752"},"modified":"2018-07-31T09:23:07","modified_gmt":"2018-07-31T07:23:07","slug":"fejki-wszedzie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2018\/07\/31\/fejki-wszedzie\/","title":{"rendered":"Fejki wsz\u0119dzie"},"content":{"rendered":"

Problem jest znany. Z polskich ulic – bo niby ogl\u0105dali\u015bmy to w przekazach na \u017cywo, ale do dzi\u015b kr\u0105\u017cy sfabrykowana wie\u015b\u0107, \u017ce ulubiony przez kamerzyst\u00f3w TVP uczestnik ostatnich protest\u00f3w pod Pa\u0142acem Prezydenckim jest zatrudnianym wcze\u015bniej przez telewizj\u0119 aktorem do wynaj\u0119cia (problem takich fejk\u00f3w \u0142adnie wy\u0142o\u017cy\u0142a Kaja Puto<\/a>, oczywi\u015bcie nie ujmuje to uzasadnienia samym protestom). P\u0142ynne si\u0119 robi\u0105 granice rzeczywisto\u015bci w \u015bwiecie wszechobecnych kamer i og\u00f3lnodost\u0119pnej wiedzy. Znamy to r\u00f3wnie\u017c z tekst\u00f3w prasowych – znakomitego ok\u0142adkowego eseju o ko\u0144cu wiary w realno\u015b\u0107<\/a> opublikowanego niedawno w „The Atlantic”, z do\u015b\u0107 przera\u017caj\u0105cego niedawnego artyku\u0142u Beaty Biel<\/a> o deepfake’ach. Ostatnio natkn\u0105\u0142em si\u0119 na problem fejk\u00f3w w zupe\u0142nie niespodziewanym miejscu.<\/p>\n

Cz\u0119sto chwal\u0119 i ch\u0119tnie korzystam z serwisu Bandcamp, kt\u00f3ry w czasach cyfry wydaje mi si\u0119 rozs\u0105dn\u0105 form\u0105 sprzeda\u017cy wspieraj\u0105c\u0105 artyst\u00f3w. I tu\u017c przed wyjazdem na urlop, w pi\u0105tkowy dzie\u0144 premier, z samego rana rzuci\u0142em si\u0119, \u017ceby sobie tu kupi\u0107 nowy album Laurel Halo<\/strong> Raw Silk Uncut Wood<\/em>. Bez problemu znalaz\u0142em profil artystki, a na nim tytu\u0142 p\u0142yty, dokona\u0142em zakupu, ale nie mia\u0142em czasu od razu pobiera\u0107 ca\u0142o\u015bci – dosta\u0142em zreszt\u0105 mail z linkiem. Nast\u0119pnego dnia materia\u0142u potwierdzenie wprawdzie ci\u0105gle tkwi\u0142o w mailu, ale link by\u0142 martwy. Przenosi\u0142 do strony z komunikatem „deleted artist”. Szybkie przeszukiwanie Bandcampa pokaza\u0142o, \u017ce jest taka p\u0142yta – pod szyldem wytw\u00f3rni Latency. Napisa\u0142em, ale nic nie wiedzieli o zakupie. Gdy dostali numer transakcji i dok\u0142adny opis zdarzenia, odpisali: It was a fake artist page that has been deleted upon artist\u2019s management request<\/em>. Wi\u0119c je\u015bli wierzy\u0107 wydawcy, trafi\u0142em na oszukany profil Laurel Halo, kt\u00f3ry komu\u015b si\u0119 chcia\u0142o otworzy\u0107 z samego rana, \u017ceby naci\u0105ga\u0107 mi\u0142o\u015bnik\u00f3w muzyki tej niezbyt sk\u0105din\u0105d masowej artystki. <\/p>\n

Ostatecznie pieni\u0105dze szybko wr\u00f3ci\u0142y na moje konto – dosta\u0142em refundacj\u0119 od serwisu Bandcamp (z nieco zamydlaj\u0105cym spraw\u0119 komunikatem: It does appear that the artist page you purchased from was removed by the user<\/em>) i przeprosiny. To pierwszy taki przypadek, na wiele kupionych w serwisie p\u0142yt, ale troch\u0119 strachu po sobie zostawi\u0142. Bo w ten spos\u00f3b fantastyczne narz\u0119dzie mo\u017cna z \u0142atwo\u015bci\u0105 zamienia\u0107 co tydzie\u0144 w centrum dystrybucji fa\u0142szywek i wy\u0142udzania pieni\u0119dzy. <\/p>\n

