2. … bo niestety brzmi\u0105 wci\u0105\u017c gorzej ni\u017c pierwsze wersje, przed jakimkolwiek remasteringiem oraz edycja Original Master Series, od kt\u00f3rej ta nowa wypada „ciemniej”, przynosi wi\u0119cej w basie i nieco mniej w szczeg\u00f3\u0142ach. Czyli ma brzmienie, opiszmy to w popularny spos\u00f3b, ciep\u0142e. Sam zaczynam si\u0119 rozgl\u0105da\u0107 za OMS.<\/p>\n
Pisz\u0119 o tym mi\u0119dzy innymi po to, \u017ceby zach\u0119ci\u0107 Was do rzucenia okiem na m\u00f3j tekst o reedycjach staroci („Achtung Baby” jest ju\u017c ofiar\u0105 loudness war, podobnie jak to wcze\u015bniej sygnalizowa\u0142em przy „Nevermind”): tutaj<\/a>. Pewnie ma\u0142o szczeg\u00f3\u0142owy w por\u00f3wnaniu z zawarto\u015bci\u0105 bloga, ale zawsze. A przede wszystkim, \u017ceby sk\u0142oni\u0107 wszystkich Czytelnik\u00f3w tego bloga do przeczytania rozmowy z Piotrem Nykielem<\/a>, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 tylko na stronach www Polityka.pl, a kt\u00f3ra – jak mi si\u0119 wydaje – sporo do tej ca\u0142ej dyskusji wnosi. \u017be zacytuj\u0119 fragment tytu\u0142em autoreklamy:<\/p>\n Co ma zrobi\u0107 ten cz\u0142owiek, kt\u00f3ry ma 25 lat i chcia\u0142by us\u0142ysze\u0107 muzyk\u0119 zespo\u0142\u00f3w starszych ni\u017c on sam w najlepszej mo\u017cliwej jako\u015bci? Kt\u00f3re wydanie wybra\u0107?<\/strong><\/p>\n Im starsze, tym lepsze. I to ju\u017c zupe\u0142nie dos\u0142ownie. Je\u015bli chodzi o cyfr\u0119, najwa\u017cniejsze jest to, co robimy z sygna\u0142em przy konwersji analogowo-cyfrowej i przy manipulacjach ju\u017c na samym urz\u0105dzeniu cyfrowym. Na urz\u0105dzenia odtwarzaj\u0105ce po stronie odbiorcy nie za bardzo mamy wp\u0142yw. Umieszczone w nich nowe przetworniki cyfrowo-analogowe i tak zazwyczaj bardzo \u017ale podaj\u0105 d\u017awi\u0119k, u\u015bredniaj\u0105c go i odbarwiaj\u0105c. Na pocz\u0105tku pojawi\u0142y si\u0119 klasyczne przetworniki kilkunastobitowe i to by\u0142y urz\u0105dzenia, kt\u00f3re nie mia\u0142y sprz\u0119\u017cenia zwrotnego, czyli pami\u0119ci. By\u0142y tam oczywi\u015bcie jakie\u015b nadpr\u00f3bkowania, filtry cyfrowe, kt\u00f3re pewnie troch\u0119 degraduj\u0105 sygna\u0142. Ale generalnie mimo pewnej surowo\u015bci dawa\u0142y przejrzyste brzmienie. W latach 90. pojawi\u0142y si\u0119 jedno- i kilkubitowe przetworniki sigma-delta ze sprz\u0119\u017ceniem zwrotnym w postaci filtra b\u0142\u0119du kwantyzacji, czyli rodzajem pami\u0119ci. Dynamika skoczy\u0142a do g\u00f3ry, ale brzmienie bardzo si\u0119 pogorszy\u0142o. Nowe remastery ze starych ta\u015bm przesz\u0142y przez ten tor i tu si\u0119 wiele zrobi\u0107 nie da. Potem mieli\u015bmy system SACD, kt\u00f3ry si\u0119 nie przyj\u0105\u0142, bo nie zapewnia\u0142 zapowiadanego gwa\u0142townego wzrostu jako\u015bci, pr\u00f3cz dorzucenia