{"id":21845,"date":"2019-05-10T11:02:20","date_gmt":"2019-05-10T09:02:20","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=21845"},"modified":"2019-05-10T14:28:05","modified_gmt":"2019-05-10T12:28:05","slug":"troche-enya-troche-eniac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2019\/05\/10\/troche-enya-troche-eniac\/","title":{"rendered":"Troch\u0119 Enya, troch\u0119 ENIAC"},"content":{"rendered":"

Ma na imi\u0119 Spawn – jak ten bohater komiksowy Todda McFarlane’a – i mieszka w gamingowym pececie. Nie wiemy, co robi po godzinach (mo\u017ce gra w gry?), ale w godzinach pracy wykorzystuj\u0105 jego umiej\u0119tno\u015bci Holly Herndon<\/strong> i jej partner \u017cyciowy Mat Dryhurst. M\u00f3wi\u0105 o nim baby A.I.<\/em>, sugeruj\u0105c jaki\u015b rodzaj adopcji. W\u0142\u0105czyli go – jako sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 – do zespo\u0142u pracuj\u0105cego nad albumem Proto<\/em> (od informatycznego poj\u0119cia protoko\u0142\u00f3w, zbior\u00f3w regu\u0142, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 porozumiewanie si\u0119 ze sob\u0105 maszyn). Pocz\u0105tkiem procesu by\u0142y nagrania ch\u00f3ru, kt\u00f3ry w Berlinie \u015bpiewa\u0142 formy folkowe czy gospelowe. A ko\u0144cem – koncepcyjne dzie\u0142o przysz\u0142o\u015bci w\u0142\u0105czaj\u0105ce sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 jako element procesu, \u017ceby nie by\u0142o, \u017ce ludzi si\u0119 eliminuje, bo tego by sobie autorzy nie \u017cyczyli. Wprost o tym m\u00f3wi\u0105, cho\u0107 Herndon – jedn\u0105 z bardziej dyskutowanych i ch\u0119tniej omawianych wsp\u00f3\u0142czesnych artystek elektronicznych – interesuje tw\u00f3rczo styk maszyny i cz\u0142owieka.<\/p>\n

Nie napisa\u0142em od razu, \u017ce p\u0142yta Proto <\/em>jest w\u0142a\u015bciwie dla Herndon cz\u0119\u015bci\u0105 pracy nad doktoratem na Uniwersytecie Stanforda, bo pewnie odstraszy\u0142bym po\u0142ow\u0119 s\u0142uchaczy. A to by by\u0142o niepotrzebne. Albumy Herndon, starannie wykszta\u0142conej (wcze\u015bniej studiowa\u0142a kompozycj\u0119 na Mills College) i cenionej jako kompozytorka muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej, zawsze budowane s\u0105 wok\u00f3\u0142 jakiej\u015b koncepcji. I cz\u0119sto koncepcja przewa\u017ca (jak w wypadku poprzedniego albumu, Platform<\/em>), stanowi\u0105c akademickie obci\u0105\u017cenie dla przedsi\u0119wzi\u0119\u0107, w kt\u00f3re anga\u017cuje si\u0119 Amerykanka. Proto<\/em>, je\u015bli nawet niesie w sobie ten grzech, to w stopniu niewielkim. Przynosi jedne z najbardziej przebojowych utwor\u00f3w w dorobku artystki. Zar\u00f3wno Eternal<\/em>, jak i\u00a0Frontier<\/em>\u00a0wydaj\u0105 si\u0119 przyci\u0105gaj\u0105cymi do p\u0142yty singlami. Udzia\u0142 muzyki generatywnej – czyli tworzonej samoistnie przez algorytmy, co tutaj opisuje si\u0119 jako „AI” – nie jest w nich jednak szczeg\u00f3lnie du\u017cy. Zreszt\u0105 ich udzia\u0142 w tworzeniu ca\u0142o\u015bci jest zdecydowanie mniejszo\u015bciowy. A kiedy Spawn wychodzi na pierwszy plan w Godmother<\/em>, przyjemnego efektu to nie przynosi, co przyznaj\u0105 nawet sami tw\u00f3rcy („Godmother” is obviously a really ugly piece of music, but that was a point<\/em> – Dryhurst). Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, wola\u0142bym us\u0142ysze\u0107 remiksy utwor\u00f3w HH przygotowane przez pracuj\u0105c\u0105 tu go\u015bcinnie Jlin, kt\u00f3rej solowe p\u0142yty s\u0105 brzmieniowo jeszcze bardziej p\u0142ytami z przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Nie jestem recenzentem doktoratu Herndon, s\u0142ucha\u0142em tylko efektu ko\u0144cowego, p\u0142yty, nie jestem wi\u0119c w stanie oceni\u0107 tego, co ukryte zosta\u0142o pod mask\u0105 tego projektu. Silnika programistycznego, wk\u0142adu AI. Trudno mi rozs\u0105dzi\u0107, gdzie ko\u0144czy si\u0119 realne nowatorstwo, a zaczyna sprawny PR. Wiem jedno: nowy album nie jest rewolucj\u0105 muzyczn\u0105, tylko raczej ogniwem ewolucji. Mieli\u015bmy ju\u017c bardzo podobne muzyczne deklaracje\u00a0Bj\u00f6rk, mieli\u015bmy bardziej ambitne formalnie pomys\u0142y The Knife (opera Tomorrow, in a Year<\/em>). Ba, \u017ceby odnale\u017a\u0107 pocz\u0105tki, trzeba by si\u0119 cofn\u0105\u0107 w czasie do Zoolook<\/em> Jarre’a, do Laurie Anderson, albo nawet Kraftwerk. To wszystko, je\u015bli chodzi o prac\u0119 z wokalnymi utworami na granicy dehumanizacji.\u00a0Je\u015bli chodzi o muzyk\u0119 generatywn\u0105, idzie osobn\u0105, bardzo interesuj\u0105c\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105. Ostatnio nawet linkowa\u0142em na Facebooku robi\u0105cy ca\u0142kiem du\u017ce wra\u017cenie\u00a0deathmetalowy projekt generatywny<\/a>. Tyle \u017ce oparty na samplach. Jak dot\u0105d, zawsze jest jakie\u015b „ale”.<\/p>\n

Proto<\/em>\u00a0przynosi sporo \u0142adnych, a zarazem futurystycznych d\u017awi\u0119kowo fragment\u00f3w (do singli dorzuci\u0142bym jeszcze Swim<\/em>), wi\u0119cej ni\u017c norma dla Herndon. Czekam jednak na moment, kiedy taki Spawn wydoro\u015bleje, przestanie by\u0107 dzieckiem, usamodzielni si\u0119, zbuntuje i zrobi co\u015b naprawd\u0119 swojego, pracuj\u0105c na w\u0142asny doktorat. <\/p>\n

Tymczasem doklejam przygotowan\u0105 na piechot\u0119, bez pomocy sztucznej inteligencji, list\u0119 premier tygodnia. Je\u015bli co\u015b si\u0119 na niej nie zgadza, zawini\u0142 czynnik ludzki. <\/p>\n

HOLLY HERNDON Proto<\/em><\/strong>, 4AD 2019, 7\/10\u00a0<\/strong><\/p>\n