![\"\"](\"\/wp-content\/uploads\/2011\/12\/retromania_sr.jpg\" "\\"retromania_sr\\"")
<\/a>1. Retromania!<\/strong>\nDla mnie to przynajmniej ksi\u0105\u017cka p\u00f3\u0142rocza – cho\u0107by dlatego, \u017ce lektur\u0119 rozpocz\u0119t\u0105 w czerwcu, a potem par\u0119 razy przerywan\u0105, zako\u0144czy\u0142em nied\u0142ugo przed Wigili\u0105. Ale m\u00f3wi\u0105c powa\u017cnie: „Retromania” Simona Reynoldsa (wspomina\u0142em o niej m.in. tutaj<\/a>) jest nie tylko ciekawym i obszernym – cho\u0107 z g\u00f3ry skazanym na niepe\u0142no\u015b\u0107 – opracowaniem dotycz\u0105cym naszej rosn\u0105cej obsesji na punkcie muzycznej przesz\u0142o\u015bci, ale te\u017c jedn\u0105 z wa\u017cniejszych ksi\u0105\u017cek o kulturze, jakie ostatnio powsta\u0142y. Reynolds wychodzi daleko poza muzyk\u0119, posi\u0142kuj\u0105c si\u0119 XX-wieczn\u0105 filozofi\u0105, a tak\u017ce – w ko\u0144cowych rozdzia\u0142ach – zag\u0142\u0119biaj\u0105c w historii najnowszej prozy SF, w kt\u00f3rej – jak si\u0119 okazuje – te\u017c orientuje si\u0119 nie najgorzej. Jest wi\u0119c zarazem mi\u0142o\u015bnikiem fantastyki rozpaczaj\u0105cym nad znikaj\u0105c\u0105 w tej literaturze typowo futurystyczn\u0105 perspektyw\u0105, poszukiwaczem nowych do\u015bwiadcze\u0144 muzycznych, wyposzczonym ci\u0105g\u0142ym uczuciem d\u00e9j\u00e0-vu<\/em>, a zarazem bieg\u0142ym wyk\u0142adowc\u0105 – nikt lepiej ni\u017c on nie wyja\u015bni meandr\u00f3w gara\u017cowego rocka \u00e0\u00a0la Flamin\u2019 Groovies (jedno z moich odkry\u0107 roku dzi\u0119ki jego ksi\u0105\u017cce), a zarazem nie wy\u0142o\u017cy teorii hauntologii. Oczywi\u015bcie, s\u0105 braki – moim zdaniem SR nie zauwa\u017ca naturalno\u015bci obcowania ze star\u0105 i now\u0105 muzyk\u0105 pokolenia mp3 wynikaj\u0105cego z nowego typu edukacji muzycznej. Chocia\u017c do\u015b\u0107 dok\u0142adnie zajmuje si\u0119 fenomenem innego podej\u015bcia do czasu, jakie ma cho\u0107by pokolenie jego jedenastoletniego syna. Z pewnego punktu widzenia (przede wszystkim wspomniana kompletno\u015b\u0107 wywodu) tego typu publikacja nie powinna by\u0142a w og\u00f3le powsta\u0107, ale ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce stworzy\u0142 j\u0105 Reynolds.<\/p>\n
Oto 11 zjawisk, kt\u00f3re moim zdaniem nie\u017ale szkicuj\u0105 obraz tego roku w muzyce, przynajmniej po jej niepowa\u017cnej stronie, zar\u00f3wno w Polsce, jak i na \u015bwiecie. Nie twierdz\u0119, \u017ce to wszystko, co mo\u017cna o roku 2011 – bardzo bogatym i z pewno\u015bci\u0105 interesuj\u0105cym – powiedzie\u0107. Ale to wszystko przychodzi mi do g\u0142owy w pierwszej kolejno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2244,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[864,1,558,435],"tags":[881,510,889,886,415,873,768,885,871,427,874,891,875,884,883,679,332,734,880,51,872,888,497,887,631,608,879,890,801,326,876,878,877,833,754,882,790],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2161"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2161"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2161\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2248,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2161\/revisions\/2248"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2244"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2161"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2161"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2161"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}<\/a>2. Popstep na horyzoncie<\/strong>
