{"id":19992,"date":"2018-11-21T09:57:06","date_gmt":"2018-11-21T08:57:06","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=19992"},"modified":"2018-11-21T10:08:49","modified_gmt":"2018-11-21T09:08:49","slug":"ojoj-brytyjski-efekt-jojo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2018\/11\/21\/ojoj-brytyjski-efekt-jojo\/","title":{"rendered":"Ojoj, brytyjski efekt jojo"},"content":{"rendered":"

To ju\u017c druga w tym roku solowa p\u0142yta Damona Albarna nagrana dla niepoznaki pod nazw\u0105 jednego z jego zespo\u0142\u00f3w. I to nawet bez anga\u017cowania Blur. W dodatku druga z grubsza o tym samym – wprawdzie na Gorillaz Brexit ws\u0105cza\u0142 si\u0119 raczej przez og\u00f3lny nastr\u00f3j albumu i deklaracje Albarna i Hewletta sk\u0142adane przy okazji wywiad\u00f3w, a tutaj mamy regularny brexitowy concept album, to jednak zostaje wra\u017cenie pewnego uporu. Je\u015bli nie leciutkiej monotonii. Dobrze si\u0119 przez t\u0119 pow\u0142ok\u0119 przebi\u0107 i pos\u0142ucha\u0107, co autor mia\u0142 na my\u015bli, bo wygl\u0105da na to, \u017ce warto by\u0142o przy tej okazji reaktywowa\u0107 u\u015bpiony od 11 lat projekt z Paulem Simononem (The Clash), Tonym Allenem (Fela Kuti itd., wiadomo) i Simonem Tongiem (The Verve). Nowy album supergrupy The Good, The Bad And The Queen<\/strong> m\u00f3wi jednak o czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko o nastroju Albarna. Mnie na przyk\u0142ad udowodni\u0142, \u017ce jest jeszcze miejsce dla \u017cywego dziennikarza pisz\u0105cego o p\u0142ytach – ale o tym poni\u017cej.<\/p>\n

Pierwsza rzecz, kt\u00f3ra troch\u0119 mi przes\u0142oni\u0142a istot\u0119 rzeczy przy pierwszym s\u0142uchaniu to ta teatralno\u015b\u0107, wodewilowo\u015b\u0107 Merrie Land<\/em>. W po\u0142\u0105czeniu z niezbyt \u0142adn\u0105 ok\u0142adk\u0105 sugeruje co\u015b mniej znacz\u0105cego ni\u017c to w istocie jest. I druga: na pocz\u0105tku ma\u0142o s\u0142ycha\u0107 cechy charakterystyczne muzyk\u00f3w tego zuperzespo\u0142u, jak gdyby Albarn chcia\u0142 si\u0119 wyzby\u0107 tego, co na pierwszej p\u0142ycie tworzy\u0142o swoisty amalgamat czterech osobowo\u015bci i by\u0142o spotkaniem dubu, punka, afrobeatu i Brit-popu. Tu pierwszy bardziej zdecydowany afrobeat pojawia si\u0119 w Nineteen Seventeen<\/em>, cho\u0107 mam wra\u017cenie, \u017ce do ko\u0144ca p\u0142yty umiej\u0119tno\u015bci i wci\u0105\u017c wysoka forma (rok temu opisywa\u0142em jego udan\u0105 p\u0142yt\u0119 autorsk\u0105<\/a>, a niedawno kapitaln\u0105 epk\u0119 z Jeffem Millsem<\/a>) Allena bywaj\u0105 troch\u0119 niewykorzystane. Dubowy bas Simonona wprowadza klimat The Clash dopiero w The Great Fire<\/em> – p\u00f3\u017aniej ten charakterystyczny styl zatriumfuje w znakomitym The Truce of Twilight<\/em>. Za to niemal od pocz\u0105tku pojawia si\u0119 kwartet smyczkowy. P\u00f3\u017aniej okazuje si\u0119 jednak, \u017ce to wszystko po\u015bwi\u0119cenie dla sprawy, kt\u00f3r\u0105 jest stworzenie sp\u00f3jnej, melancholijnej opowie\u015bci o odp\u0142ywaniu Wielkiej Brytanii od reszty Europy. <\/p>\n

Jak to zwykle bywa na albumach Albarna, poza utworami na niez\u0142ym \u015brednim poziomie s\u0105 jednak takie, kt\u00f3re wynosz\u0105 go na poziom rzadko osi\u0105gany przez innych. Tutaj jest to centralny Lady Boston<\/em>: And where do I go now? \/ And where does it seem to be free? \/ Where do I go now? \/ Where will you carry me?<\/em> Niesamowity utw\u00f3r z ch\u00f3raln\u0105 aran\u017cacj\u0105 (\u015bpiewa walijski C\u00f4r Penrhyn, zesp\u00f3\u0142 z histori\u0105 si\u0119gaj\u0105c\u0105 XIX wieku). To g\u0142\u00f3wne pytanie tej p\u0142yty: do czego ma wraca\u0107 porzucaj\u0105ca UE Wielka Brytania? Do idyllicznej wizji kraju sprzed dziesi\u0105tk\u00f3w lat, a mo\u017ce nawet sprzed wiek\u00f3w? Do ma\u0142ych, lokalnych kultur i historii, kt\u00f3re wspomina kilka utwor\u00f3w z p\u0142yty? Odpowied\u017a przynosi utw\u00f3r Ribbons<\/em> – ta stara Anglia, stara Szkocja i dawna Walia s\u0105 martwe, nie \u017cyj\u0105, pozostaj\u0105 tylko wspomnieniem. A postaw\u0119 Albarna wobec Brexitu zdaje si\u0119 wyra\u017ca\u0107 The Last Man to Leave<\/em>. To on jest tym ostatnim cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry wyjedzie. Bo cho\u0107 brexitowcom mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce to Unia wyjedzie z Wysp, tak naprawd\u0119 wyje\u017cd\u017caj\u0105, a mo\u017ce odp\u0142ywaj\u0105 oni sami. <\/p>\n

