{"id":19904,"date":"2018-11-15T08:50:16","date_gmt":"2018-11-15T07:50:16","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=19904"},"modified":"2018-11-15T13:52:48","modified_gmt":"2018-11-15T12:52:48","slug":"sens-zycia-w-wersji-na-jeden-lub-dwa-glosy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2018\/11\/15\/sens-zycia-w-wersji-na-jeden-lub-dwa-glosy\/","title":{"rendered":"Sens \u017cycia w wersji na jeden lub dwa g\u0142osy"},"content":{"rendered":"

Kiedy kto\u015b mnie pyta o warto\u015bci, odbezpieczam rewolwer. Kiedy kto\u015b mnie pyta o sens \u017cycia, odbezpieczam ig\u0142\u0119 gramofonu. Pami\u0119tam nie\u017ale motto z dzia\u0142u recenzji ksi\u0105\u017ckowych starej „Machiny”, w kt\u00f3rym zaczyna\u0142em publikowa\u0107 (w\u0142a\u015bnie od ksi\u0105\u017ckowych, a nie od muzycznych): Ludzie m\u00f3wi\u0105, \u017ce \u017cycie to jest to, ale ja wol\u0119 sobie poczyta\u0107<\/em>. Z Cycerona. Ot\u00f3\u017c stopniowo, zupe\u0142nie niepostrze\u017cenie, zamieni\u0142em dla siebie to poczyta\u0107 <\/em>na pos\u0142ucha\u0107<\/em>. Tre\u015b\u0107 cytatu sta\u0142a si\u0119 w ten spos\u00f3b o wiele prawdziwsza, bo muzyka nie niesie w sobie tylu perswazyjnych element\u00f3w co m\u00f3wienie. Daje odpocz\u0105\u0107 od gadek o sensie \u017cycia i o warto\u015bciach, cho\u0107 g\u0142osy zostaj\u0105. Instrumenty d\u0119te – co obserwuj\u0119 raz u profesjonalist\u00f3w, a raz u amator\u00f3w (mam troch\u0119 uczni\u00f3w w otoczeniu) nadaj\u0105 si\u0119 do tego najlepiej. Z gadania o wszystkim zostaje samo gadanie, s\u0142owa i sensy ulatuj\u0105, pozostaje podstawowa, fatyczna funkcja j\u0119zyka – utrzymywanie kontaktu. Upraszczaj\u0105c: ej<\/em> i jo\u0142<\/em>. Tak rozumiem t\u0119 p\u0142yt\u0119, o kt\u00f3rej zaraz opowiem.<\/p>\n

To jest ta wersja na dwa g\u0142osy. Joe McPhee robi za ej, a Miko\u0142aj Trzaska za jo\u0142. Pierwszy ma 79 lat i pi\u0119kn\u0105 kart\u0119 jednej z \u017cywych legend awangardy. No i przy tym ca\u0142kiem ju\u017c d\u0142ug\u0105 (ponad 10 lat) histori\u0119 wsp\u00f3\u0142pracy z tym drugim, czyli Trzask\u0105, na koncie. To opowie\u015b\u0107 o konwersacji coraz bardziej intymnej. By\u0142y ju\u017c r\u00f3\u017cne udokumentowane wydawniczo rozmowy tego duetu: prowadzone w pi\u0105tk\u0119 (featuring McPhee w nagraniach kwartetu Ircha), w czw\u00f3rk\u0119 (p\u0142yta Magic<\/em> z Dominikiem Duvalem i Jayem Rosenem), ale te\u017c w tr\u00f3jk\u0119 – firmowane przez Not Two Intimate Conversations<\/em> zosta\u0142o nagrane z Rosenem za perkusj\u0105. Ta nowa, zarejestrowana w Seattle w pa\u017adzierniku 2017 r., nosi tytu\u0142 More Intimate Conversation<\/em> i jest zgodnie z tytu\u0142em jeszcze bardziej intymna, bo prowadzona we dw\u00f3jk\u0119. <\/p>\n

McPhee gra na tr\u0105bce i sopranie, Trzaska na alcie. To dziarski zestaw dialog\u00f3w, w kt\u00f3rym – jak w radiu – rozpoznajemy m\u00f3wi\u0105cych po tonie g\u0142osu. Pewnym u\u0142atwieniem dla nieznaj\u0105cych obu muzyk\u00f3w jest oczywi\u015bcie barwa u\u017cywanych instrument\u00f3w, kt\u00f3ra sprawia, \u017ce McPhee operuje z regu\u0142y w rejestrach powy\u017cej Trzaski. Dla znaj\u0105cych ci\u0119ty j\u0119zyk muzyczny gadatliwego McPhee oraz pewn\u0105 pogod\u0119 i jowialno\u015b\u0107 Trzaski s\u0142yszan\u0105 w jego bardziej oszcz\u0119dnych frazach. R\u00f3\u017cnice zacieraj\u0105 si\u0119 troch\u0119, gdy obaj \u015bciszaj\u0105 si\u0119 do poziomu szeptu (tutaj Trzaska jest trudny do prze\u015bcigni\u0119cia) lub operuj\u0105 j\u0119kami czy brzmieniami na\u015bladuj\u0105cymi jakie\u015b zwierz\u0119ce odg\u0142osy – bo przecie\u017c gonitwa w The Meaning of Love<\/em>, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna a vista zacz\u0105\u0107 interpretowa\u0107 w kategoriach erotycznych, to dla mnie bardziej takie radosne, opieku\u0144cze oddanie, co\u015b jak przekomarzanie si\u0119 szczeniaka z doros\u0142ym psem. Cho\u0107 tu ju\u017c si\u0119 troch\u0119 gubi\u0119 i nie wiem, kto z nich kt\u00f3rego mia\u0142by gra\u0107.<\/p>\n