\nNiech ju\u017c b\u0119dzie ten termin, chocia\u017c w ci\u0105gu dw\u00f3ch dyskusji (klik<\/a> i klik<\/a>) pojawi\u0142o si\u0119 troch\u0119 ciekawych propozycji na pogodzenie dubstepowej atmosfery i popowych zap\u0119d\u00f3w, czasem jeszcze R&B, gospel, garage itd., czyli fal\u0119 Katy B, SBTRKT, James Blake, Jamie Woon, Magnetic Man, a na upartego nawet The Weeknd. A b\u0119dzie tego z pewno\u015bci\u0105 coraz wi\u0119cej i pewnie wykrystalizuje si\u0119 gdzie\u015b w okolicach tych wykonawc\u00f3w jaki\u015b nowy, sp\u00f3jny gatunek, kt\u00f3remu kto\u015b nada lepsz\u0105 nazw\u0119 ni\u017c ta powy\u017csza, tymczasowa.<\/p>\n<\/a>3. Reedycje \u00fcberdeluxe<\/strong>
\nZn\u00f3w rzecz z gatunku pozornie oczywistych, no bo przecie\u017c na nowych wydaniach starych p\u0142yt przemys\u0142 muzyczny zarabia od lat. Ale trzeba przyzna\u0107, \u017ce w tym roku zjawisko si\u0119gn\u0119\u0142o nieznanego dot\u0105d poziomu. Przede wszystkim za spraw\u0105 pot\u0119\u017cnego wydania „\u00dcber Deluxe” na 20. urodziny p\u0142yty „Achtung Baby”, ale r\u00f3wnie\u017c serii „Immersion” boks\u00f3w wychodz\u0105cych od poszczeg\u00f3lnych p\u0142yt Pink Floyd. Poza nimi mieli\u015bmy „Some Girls” Stones\u00f3w (kolekcjonerskie, r\u00f3\u017cnokolorowe wersje na winylu), „Quadropheni\u0119” The Who (dost\u0119pn\u0105 w superboksie sze\u015bciop\u0142ytowym), „Nevermind” Nirvany, trzyp\u0142ytowe wznowienia Smashing Pumpkins, „SMiLE Sessions” The Beach Boys (3 r\u00f3\u017cne wersje) – cho\u0107 ta ostatnia nastr\u0119cza troch\u0119 problem\u00f3w klasyfikacyjnych, bo to w\u0142a\u015bciwie nie jest reedycja. W ka\u017cdym razie wsp\u00f3\u0142czesne wersje deluxe nie ograniczaj\u0105 si\u0119 ju\u017c do jednej bonusowej p\u0142yty, prawie zawsze obejmuj\u0105 no\u015bniki winylowe, no i mocno pr\u0105 w stron\u0119 gad\u017cet\u00f3w dla kolekcjoner\u00f3w (okulary w boksie U2, szaliki i bilety na koncerty u Floyd\u00f3w). O jako\u015bci wznowie\u0144 pisa\u0142em co nieco tutaj<\/a>.<\/p>\n<\/a>4. Polskie zespo\u0142y po polsku<\/strong>
\nA w dodatku – z odpowiedni\u0105 dla czas\u00f3w retromanii archaizacj\u0105 brzmienia. O p\u0142ytach Nerwowych Wakacji czy Muzyki Ko\u0144ca Lata pisa\u0142em<\/a> w tym roku na \u0142amach papierowej „Polityki”, dodaj\u0105c do tego jeszcze \u015bwietne na poziomie liryki Ballady i Romanse (nominowane do Paszport\u00f3w Polityki<\/a>). Oczywi\u015bcie za g\u0142\u00f3wny pie\u0144 tego zjawiska m\u00f3g\u0142bym uzna\u0107 wcze\u015bniejsze p\u0142yty Pustek, ale w tym roku w wykonaniu powy\u017cszych zespo\u0142\u00f3w zacz\u0119\u0142o to przybiera\u0107 wymiar do\u015b\u0107 konkretnej momentami stylizacji na – polskie! – lata 70. i 80. Gdyby kto\u015b chcia\u0142 sprawdzi\u0107, jak brzmia\u0142y te ostatnie – polecam seri\u0119 „Polskie single” zainaugurowan\u0105 w tym\u017ce samym roku przez MTJ<\/a>. Czy to pot\u0119\u017cny trend? Nie, ale z pewno\u015bci\u0105 zapowied\u017a jakiego\u015b przewarto\u015bciowania.<\/p>\n<\/a>5. Nowi oburzeni, stare protest-songi<\/strong>