Oczywi\u015bcie, dzi\u015b wiemy o ca\u0142ym zjawisku wi\u0119cej ni\u017c Albarn w momencie, gdy ko\u0144czy\u0142 t\u0119 p\u0142yt\u0119. Sytuacja nie jest bynajmniej oczywista. Rozk\u0142ad emocji w jego kraju si\u0119 zmienia – by\u0107 mo\u017ce nawet dojdzie do kolejnego referendum. Bo Theresa May najpewniej podpisze za kilka dni umow\u0119 brexitow\u0105<\/a>, co formalnie wprowadzi Kr\u00f3lestwo z Unii, ale ewentualne referendum mo\u017ce je wprowadzi\u0107 z powrotem. Zapewne na nowych warunkach, wi\u0119c mo\u017cna zak\u0142ada\u0107 zn\u00f3w niech\u0119\u0107, zn\u00f3w przewag\u0119 przeciwnik\u00f3w Unii, zn\u00f3w presj\u0119 do wyj\u015bcia itd. Co\u015b jak efekt jojo. Album The Good, The Bad and The Queen jest o tyle sensown\u0105 artystyczn\u0105 reakcj\u0105, \u017ce w takich warunkach nie straci na aktualno\u015bci. Opisuje pewien stan ducha Brytyjczyk\u00f3w \u017cyj\u0105cych marzeniem w\u0142asnej wyj\u0105tkowo\u015bci. A przy tym jest pi\u0119knie buntownicz\u0105 p\u0142yt\u0105, kt\u00f3ra nikogo nie obra\u017ca, nie zwraca mocniej obu stron przeciwko sobie. Zapewne takich wypowiedzi potrzeba – bardziej pewnie Brytyjczykom ni\u017c nam, ale mo\u017ce i u nas przydadz\u0105 si\u0119 na przysz\u0142o\u015b\u0107 jako wz\u00f3r? <\/p>\n

Ciekawe wydaje mi si\u0119 na tej p\u0142ycie jeszcze jedno: udowadnia, \u017ce ca\u0142y nurt wielkich opowie\u015bci muzycznych o Wielkiej Brytanii z ostatnich lat – od Let England Shake <\/em>PJ Harvey, przez ostatni album Richarda Dawsona, po w\u0142a\u015bnie t\u0119 p\u0142yt\u0119 Albarna – \u0142\u0105czy jedna rzecz. Zwracanie si\u0119 ku folkowym korzeniom. Rewidowanie starych opowie\u015bci, dawnych motyw\u00f3w, zapomnianych pie\u015bni i brzmie\u0144. Mo\u017ce nie jest to dok\u0142adnie taki rodzaj retro-buntu, jaki przynios\u0142y u nas RUTA czy Ha\u0144ba!, ale filozoficznie ca\u0142kiem blisko. A to sprawia\u0142oby, \u017ce w obr\u0119bie tego ca\u0142ego m\u0119tnego retro wytworzy\u0142 si\u0119 jaki\u015b namacalny, bardziej konkretny nurt komentuj\u0105cy tera\u017aniejszo\u015b\u0107. Wart pewnie dok\u0142adniejszego zbadania i nazwania. <\/p>\n

Przy okazji: s\u0142ucha\u0142em Merrie Land <\/em>na Spotify i zwraca\u0142em uwag\u0119 na to, co podpowiada mi sztuczna inteligencja, gdy ju\u017c kr\u00f3tka (37 minut) p\u0142yta dobiegnie ko\u0144ca. Zwykle dostawa\u0142em utwory z poprzedniego albumu The Good, The Bad & The Queen. Raz Interpol, innym razem Suede, Ann\u0119 Calvi, pojawi\u0142 si\u0119 jeszcze solowy Richard Ashcroft. Wszystko jako\u015b tam logiczne, ale przecie\u017c prawdziwa sztuczna inteligencja powinna zagra\u0107 w tym miejscu w\u0142a\u015bnie kt\u00f3r\u0105\u015b z dw\u00f3ch ostatnich p\u0142yt PJ Harvey albo Peasant <\/em>Richarda Dawsona. To by mia\u0142o najg\u0142\u0119bszy sens – to albumy klimatycznie i tematycznie pokrewne. P\u0142yty, kt\u00f3rych nale\u017ca\u0142oby pos\u0142ucha\u0107 w dalszej kolejno\u015bci. Czyli \u017ce \u017cywy dziennikarz muzyczny ma mo\u017ce jeszcze co\u015b do zrobienia? <\/p>\n

THE GOOD, THE BAD AND THE QUEEN Merrie Land<\/em><\/strong>, Studio 13 2018, 7-8\/10<\/strong><\/p>\n