{"id":22340,"date":"2019-06-27T14:45:57","date_gmt":"2019-06-27T12:45:57","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=22340"},"modified":"2019-06-27T15:14:00","modified_gmt":"2019-06-27T13:14:00","slug":"thom-yorke-spiewa-przez-sen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2019\/06\/27\/thom-yorke-spiewa-przez-sen\/","title":{"rendered":"Thom Yorke \u015bpiewa przez sen"},"content":{"rendered":"

Thom Yorke<\/strong> na nowej p\u0142ycie opowiada o \u015bnie, ale najwyra\u017aniej rozbudzi\u0142 go sukces soundtracku do horroru Suspriria<\/em>, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 zasadniczo warto\u015bci\u0105 wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c sam remake filmu. Bo czy si\u0119 godzi pozostawa\u0107 na d\u0142u\u017cej autorem chwalonej \u015bcie\u017cki d\u017awi\u0119kowej, jak si\u0119 ma ci\u0105gle pomys\u0142y i ambicje na co\u015b wi\u0119cej? Cz\u0119\u015b\u0107 utwor\u00f3w pojawiaj\u0105cych si\u0119 na jego nowej p\u0142ycie Anima<\/em> by\u0142a wprawdzie znana ju\u017c od paru lat, ale spos\u00f3b, w jaki tworzy z nich zgrabny i sp\u00f3jny, cho\u0107 do\u015b\u0107 enigmatyczny koncept, najwyra\u017aniej narodzi\u0142 si\u0119 ju\u017c po pracy nad Suspiri\u0105<\/em>. Potwierdza to r\u00f3wnie\u017c 15-minutowy film, kt\u00f3ry jest w\u0142a\u015bciwie rodzajem tryptyku wideoklip\u00f3w (muzycznie to piosenki Not The News<\/em>, Traffic<\/em> i Dawn Chorus<\/em> z nowej p\u0142yty). Ten ostatni, wyre\u017cyserowany przez Paula Thomasa Andersona, mia\u0142 dzi\u015b premier\u0119 na Netfliksie. Jest wi\u0119c o czym opowiada\u0107. <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Co do filmu, rzecz jest prosta i skomplikowana jednocze\u015bnie. Prosty jest koncept nagrywania ludzkich sn\u00f3w, banalne i troch\u0119 poni\u017cej honoru oscarowego re\u017cysera – spi\u0119cie klamr\u0105 snu ca\u0142ej dystopijno-surrealistycznej historii zrealizowanej z udzia\u0142em naturalnie pasuj\u0105cego do takiej „p\u00f3\u0142przytomnej” roli Yorke’a, no i z cameo jego \u017cyciowej partnerki Dajany Roncione. Kr\u0119conej w czeskiej Pradze, co nietrudno rozszyfrowa\u0107 w ostatnich scenach. Intryguj\u0105ce i ju\u017c du\u017co bardziej skomplikowane s\u0105 choreografie Damiena Jaleta, kt\u00f3rego Yorke musia\u0142 pozna\u0107 w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki pracy przy Suspirii<\/em>. Te sceny z lud\u017ami pracy zapadaj\u0105cymi w sen w metrze po drodze do pracy, a p\u00f3\u017aniej wykonuj\u0105cymi zbiorowe figury natychmiast kojarz\u0105 si\u0119 z Metropolis <\/em>Fritza Langa. Czysta, ale pi\u0119kna formu\u0142a, \u0142adnie sfilmowana i dobrze towarzysz\u0105ca utworom Yorke’a. Ca\u0142kiem skomplikowany jest natomiast koncept tych ostatnich, bo cho\u0107 jeszcze Traffic <\/em>– otwieraj\u0105cy sam\u0105 p\u0142yt\u0119 (od wczoraj dost\u0119pn\u0105 tylko w wersji cyfrowej – fizyczne 19.07) – wydaje si\u0119 w ekspozycji l\u0119k\u00f3w i koszmar\u00f3w Yorke’a do\u015b\u0107 konkretny, to nast\u0119pne ju\u017c nie bardzo. Cho\u0107 neurotyczna atmosfera – co pewnie nikogo nie zdziwi – b\u0119dzie nam towarzyszy\u0107 do samego ko\u0144ca. <\/p>\n

Ten konkret to strach przed katastrof\u0105 klimatyczn\u0105 i rz\u0105dami bogatych:<\/p>\n