\nNiesamowite jest to, \u017ce masowe protesty, okupacja Wall Street i wyst\u0105pienia oburzonych s\u0142abo wp\u0142yn\u0119\u0142y na muzyk\u0119 – poza oczywi\u015bcie nies\u0142awnym incydentem<\/a> zwi\u0105zanym ze spaleniem gigantycznych magazyn\u00f3w z zasobami (jak na ironi\u0119, g\u0142\u00f3wnie niezale\u017cnego) przemys\u0142u p\u0142ytowego na przedmie\u015bciach Londynu i jego r\u00f3\u017cnego typu konsekwencjami<\/a>. Kto wyst\u0119powa\u0142 w czasie okupacji Wall Street? Nie kto inny jak Arlo Guthrie (64 lata, syn Woody’ego) i Pete Seeger (lat 92), \u015bpiewaj\u0105cy „We Shall Overcome”. Dorian Lynskey na \u0142amach „Spina” zauwa\u017ca, \u017ce tegoroczne wydarzenia nie wykreowa\u0142y nowych pie\u015bni protestu, a wie, co m\u00f3wi, jako autor kolejnej spo\u015br\u00f3d ksi\u0105\u017cek roku, \u015bwietnie udokumentowanej „33 Revolutions Per Minute. A History of Protest Songs”. W Polsce hiphopowcy – naturalne pokolenie protestu – brali masowo udzia\u0142 w og\u0142oszonym przez jednego z europos\u0142\u00f3w konkursu<\/a> na utwory o Katyniu-Smole\u0144sku, kt\u00f3ry przyni\u00f3s\u0142 owoce takiej<\/a> i takiej<\/a> jako\u015bci – \u015bmia\u0142o pierwsza dziesi\u0105tka najgorszych nagra\u0144 2011. Honoru hip hopu broni\u0142 jak zwykle \u0141ona<\/a> z aktualnym i \u015bwietnym tekstem. Owszem, by\u0142a R.U.T.A. (te\u017c nominacja do Paszport\u00f3w<\/a>), si\u0119gaj\u0105ca do pie\u015bni ch\u0142opskiego buntu z XVI-XIX wieku i po g\u0142osy punkowych wokalist\u00f3w znanych od lat. Wi\u0119c jak tu nie m\u00f3wi\u0107 o retromanii, co?<\/p>\n<\/a>6. Stare studia prze\u017cywaj\u0105 renesans<\/strong>
\nDo serii reedycji wydawanych (podobno, cho\u0107 to niepotwierdzone) przez Keitha Fullertona Whitmana w Creel Pone, wydawnictw Important Records, Sub Rosy, Die Schachtel, Algha Marghen i wielu innych do\u0142\u0105czy\u0142a w tym roku w \u015bwietnym stylu oficyna Bo\u0142t, wsp\u00f3lnie z Polskim Radiem publikuj\u0105c trzy p\u0142yty serii po\u015bwi\u0119conej Studiu Eksperymentalnemu Polskiego Radia (najciekawsza to moim zdaniem<\/a> zestaw utwor\u00f3w Bohdana Mazurka<\/a>), na przysz\u0142y rok szykuj\u0105 – a nawet przyszykowali, widzia\u0142em ju\u017c gotowe wydawnictwa – kolejne odcinki. Sam Reynolds w „Retromanii” ujawnia si\u0119 jako fan starych studi\u00f3w eksperymentalnych, kojarz\u0105ce si\u0119 z nimi brzmienia wracaj\u0105 do przestrzeni, nazwijmy to, publicznej (Europejski Kongres Kultury), na ambitne festiwale elektroniczne (Unsound). Jednym z odprysk\u00f3w tego zjawiska jest trend numer 11, opisywany ni\u017cej. Szkoda tylko, \u017ce same studia ju\u017c w wi\u0119kszo\u015bci zamkni\u0119te.<\/p>\n<\/a>7. Wci\u0105\u017c mo\u017cna sprzeda\u0107 p\u0142yt\u0119<\/strong>
