{"id":22193,"date":"2019-06-13T09:40:51","date_gmt":"2019-06-13T07:40:51","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=22193"},"modified":"2019-06-13T09:50:26","modified_gmt":"2019-06-13T07:50:26","slug":"40-lat-nieznanych-przyjemnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2019\/06\/13\/40-lat-nieznanych-przyjemnosci\/","title":{"rendered":"40 lat nieznanych przyjemno\u015bci"},"content":{"rendered":"

Mam dwa ukochane studyjne albumy Joy Division<\/strong>. Wiem, brzmi to jak suchar. Zreszt\u0105 tak naprawd\u0119 od zawsze mam jeden. Kiedy\u015b Closer <\/em>na winylu Tonpressu. Ten wyb\u00f3r by\u0142 prosty. Pod koniec lat 80., kiedy ukaza\u0142y si\u0119 polskie wydania, nie mia\u0142em do\u015b\u0107 pieni\u0119dzy na oba winyle, wi\u0119c wybra\u0142em ten z ok\u0142adk\u0105, kt\u00f3ra bardziej mi si\u0119 podoba\u0142a (o ok\u0142adce Unknown Pleasure<\/em> b\u0119dzie dalej). Owszem, Unknown…<\/em> mia\u0142em zgrane na kaset\u0119 z radia, ale oficjalnie ulubion\u0105 p\u0142yt\u0105 Joy Division by\u0142o dla mnie Closer<\/em> – sam rytua\u0142 s\u0142uchania tego albumu (nie za cz\u0119sto, \u017ceby p\u0142yty nie zajecha\u0107) i umartwiania si\u0119 przy tej muzyce ze mn\u0105 w roli odbiorcy na szcz\u0119\u015bcie nie zosta\u0142 utrwalony na \u017cadnym no\u015bniku, bo by\u0142by z tego jaki\u015b przeokrutny mem o dziennikarzach muzycznych w wieku lat nastu. W ka\u017cdym razie z czasem doros\u0142em te\u017c do mniej gotyckiego, za to bardziej minimalistycznego i punkowego Unknown Pleasures<\/em>. Cho\u0107 w\u0142a\u015bciwie to kupi\u0142em sobie ju\u017c po wydaniu przez Sonic na kompakcie, po czym po\u017cyczy\u0142em komu\u015b Closera<\/em>, nie odda\u0142, wi\u0119c zn\u00f3w mam tylko jedn\u0105 ulubion\u0105 na stanie – Unknown…<\/em>. I tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce – oczywi\u015bcie nie m\u00f3j egzemplarz, tylko p\u0142yta w og\u00f3le – w sobot\u0119 ko\u0144czy 40 lat. <\/p>\n

Kocha\u0107 niepokoj\u0105ce, emocjonalnie rwane i surowe Unknown Pleasures<\/em> zawsze wydawa\u0142o mi si\u0119 troch\u0119 trudniej ni\u017c kocha\u0107 dobrze u\u0142o\u017cone, szlachetne w swoim smutku Closer<\/em>. Troch\u0119 jak z singlem Love Will Tear Us Apart<\/em> w polskiej wersji. \u0141atwo si\u0119 zakocha\u0107 w stronie A, w She’s Lost Control<\/em> ze strony B troch\u0119 trudniej, ale te\u017c trudniej si\u0119 odklei\u0107, gdy ju\u017c polubimy to ch\u0142odne i beznami\u0119tne nagranie o niemal kraftwerkowej motoryce nadje\u017cd\u017caj\u0105cego poci\u0105gu, ale z j\u0119cz\u0105cym czynnikiem ludzkim w postaci linii basu Petera Hooka. To zreszt\u0105 jeden z filar\u00f3w debiutanckiej p\u0142yty Joy Division, kt\u00f3ra z okazji rocznicy ukazuje si\u0119 jutro na specjalnym, czerwonym winylu i w bia\u0142ej kopercie b\u0119d\u0105cej negatywem oryginalnej ok\u0142adki. I przy tej okazji si\u0119gn\u0105\u0142em do \u015bwie\u017cej ksi\u0105\u017cki Jona Savage’a, wydanej w kwietniu pod tytu\u0142em This searing light, the sun and everything else: Joy Division: The Oral History<\/em>. Jest gruba, sk\u0142ada si\u0119 tylko i wy\u0142\u0105cznie z detalicznych wspomnie\u0144 cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u i bliskich im os\u00f3b, czyta si\u0119 j\u0105 momentami niezbyt lekko, ale informacyjnie to prawdziwy skarb. <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Gitarzysta Bernard Sumner prowadzi g\u0142\u00f3wn\u0105 ni\u0107 tej narracji o p\u0142ycie: pisanej przez sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy, nagrywanej i miksowanej w trzy weekendy, z mn\u00f3stwem eksperyment\u00f3w, a nawet przypadkowo\u015bci, kt\u00f3r\u0105 wprowadza\u0142 na ko\u0144cu producent Martin Hannett. – Dla producenta byli jak prezent, bo nie mieli poj\u0119cia o pracy w studiu i si\u0119 nie k\u0142\u00f3cili <\/em>– m\u00f3wi ten ostatni. S\u0142owa dotycz\u0105 wprawdzie ich pierwszego studyjnego do\u015bwiadczenia z wydanym wcze\u015bniej utworem Digital<\/em>, ale rozlewaj\u0105 si\u0119 na okres pracy nad albumem. Tytu\u0142 Digital <\/em>pochodzi\u0142 od nowego efektu studyjnego AMS Digital – cyfrowego delaya, kt\u00f3rego Hannett u\u017cywa\u0142 w nagraniach perkusji, pozbawiaj\u0105c perkusj\u0119 cech identyfikuj\u0105cych przestrze\u0144 nagrania. Robi\u0142o to z instrumentu Stephena Morrisa ch\u0142odny ludzki automat. I to pi\u0119kne, cho\u0107 zarazem siermi\u0119\u017cne, zautomatyzowane brzmienie dostajemy na Unknown Pleasures<\/em>. Nie podchodzi\u0142em kiedy\u015b do tego w ten spos\u00f3b, rzadko zastanawiaj\u0105c si\u0119, co tam si\u0119 w og\u00f3le dzia\u0142o za plecami Iana Curtisa, ale partie perkusyjne wczesnego Joy Division to kolejne ogniwo ewolucji, kt\u00f3r\u0105 rozpocz\u0119li perkusi\u015bci s\u0142uchani w\u0142a\u015bnie przez Morrisa. Czyli przede wszystkim Jaki Liebezeit z Can i John French z The Magic Band (grupy Cpt. Beefhearta). No i wreszcie Maureen Tucker z The Velvet Underground – tak Morris wyobra\u017ca\u0142 sobie punkow\u0105 perkusj\u0119. <\/p>\n

