{"id":18851,"date":"2018-08-09T09:27:49","date_gmt":"2018-08-09T07:27:49","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=18851"},"modified":"2018-08-09T09:47:56","modified_gmt":"2018-08-09T07:47:56","slug":"pomysl-z-kosmosu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2018\/08\/09\/pomysl-z-kosmosu\/","title":{"rendered":"Pomys\u0142 z kosmosu"},"content":{"rendered":"

Obiecuj\u0119, \u017ce to ju\u017c przedostatnia p\u0142yta przywieziona z wakacji. I nie, nie by\u0142em w kosmosie, chocia\u017c tytu\u0142 Space Quartet<\/em> sugerowa\u0142by co\u015b takiego. Poza oczywi\u015bcie sugesti\u0105 lekkiej bufonady, co\u015b jak pisanie, \u017ce zesp\u00f3\u0142 pi\u0142karski jest galaktyczny<\/em>. Tyle \u017ce tu has\u0142o Kwartet kosmiczny<\/em> ma do\u015b\u0107 mocne uzasadnienie. Nie tylko w klasie nagrania i jego oryginalno\u015bci. Ma te\u017c wymiar galaktycznie praktyczny: skutecznie pozwala unikn\u0105\u0107 powtarzania za ka\u017cdym razem zestawu portugalskich nazwisk: Rafael Toral, Hugo Antunes, Jo\u00e3o Pais Filipe i Ricardo Webbens<\/strong>. <\/p>\n

Najlepiej znani s\u0105 zapewne dwaj pierwsi. Kontrabasista Antunes – cho\u0107by z album\u00f3w z Nate’em Wooleyem – no a Toral z bycia jednym z filar\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnego nurtu improwizacji na instrumentach elektronicznych, a przy okazji \u0142\u0105czenia elektroniki z brzmieniami gitary. Poza tym, \u017ce bodaj najwa\u017cniejszym spo\u015br\u00f3d portugalskich „elektronik\u00f3w”. Je\u015bli kto\u015b \u015bledzi\u0142 kluczowe p\u0142yty Torala z serii Space Solo<\/em> i Space Elements<\/em>, ten wie, \u017ce artysta ma sw\u00f3j w\u0142asny muzyczny program kosmiczny i prawie ca\u0142e zdziwienie kwartetem z kosmosu pryska. Zostaje natomiast zdziwienie tym, \u017ce ten kosmos Torala jest jaki\u015b inny. <\/p>\n

Napisa\u0142em prawie ca\u0142e<\/em>, \u017ceby zostawi\u0107 co\u015b, co mog\u0142oby prysn\u0105\u0107 po zderzeniu z brzmieniem albumu Space Quartet<\/em>, zestawu czterech improwizowanych na bazie wcze\u015bniejszych ustale\u0144 nagra\u0144, w kt\u00f3rych sekcja rytmiczna (uzupe\u0142nia j\u0105 Jo\u00e3o Pais Filipe) konfrontowana jest z rozbudowan\u0105 sekcj\u0105 instrument\u00f3w elektronicznych, bo Webbens gra na syntezatorach – on i Toral pojawiaj\u0105 si\u0119 w dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych kana\u0142ach, pot\u0119guj\u0105c klimat dziwno\u015bci oparty przede wszystkim na barwach. Zdziwienie pryska, bo te ostatnie s\u0105 naprawd\u0119 nie z tej ziemi. Szczeg\u00f3lnie proste, ale wyraziste tony wydobywane przez Rafaela Torala, kt\u00f3ry swoimi zmodyfikowanymi efektami i wzmacniaczami operuje tak, by na ca\u0142ej p\u0142ycie robi\u0142o to sp\u00f3jne wra\u017cenie jednego konkretnego instrumentu o niecodziennej charakterystyce – przechodz\u0105cego od brzmienia fletu do niemal gitarowego jazgotu, w zale\u017cno\u015bci od si\u0142y sprz\u0119\u017cenia zwrotnego. <\/p>\n

Sekcja rytmiczna gra tu z niezwyk\u0142ym refleksem i nerwem, podkre\u015blaj\u0105c tempo i nie pozwalaj\u0105c, \u017ceby ca\u0142o\u015b\u0107 osun\u0119\u0142a si\u0119 do ko\u0144ca w kr\u0119cenie ga\u0142kami. Geometryczna abstrakcja na ok\u0142adce wydaje si\u0119 podkre\u015bla\u0107 przynale\u017cno\u015b\u0107 do \u015bwiata jazzu. Ten kwartet jest w zdecydowanie wi\u0119kszym stopniu zespo\u0142em, kolektywem ni\u017c cho\u0107by znane nam z wyst\u0119p\u00f3w Torala w Polsce i wydawanych u nas nagra\u0144 M.I.M.E.O. Wydaje si\u0119 te\u017c formacj\u0105 bardziej przyst\u0119pn\u0105 dla jazzowej publiczno\u015bci. Cho\u0107 jej spos\u00f3b dzia\u0142ania nie u\u0142atwia zadania s\u0142uchaczowi – trzeba ci\u0105gle pod\u0105\u017ca\u0107 za formacj\u0105, nie b\u0119dzie \u0142atwego powrotu do tematu, a utwory podlegaj\u0105 ci\u0105g\u0142ej mutacji. Pe\u0142n\u0105 informacj\u0119 przynosz\u0105 zasadniczo obie cz\u0119\u015bci lizbo\u0144skie (pierwsza i czwarta), dwa pozosta\u0142e tytu\u0142y odnosz\u0105 si\u0119 do innych portugalskich miast: Porto i Coimbry. Nie po to, by odda\u0107 ich klimat, tylko \u017ceby poinformowa\u0107, gdzie te d\u017awi\u0119kowe abstrakcje zosta\u0142y zarejestrowane. <\/p>\n

To muzyka pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem wyj\u0105tkowa – od koncepcji brzmieniowej, po wykonanie, kt\u00f3re w \u017cadnym momencie nie pozwala na pe\u0142ne p\u00f3j\u015bcie na \u017cywio\u0142, ko\u0144cz\u0105ce si\u0119 cz\u0119sto w takich przypadkach \u015bcian\u0105 d\u017awi\u0119ku. Wa\u017cna jest czysto\u015b\u0107 i precyzja grania. Swoista matematyczna elegancja, powoduj\u0105ca, \u017ce has\u0142o post-free jazz, kt\u00f3rym jest otagowana przez tw\u00f3rc\u00f3w, nie jest wcale tak absurdalne jak si\u0119 wydaje. Cho\u0107 \u017ceby kogo\u015b zmobilizowa\u0107 do przes\u0142uchania, lepiej b\u0119dzie pewnie napisa\u0107, \u017ce to kosmos. <\/p>\n

RAFAEL TORAL, HUGO ANTUNES, JOAO PAIS FILIPE, RICARDO WEBBENS Space Quartet<\/em><\/strong>, Clean Feed 2018, 8\/10<\/strong><\/p>\n