\n„Je\u015bli by\u0142e\u015b s\u0142awny w latach 80., nigdy ju\u017c nie przestaniesz by\u0107 s\u0142awny” – to trafne spostrze\u017cenie wynotowa\u0142em z ksi\u0105\u017ceczki „Talking to Girls About Duran Duran” Roba Sheffielda. Po prze\u0142o\u017ceniu na warunki XXI wieku oznacza to, \u017ce dzi\u015b ju\u017c takiej s\u0142awy po prostu ni ma. A przynajmniej nie ma z tego pieni\u0119dzy takich, jakie dzi\u015b wci\u0105\u017c – nawet po \u015bmierci – zarabiaj\u0105 bohaterowie lat 80., gdy gwiazd\u0105 by\u0142 ten, kogo klip pokazali o dobrej porze w TV. Ot\u00f3\u017c s\u0105 od tego twierdzenia wyj\u0105tki. Udowodni\u0142a to Adele i bez wzgl\u0119du na to, jak oceniamy jej druga p\u0142yt\u0119 „21”, sprzeda\u0107 ponad 12 mln p\u0142yt w ci\u0105gu roku, maj\u0105c do dyspozycji urod\u0119, powiedzmy, niepos\u0105gow\u0105, dobry g\u0142os, par\u0119 udanych piosenek (nawet nie ca\u0142y album, bo ca\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a jednak do\u015b\u0107 nier\u00f3wna) i do\u015b\u0107 bezpo\u015bredni spos\u00f3b bycia, naturalno\u015b\u0107, to widoczny znak, \u017ce jednak muzyk\u0119 i talent tak\u017ce w tych trudnych czasach da si\u0119 spieni\u0119\u017cy\u0107.<\/p>\n<\/a>8. Id\u0105 tomiki muzyczne?<\/strong>
\nMieli\u015bmy w kraju spory renesans poezji z muzycznym podk\u0142adem, bynajmniej niekoniecznie w zwi\u0105zku z Rokiem Mi\u0142osza. A przynajmniej nie w bezpo\u015brednim zwi\u0105zku, je\u015bli pomin\u0105\u0107 wydany w limitowanej edycji album Anthony’ego Mi\u0142osza z poezjami jego ojca. Trendy wyznacza\u0142 w tym roku duet Kopyt\/Kowalski (widzia\u0142em ich na Offie i lepsi na \u017cywo ni\u017c z nagrania) firmuj\u0105cy muzyczny tomik poezji Szczepana Kopyta (nominowanego<\/a> zreszt\u0105 do tegorocznego Paszportu Polityki) „Buch”. Do tego warto wspomnie\u0107 o kolejnym duecie: Brzoska i Gawro\u0144ski<\/a>. I jeszcze o projekcie Fonetyka<\/a> z ich „Requiem dla Wojaczka”, te\u017c tomikiem muzycznym (czy te\u017c: p\u0142ytomikiem) swego rodzaju.<\/p>\n<\/a>9. Black metal modny, \u017ce aarrrgh!<\/strong>
\nWiadomo, o co chodzi: Liturgy, Wolves In The Throne Room, Krallice, czyli karier\u0119 black metalu w\u015br\u00f3d ameryka\u0144skich hipster\u00f3w. Albo przynajmniej estetyki blackmetalowej, bo ta ostatnio prze\u015bwieca na p\u0142ytach r\u00f3\u017cnych wykonawc\u00f3w (w\u0142\u0105cznie z ubieg\u0142oroczn\u0105 ok\u0142adk\u0105 „Le Noise” Neila Younga), za\u015b metalowi ortodoksi z jednej strony wy\u015bmiali ca\u0142e zjawisko jako przebiera\u0144c\u00f3w, z drugiej – zaperzyli si\u0119 na odst\u0105pienie od wizerunkowych tradycji (a ka\u017cdy z tych trzech zespo\u0142\u00f3w odst\u0119puje od nich daleko). Na co z kolei muzycy rzeczonych grup zaperzali si\u0119: Jak to, my\u015bleli\u015bmy, \u017ce image ma drugorz\u0119dne znaczenie w black metalu… Nie chc\u0119 robi\u0107 tu za arbitra, bo bran\u017cowym fachowcem od black metalu nie jestem, ale zjawisko wyda\u0142o mi si\u0119 ciekawe, no i zaowocowa\u0142o przynajmniej dwoma bardzo udanymi albumami (WITTR, Liturgy). Jak dla mnie jest to (podtrzymam tez\u0119 z kontrowersyjnego, wiem o tym, materia\u0142u dla „Polityki”<\/a>) \u015bwiadectwo przes\u0105czania si\u0119 poza getto jednej z najbardziej hermetycznych stylistyk muzyki popularnej. \u017be nie wspomn\u0119 o jej dos\u0105czaniu si\u0119 do „The Voice of Poland”.<\/p>\n<\/a>10. Ani jazz, ani powa\u017cka<\/strong>