P\u0142yt\u0119 kupi\u0142em ponownie i bardzo si\u0119 z tego ciesz\u0119, bo coraz bardziej mi si\u0119 podoba, jako s\u0142uchaczowi, kt\u00f3ry p\u00f3\u017ano przekona\u0142 si\u0119 do tw\u00f3rczo\u015bci Halo, ale ma sporo entuzjazmu dla jej najnowszych nagra\u0144. P\u00f3\u0142godzinny materia\u0142 to – zale\u017cnie od definicji – kr\u00f3tki album lub d\u0142ugi mini-album, ale rzecz skonstruowana bardzo dobrze. Sze\u015b\u0107 utwor\u00f3w o charakterze do\u015b\u0107 abstrakcyjnych improwizacji, spi\u0119tych klamr\u0105 dw\u00f3ch d\u0142ugich, 10-minutowych kompozycji: tytu\u0142owej na pocz\u0105tek i Nahbarkeit <\/em>na zako\u0144czenie. Wszystko z szeroko nakre\u015blon\u0105 elektroakustyczn\u0105 przestrzeni\u0105, w spos\u00f3b bardzo zdecydowany wychodz\u0105c\u0105 poza klimat muzyki elektronicznej i z udzia\u0142em perkusisty Eli Keszlera (pojawi\u0142 si\u0119 na zesz\u0142orocznym Dust<\/em>) oraz wiolonczelisty Olivera Coatesa. Zainspirowane Tao Te King, czyli Ksi\u0119g\u0105 Drogi<\/em>, przepisanym w tej wersji przez Ursul\u0119 Le Guin dzie\u0142em Laoziego (kolejna inspiracja proz\u0105 zmar\u0142ej niedawno ameryka\u0144skiej pisarki w ostatnim czasie). Z niej pochodzi tytu\u0142 p\u0142yty, odnosz\u0105cy si\u0119 do filozoficznego cytatu o potrzebie obcowania z prawdziw\u0105, surow\u0105 materi\u0105. W\u0142a\u015bnie ta potrzeba – jak s\u0105dz\u0119 – wypchn\u0119\u0142a ameryka\u0144sk\u0105 kompozytork\u0119 poza ramy stricte elektronicznej tw\u00f3rczo\u015bci. <\/p>\n

Halo zosta\u0142a w przestrzeni pomi\u0119dzy nurtami. Opisuje si\u0119 to gdzieniegdzie jako ambient, ale nie pasuje do definicji gatunku. Ambient mia\u0142 uspokaja\u0107, ta muzyka – pozornie statyczna – ma w sobie niema\u0142o niepokoju, szczeg\u00f3lnie w bardziej eksperymentalnych, zrywnych, dynamicznych miniaturach. Ambient mia\u0142 te\u017c zrywa\u0107 z linearno\u015bci\u0105 muzyki. Tymczasem ko\u0144cowe Nahbarkeit <\/em>(tu naj\u0142atwiej to zaobserwowa\u0107) ma w sobie du\u017co z filmowej narracji, a zarazem muzyki improwizowanej – i rozwija si\u0119 konsekwentnie, ca\u0142y czas, w \u017cadnym punkcie nie zap\u0119tla i na d\u0142u\u017cej nie zostaje. To zreszt\u0105 zdumiewaj\u0105co wci\u0105gaj\u0105cy utw\u00f3r jak na do\u015b\u0107 minimalistyczn\u0105 formu\u0142\u0119. Owszem, jest to mo\u017ce muzyka medytacyjna, jak opisuje sama artystka, ale jej celem jest podr\u00f3\u017c w jakim\u015b okre\u015blonym kierunku, a nie kr\u0105\u017cenie w miejscu. Je\u015bli cofniemy si\u0119 teraz do pozosta\u0142ych, us\u0142yszymy te\u017c ci\u0105g\u0142\u0105 zmian\u0119. Cho\u0107by przez subtelne mutacje, kt\u00f3re powoduj\u0105 na przyk\u0142ad, \u017ce w Raw Silk Uncut Wood<\/em> wiolonczela wchodzi w brzmieniowe rejony klarnetu basowego albo didgeridoo. To ci\u0105g\u0142a sprzeczno\u015b\u0107 <\/em>– pisze o tym prawdziwy (mam nadziej\u0119) wydawca – nigdzie nie ma prawdy<\/em>. Niby wi\u0119c poradzi\u0142em sobie z fejkiem, ale wra\u017cenie bycia oszukanym pozostaje. Tyle \u017ce to niezwykle wci\u0105gaj\u0105ce wra\u017cenie, do kt\u00f3rego chce si\u0119 wraca\u0107.<\/p>\n

LAUREL HALO Raw Silk Uncut Wood<\/em><\/strong>, Latency 2018, 8\/10<\/strong><\/p>\n