Morris wspomina Hannetta jako ci\u0105gle ujaranego trawk\u0105 i wyznaczaj\u0105cego im zadania: \u015awietnie, ale zagrajcie to raz jeszcze bardziej w duchu coctail party<\/em>. Albo: Troch\u0119 bardziej na \u017c\u00f3\u0142to<\/em>. Peter Hook idzie dalej z t\u0105 przypadkowo\u015bci\u0105: Po latach zda\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce Hannett by\u0142 jak typowy A&R z wytw\u00f3rni p\u0142ytowej – nie wiedzia\u0142, czego chcia\u0142, ale obiecywa\u0142 ci, \u017ce powie, jak tylko to us\u0142yszy<\/em>. Stephen Morris: Mieli\u015bmy by\u0107 surowi i rockowi, brzmienie by\u0142o \u017cywe, ale Hannett kompletnie je przerobi\u0142, produkuj\u0105c z tego co\u015b innego, psychodelicznego<\/em>. Hannettowi zarzucali, \u017ce przesadza\u0142 w dodawaniu efekt\u00f3w d\u017awi\u0119kowych w studiu. Morris – bezwzgl\u0119dny bohater tej p\u0142yty – jest jednak tym spo\u015br\u00f3d \u017cyj\u0105cych cz\u0142onk\u00f3w JD, kt\u00f3ry najlepiej odbiera efekt ko\u0144cowy. Bo je\u015bli kto\u015b chcia\u0142 us\u0142ysze\u0107 \u017cywe brzmienie Joy Division, to mia\u0142 je na koncertach, a w studiu Hannett mia\u0142 prawo zrobi\u0107 z tego co\u015b innego. M\u00f3g\u0142 \u017cy\u0107 swoj\u0105 wizj\u0105 wykreowania brzmienia Factory. <\/p>\n

Wykorzystanie na p\u0142ycie Pollard Syndrum, czyli jednego z pierwszych syntetycznych b\u0119bn\u00f3w, to r\u00f3wnie\u017c efekt przypadku, a je\u015bli czyja\u015b zas\u0142uga, to z pewno\u015bci\u0105 Morrisa – jego brat uzna\u0142, \u017ce na ameryka\u0144skiej ok\u0142adce Tago Mago <\/em>Can wida\u0107, \u017ce Jaki gra na elektrycznej perkusji. A p\u00f3\u017aniej Morris zobaczy\u0142 w prasie og\u0142oszenie i kupi\u0142 to urz\u0105dzenie (wprowadzone do sprzeda\u017cy w 1976 r., par\u0119 lat po Tago Mago<\/em>), kt\u00f3rego brzmienie s\u0142ycha\u0107 w Insight <\/em>i przede wszystkim She’s Lost Control<\/em>. W tym ostatnim chaotyczne ol\u015bnienie Hannetta kaza\u0142o mu wyda\u0107 Morrisowi komend\u0119, by zabra\u0142 do budki wokalowej hi-hat i nagrywa\u0142 ca\u0142\u0105 parti\u0119 przy pomocy puszki sprayu. A poniewa\u017c to by\u0142 spray na muchy czy co\u015b takiego, prawie zabi\u0142o to Steve’a <\/em>– m\u00f3wi Sumner. Kiedy Sumner i Morris chcieli krzycze\u0107, Hannett zmusza\u0142 ich do szeptu. Ostatecznie byli dumni z futurystycznego brzmienia tej p\u0142yty, kt\u00f3re, trzeba przyzna\u0107, broni si\u0119 do dzi\u015b. To ten futuryzm – dodam od siebie – w r\u00f3\u017cnych miejscach globu zamienia\u0142 punkow\u0105 siermi\u0119g\u0119 w now\u0105 fal\u0119. <\/p>\n