S\u0142uchacze poszukuj\u0105cy pewniejszej bazy, jakiego\u015b za\u0142o\u017conego z g\u00f3ry tematu do rozmowy, znajdzie jedno i drugie w Trace Evidence<\/em> w postaci mocno rozmontowanego tematu z Theloniousa Monka. Inni b\u0119d\u0105 woleli to obw\u0105chiwanie si\u0119 pierwszej cz\u0119\u015bci p\u0142yty, kt\u00f3ra ostatecznie ko\u0144czy si\u0119 szybko, nie wiadomo kiedy, w samym finale znowu schodz\u0105c do troch\u0119 zwierz\u0119cego, a troch\u0119 intymnego szeptu. I zn\u00f3w nie wiem, jaki mo\u017cna odczyta\u0107 sens ostatnich dw\u00f3ch opowie\u015bci o samotno\u015bci (Solitude <\/em>i Loneliness <\/em>w tytu\u0142ach), ale – jak w tym tytule – nie po to s\u0142ucham, \u017ceby czyta\u0107. Cho\u0107 sensy ka\u017cdorazowo tytu\u0142 podpowiada – bardziej ju\u017c og\u00f3lne, mniej konkretne, bez cho\u0107by czysto politycznych temat\u00f3w jak na p\u0142ycie Intimate Conversations<\/em>. Sensem \u017cycia jest tu samo pozostawanie w kontakcie.<\/p>\n

Pewnie w tym momencie wydaje si\u0119 wam, \u017ce z t\u0119 opowie\u015b\u0107 o fatycznej funkcji j\u0119zyka doklejam na si\u0142\u0119 i zmy\u015blam. No to przypomnijcie sobie tytu\u0142 pierwszego solowego albumu polskiego saksofonisty. Co nam wtedy m\u00f3wi\u0142? Cze\u015b\u0107 cze\u015b\u0107 cze\u015b\u0107 cze\u015b\u0107<\/em>. Przypadek?<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

JOE McPHEE \/ MIKO\u0141AJ TRZASKA More Intimate Conversation<\/em><\/strong>, Kilogram 2018, 7-8\/10<\/strong><\/p>\n

Ods\u0142uch tutaj<\/a>.<\/p>\n

Jeszcze intymniej, ale trudniej sobie porozmawia\u0107 samemu ze sob\u0105, dlatego spo\u015br\u00f3d ca\u0142ego pakietu p\u0142yt wydanych ostatnio przez Petera Evansa<\/strong> wybra\u0142em i kupi\u0142em sobie The Veil<\/em>, album solowy. Mia\u0142em w pami\u0119ci bryzgi i strumienie \u015bliny wypluwanej przez Amerykanina podczas solowych wyst\u0119p\u00f3w, ca\u0142y ten stoicki spok\u00f3j sprawnego technicznie muzyka, mimo agresywnego charakteru samej muzyki. Na The Veil <\/em>mamy d\u0142ug\u0105, dokumentowan\u0105 podczas kilku wizyt w studiu wizyt\u00f3wk\u0119 wirtuozerii Evansa, ale id\u0105c\u0105 bardziej w stron\u0119 gadatliwo\u015bci. Tu owszem, wypluwa, ale ca\u0142e strumienie d\u017awi\u0119k\u00f3w uk\u0142adanych w nieko\u0144cz\u0105cy si\u0119 nerwowy monolog (dedykowane Cecilowi Taylorowi Homo Ludens<\/em> b\u0119dzie niez\u0142ym przyk\u0142adem, ale jednym z wielu). Znacie pewnie t\u0119 histori\u0119 tego Niemca, kt\u00f3ry wstrzyma\u0142 oddech pod wod\u0105 na 22 minuty i 22 sekundy. Ot\u00f3\u017c jak nic musia\u0142 si\u0119 zainspirowa\u0107 d\u0142ugo\u015bci\u0105 ci\u0105g\u00f3w d\u017awi\u0119kowych wypluwanych przez Evansa na jednym oddechu. Tyle \u017ce w ich konkurencji to Evans robi z oddechem co\u015b konstruktywnego.<\/p>\n

Je\u015bli jednak pisz\u0119 o wizyt\u00f3wce tr\u0119bacza, mam na my\u015bli bardzo r\u00f3\u017cne sposoby m\u00f3wienia. Od tych oratorskich popis\u00f3w, przez wyciszone j\u0119ki, a\u017c po jakie\u015b pot\u0119\u017cne erupcje, o kt\u00f3rych technicznym tle nie mam poj\u0119cia i trudno mi go sobie wyobrazi\u0107 (Witchcraft<\/em>), no i oczywi\u015bcie czysty tr\u0105bkowy noise (The Book of Void<\/em>). W Inner Urge <\/em>gra najdziksz\u0105 sekcj\u0119 klasyka Joe Hendersona, a fina\u0142 dedykuje Erichowi Frommowi. Nie ma granic dla sztuki Evansa, a przez 67 minut nie ma te\u017c mowy o nudzie. Cho\u0107 oczywi\u015bcie g\u0142\u00f3wne paliwo Evansa sk\u0142ada si\u0119 z jednostek ej <\/em>i jo\u0142<\/em>.<\/p>\n

Wr\u00f3c\u0119 na koniec raz jeszcze do funkcji fatycznej. Ot\u00f3\u017c jej wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 form\u0105 s\u0105 lajki – to te\u017c funkcja fatyczna j\u0119zyka. Zatem lajki dla wszystkich trzech. <\/p>\n

PETER EVANS The Veil<\/em><\/strong>, More Is More 2018, 8\/10<\/strong><\/p>\n