Show me the money,
\nParty with a rich zombie,
\nSuck it in through a straw,
\nParty with a rich zombie<\/em><\/p>\n

i wreszcie:<\/p>\n

I can’t breathe
\nThere’s no water <\/em><\/p>\n

Czyli stary, dobry, lewacki Yorke, nawet przez sen – co odnotowuj\u0119 bez jakiej\u015b potrzeby szczeg\u00f3lnego towarzyskiego zadra\u017cniania. Je\u015bli kto\u015b ma neoliberalnych i denialistycznych (w sferze klimatu) bohater\u00f3w muzycznych, kt\u00f3rzy zrobili ostatnio co\u015b godnego uwagi, zawsze mo\u017ce na nich zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 w komentarzach. Podejrzewam jednak, \u017ce poniewa\u017c mogli by\u0107 zarazem antyszczepionkowcami (to bywa cz\u0119\u015b\u0107 pakietu z klimatycznym zaprzeczaniem), to mieli te\u017c wi\u0119ksze szanse wyeliminowa\u0107 si\u0119 naturaln\u0105 drog\u0105, biedaki, zanim co\u015b wielkiego nagrali. W ka\u017cdym razie kolejnych spo\u0142ecznych konkret\u00f3w u Yorke’a na razie nie zaobserwowa\u0142em (mo\u017ce ksi\u0105\u017ceczka do\u0142\u0105czona do wydania fizycznego co\u015b podpowie), trzeba te\u017c zauwa\u017cy\u0107, \u017ce du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 p\u0142yty pozostaje oszcz\u0119dna w gospodarowaniu zar\u00f3wno s\u0142owem, jak i d\u017awi\u0119kiem.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Yorke oczywi\u015bcie nie musi du\u017co i prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c najlepiej wypada, gdy za du\u017co nie chce. Dok\u0142adniej: w oszcz\u0119dnie zbudowanej \u015brodkowej cz\u0119\u015bci p\u0142yty. Dawn Chorus<\/em>, szykowany bodaj jeszcze na ostatni\u0105 p\u0142yt\u0119 Radiohead, to utw\u00f3r znakomity – mo\u017ce nie na poziomie najlepszych minut z Suspirii<\/em>, ale te\u017c by si\u0119 na tym soundtracku wyr\u00f3\u017cnia\u0142, a tu robi za o\u015b albumu, wsp\u00f3lnie z niepozornym, ale bardzo zr\u0119cznie skrojonym I Am a Very Rude Person<\/em>, kt\u00f3ry prowadzi do\u015b\u0107 typowy dla Yorke’a, lekko dubowy groove. Dubowa linia basu jest te\u017c podstaw\u0105 niez\u0142ego Impossible Knots<\/em>. Poza tym mamy tutaj wiele r\u00f3wnie klasycznych w wypadku tego artysty i chyba jeszcze bardziej przewidywalnych nawi\u0105za\u0144 do stylistyki Warpa sprzed kilkunastu lat (Twist<\/em>, Traffic<\/em>). Nie dostrzega\u0142bym jakich\u015b nowszych inspiracji elektronik\u0105 spod znaku np. Jamesa Holdena, cho\u0107 Philip Sherburne je s\u0142yszy<\/a>. Co wi\u0119cej, Suspiria <\/em>pozostaje dla mnie na planie czysto muzycznym ciekawszym przedsi\u0119wzi\u0119ciem, a A Moon Shaped Pool<\/em> Radiohead albumem zdecydowanie lepszym w ca\u0142o\u015bci. Nie s\u0105 to jednak kluczowe por\u00f3wnania, skoro przynajmniej po\u0142owa nowej p\u0142yty Yorke’a to \u015bwietny materia\u0142 i s\u0142ucha si\u0119 tego – albo nawet s\u0142ucha i ogl\u0105da – z przyjemno\u015bci\u0105. \u0141adnie mu si\u0119 przy\u015bni\u0142.<\/p>\n

Jest to r\u00f3wnie\u017c mi\u0142a wym\u00f3wka do tego, \u017ceby si\u0119 odczepi\u0107 na chwil\u0119 od upublicznionego niedawno zestawu<\/a>, kt\u00f3rego sam mam do przes\u0142uchania jeszcze jakie\u015b 900 minut, a kt\u00f3ry nale\u017ca\u0142oby – przez analogi\u0119 – opatrzy\u0107 has\u0142em Nie \u015bpij, bo ci\u0119 okradn\u0105.<\/em><\/p>\n

THOM YORKE Anima<\/em><\/strong>, XL Recordings 2019, 7\/10<\/strong><\/p>\n