kana\u0142\u00f3w. Nowe przetworniki sz\u0142y w kierunku poprawienia g\u0142\u00f3wnego ocenianego parametru, jakim by\u0142 stosunek sygna\u0142u do szumu. I techniki, kt\u00f3re by\u0142y wykorzystywane po to, by \u015brednio \u2013 w d\u0142ugim okresie \u2013 uzyska\u0107 t\u0119 popraw\u0119, w kr\u00f3tkim okresie bardzo dynamicznie porusza\u0142y si\u0119 wewn\u0119trznie i sygna\u0142, kt\u00f3ry przez nie przechodzi\u0142, by\u0142 do\u015b\u0107, powiedzmy w uproszczeniu, rozdygotany. Nie by\u0142o sta\u0142ej funkcji przenoszenia od wej\u015bcia do wej\u015bcia, kt\u00f3ra by\u0142\u0105 zalet\u0105 starych system\u00f3w – w tym r\u00f3wnie\u017c sprz\u0119tu lampowego.<\/p>\n A format HDCD?<\/strong><\/p>\n To w pewnym sensie ma\u0142e oszustwo, ale nieg\u0142upie, tylko wymaga odpowiedniego filtru tak\u017ce w odtwarzaczu. Wa\u017cne jest jednak to, \u017ce my\u015blenie o formacie CD jako z natury z\u0142ym \u2013 bo przenosi tylko 44,1 kHz i 16 bit\u00f3w \u2013 jest b\u0142\u0119dem. To format bardzo niedoceniony. Prosz\u0119 sobie wyobrazi\u0107 \u2013 je\u015bli wszystko jest zrobione dobrze, to dynamika tego magnetofonu, jaki pan tam widzi [tu Piotr Nykiel pokazuje stary model szpulowego Studera A-80 \u2013 przyp. bch] to mniej wi\u0119cej 60 dB. P\u0142yty gramofonowe maj\u0105 cz\u0119sto mniej. Nawet 12-bitowy zapis gwarantuje podobn\u0105 dynamik\u0119. I tak naprawd\u0119 \u2013 mo\u017ce mi pan wierzy\u0107 lub nie \u2013 12-bitowy zapis mo\u017ce da\u0107 ca\u0142kiem przyzwoity d\u017awi\u0119k.<\/p>\n Nawet mniej ni\u017c krytykowane 16 bit\u00f3w, standard dla p\u0142yty CD…<\/strong><\/p>\n Tak, to nie jest ju\u017c kwestia tego, jaki to jest format, tylko co my z tym formatem robimy. S\u0142uchamy \u2013 dajmy na to \u2013 g\u0119stego formatu 96 kHz, robimy konwersj\u0119 do formatu 44,1 kHz stosowanego w CD… i gra du\u017co gorzej. I zastanawiamy si\u0119 \u201eNo tak, to pewnie ta konwersja, zgubili\u015bmy mn\u00f3stwo szczeg\u00f3\u0142\u00f3w\u201d. Ale jest ju\u017c program komputerowy, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie wchodzi do sprzeda\u017cy, przeznaczony do konwersji cz\u0119stotliwo\u015bci pr\u00f3bkowania i rekwantyzacji \u2013 i on niczego nie gubi! Naj\u015bmieszniejsze jest to, \u017ce np. robimy konwersj\u0119 do 44,1 i 16 bit\u00f3w z g\u0119stego formatu i brzmi s\u0142yszalnie gorzej, a potem konwertujemy z powrotem t\u0142umaczymy do formatu pierwotnego \u2013 i brzmi identycznie z pierwotnym! Jak to mo\u017cliwe? Wychodzi na to, \u017ce ten format CD jest pojemny i wszystko zachowa\u0142, a dopiero to, co zrobili\u015bmy z nim przy odtwarzaniu, zadecydowa\u0142o o tym, jak brzmi. Je\u015bli z sygna\u0142em post\u0119pujemy odpowiednio, to format CD powinien nam jeszcze spokojnie wystarczy\u0107, zawrze\u0107 w sobie ca\u0142e bogactwo nagra\u0144 analogowych.