\nDw\u00f3ch polskich muzyk\u00f3w, a w\u0142a\u015bciwie lider\u00f3w, kt\u00f3rzy w tym roku bardzo mnie ucieszyli swoimi dzia\u0142aniami – Marcin Masecki i Wac\u0142aw Zimpel – to jakie\u015b kosmiczne pokolenie muzyk\u00f3w wykszta\u0142conych troch\u0119 klasycznie, a troch\u0119 jazzowo, kt\u00f3rzy do ko\u0144ca nie odnajduj\u0105 si\u0119 ju\u017c chyba w \u017cadnej z tych dziedzin, ale zarazem w obu spokojnie mogliby dzia\u0142a\u0107, \u017cadnej do ko\u0144ca nie porzucili. Wychodzi czasem co\u015b pomi\u0119dzy, a czasem co\u015b z zupe\u0142nie innego \u015bwiata. U Maseckiego zaczyna to – mam wra\u017cenie – przybiera\u0107 form\u0119, kt\u00f3ra mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na rzeczywisto\u015b\u0107 tak\u017ce po „powa\u017ckowej” stronie. Mo\u017ce za wcze\u015bnie, \u017ceby szuka\u0107 w tej muzyce totalnej czy po prostu wszechstronnej generacji jakiego\u015b prostego trendu, ale nie zniknie to tak \u0142atwo. S\u0105 w ko\u0144cu te\u017c inni, przede wszystkim Raphael Rogi\u0144ski. Co zreszt\u0105 tylko potwierdza, \u017ce co\u015b jest na rzeczy.<\/p>\n<\/a>11. Mistyfikacje<\/strong>
\nPo pierwsze, kontynuacja po\u015bmiertnej (?) kariery Ursuli Bogner wywo\u0142a\u0142a kolejn\u0105 fal\u0119 pos\u0105dze\u0144 Jana Jelinka, jej wydawcy, o to, \u017ce sam nagra\u0142 jej rzekomo archiwalne utwory. I po nowej, \u015bwietnej zreszt\u0105 p\u0142ycie, coraz trudniej wierzy\u0107 w prawdziwo\u015b\u0107 historii o Bogner (sam wierzy\u0142em do pewnego czasu). Ujawni\u0142 si\u0119 prawdziwy tw\u00f3rca albumu Suum Cuique, o kt\u00f3rym pisa\u0142em<\/a> w ubieg\u0142ym roku. Okazuje si\u0119, \u017ce autorem jest jeden z za\u0142o\u017cycieli Demdike Stare, Miles Whittaker. Mniejsz\u0105 pewno\u015b\u0107 mam w wypadku znakomitej p\u0142yty „Science of the Sea” J\u00fcrgena M\u00fcllera wydanej, a teoretycznie wznowionej po 30 latach przez Digitalis. W istnienie tego naukowca-artysty\u00a0pow\u0105tpiewa\u0142<\/a> (co podpowiedzia\u0142 mi jeden z czytelnik\u00f3w niniejszego bloga) Tom Ewing. Po d\u0142ugim pl\u0105drowaniu sieci znalaz\u0142em nawet profesora<\/a> o tym samym nazwisku i podobnych kompetencjach naukowych, ale jako\u015b zabrak\u0142o mi \u015bmia\u0142o\u015bci, \u017ceby wylecie\u0107 do niego z pytaniem o muzyk\u0119 elektroniczn\u0105. Mam wra\u017cenie, \u017ce pojawianie si\u0119 w tak niszowej sferze muzycznych mistyfikacji dopiero sygnalizuje jaki\u015b znaczniejszy trend. Co\u015b takiego bardzo dobrze by si\u0119 komponowa\u0142o z retromani\u0105 – bo skoro stare nagrania zaczynaj\u0105 by\u0107 wa\u017cniejsze ni\u017c nowe, to mo\u017ce warto pr\u00f3bowa\u0107 swoich si\u0142 od razu jako tw\u00f3rca starej muzyki? No i po raz kolejny odnosi nas to do ksi\u0105\u017cki Reynoldsa i spina klamr\u0105 ca\u0142y ten zestaw, daj\u0105c sporo ciekawych zjawisk jak na dwana\u015bcie miesi\u0119cy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"