<\/p><\/blockquote>\n Czeka nas – jak wida\u0107 – ca\u0142kiem sporo ciekawych odkry\u0107, je\u015bli chodzi o nagrania na CD i warto nie wyrzuca\u0107 pochopnie odtwarzaczy, szczeg\u00f3lnie co starszych modeli.<\/p>\n Sam ostatni tydzie\u0144 sp\u0119dzi\u0142em na s\u0142uchaniu przede wszystkim muzyki cyfrowej od pocz\u0105tku do ko\u0144ca, czyli dw\u00f3ch nowych p\u0142yt z Raster-Noton. Pierwsza nieoczekiwanie wysun\u0119\u0142a si\u0119 na czo\u0142o moich ulubionych elektronicznych p\u0142yt roku – to „Symeta” Olafa Bendera znanego bardziej jako Byetone<\/strong>. Album genialny brzmieniono, jak przysta\u0142o na R-N – to d\u017awi\u0119k dopieszczony po niemiecku. Bo jego obecno\u015b\u0107, namacalno\u015b\u0107, pe\u0142no\u015b\u0107 budz\u0105 skojarzenia z perfekcjonizmem Kraftwerku. Z drugiej strony – u Bendera mamy szumy w roli refren\u00f3w i brz\u0119ki w rolach partii solowych, poza oczywi\u015bcie zimnymi rytmami techno i g\u0142\u0119bokimi syntezatorowymi basami. Wszystko wed\u0142ug najlepszych wzorc\u00f3w wytw\u00f3rni. Przy niewielkich modyfikacjach mog\u0142aby to by\u0107 p\u0142yta Alva Noto, a tak okazuje si\u0119, \u017ce to Bender wygrywa wewn\u0119trzn\u0105 konkurencj\u0119 AD 2011.<\/p>\n Troch\u0119 gorzej z solowym albumem Roberta Lippoka<\/strong> „Redsuperstructure”, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w tym samym czasie. Brzmienie nie jest tak pot\u0119\u017cne jak u koleg\u00f3w-za\u0142o\u017cycieli wytw\u00f3rni, a pomys\u0142y w warstwie perkusji i efekt\u00f3w d\u017awi\u0119kowych – podobne. Gdy wchodz\u0105 przeszkadzajkowe, g\u0119ste przebiegi perkusyjne, skojarzenia z Pantha du Prince czy nawet ostatnim Anstamem dzia\u0142aj\u0105 na niekorzy\u015b\u0107 Lippoka. A poza tym autor zgubi\u0142 gdzie\u015b prost\u0105 melodyjno\u015b\u0107 znan\u0105 z najlepszych czas\u00f3w To Rococo Rot (mo\u017ce najbli\u017cej jest w „Nycycle”. S\u0142ycha\u0107, \u017ce pr\u00f3buje si\u0119 tu – mniej lub bardziej skutecznie – wpisa\u0107 w jak\u0105\u015b formu\u0142\u0119, kt\u00f3ra nie do ko\u0144ca pasuje do jego wra\u017cliwo\u015bci. Nie jest to album z\u0142y, ale nie zostaje w g\u0142owie na d\u0142ugo.<\/p>\n Tutaj oczywi\u015bcie ani kompresja szczeg\u00f3lnie nie przeszkadza, ani wysoki poziom nie uwiera, muzyka ma olbrzymi\u0105 skal\u0119 dynamiki, ale wszystkie wydarzenia d\u017awi\u0119kowe s\u0105 tak precyzyjnie u\u0142o\u017cone i tak proste w istocie, \u017ce o dalszym remasteringu nie ma mowy. No i album\u00f3w z R-N ZDECYDOWANIE powinno si\u0119 moim zdaniem s\u0142ucha\u0107 nie na winylu, ale w\u0142a\u015bnie na CD.<\/p>\n
![\"\"](\"\/wp-content\/uploads\/2011\/12\/byetone_symeta-150x150.jpg\" "\\"byetone_symeta\\"")
<\/a>BYETONE „Symeta”<\/strong>