{"id":23124,"date":"2019-09-16T11:27:21","date_gmt":"2019-09-16T09:27:21","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=23124"},"modified":"2019-09-16T11:45:02","modified_gmt":"2019-09-16T09:45:02","slug":"dezerterzy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2019\/09\/16\/dezerterzy\/","title":{"rendered":"Dezerterzy"},"content":{"rendered":"

Zanim przysz\u0142a ta smutna wiadomo\u015b\u0107 o \u015bmierci Rica Ocaska – zmieniaj\u0105c porann\u0105 playlist\u0119 i spos\u00f3b odbioru fantastycznych, zawsze tak lekkich piosenek The Cars – przymierza\u0142em si\u0119 do tego, \u017ceby si\u0119 zaj\u0105\u0107 raczej \u015bmierci\u0105 rock and rolla w tapirowanym wydaniu. Nie chcia\u0142bym wi\u0119c jednej opowie\u015bci zmiesza\u0107 z drug\u0105. Muzyka The Cars, perfekcyjna producencka fuzja postpunkowego rocka i syntezatorowego popu, nale\u017cy do bezpiecznej strefy poza czasem. A ja chcia\u0142em opowiedzie\u0107 o dezerterach z rock and rolla. A nawet o \u015bmierci gatunk\u00f3w. O tym, \u017ce aby sprawdzi\u0107, czy gatunek jest ju\u017c ca\u0142kiem martwy, najlepiej do niego przy\u0142o\u017cy\u0107 miark\u0119 musicalow\u0105. Je\u015bli da si\u0119 z tego zrobi\u0107 musical – z odpowiedni\u0105 mieszank\u0105 kiczu i nostalgii, czytelny dla ka\u017cdego, bez wzgl\u0119du na cen\u0119 sukienki czy garnituru – to z pewno\u015bci\u0105 umar\u0142. Co udowadnia w stosunku do ameryka\u0144skiego hair metalu sympatyczny, wykarmiony na campie musical Rock of Ages<\/em>, kt\u00f3rego premier\u0119 widzia\u0142em w weekend w warszawskiej Syrenie. To, \u017ce mo\u017cna co\u015b takiego zrobi\u0107 z hitami Twisted Sister, Bon Jovi, Foreigner i Whitesnake, oznacza, \u017ce s\u0105 ju\u017c od dawna zimne jak gr\u00f3b. A scena burzenia klubu rockowego w rytm The Final Countdown<\/em> Europe wydaje si\u0119 \u017cartem zaskakuj\u0105co g\u0142\u0119boko oddaj\u0105cym istot\u0119 zagadnienia.
\nDzi\u015b b\u0119dzie o dw\u00f3ch wokalistach, kt\u00f3rzy od lat uciekaj\u0105 przed t\u0105 rozbi\u00f3rk\u0105. Obaj zaczynali karier\u0119 w momencie, kiedy mog\u0142y si\u0119 rozgrywa\u0107 wydarzenia, o kt\u00f3rych opowiada musical (stworzony ju\u017c w XXI wieku, na fali ironicznego spojrzenia na pop metal p\u00f3\u017anych lat 80.). Musieli si\u0119 jako\u015b ustosunkowa\u0107 do tego, co widzieli, a p\u00f3\u017aniej ucieka\u0107 wci\u0105\u017c i wci\u0105\u017c. <\/p>\n

Mike Patton <\/strong>ucieka\u0142 w awangard\u0119. Poza karykaturalnie rockandrollowymi gestami wykonywanymi na pok\u0142adzie Faith No More czy Tomahawk („obsikiwanie” ochroniarzy z wyj\u0119tego z rozporka sztucznego penisa na scenie w Londynie nale\u017ca\u0142o do tych, kt\u00f3re zapami\u0119tam na d\u0142ugo) zd\u0105\u017cy\u0142 pokrzycze\u0107 u Johna Zorna, pom\u00f3c Bj\u00f6rk i wykonywa\u0107 muzyk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105. Umiej\u0119tno\u015bci ma – jak wiemy – wyj\u0105tkowo szerokie. I rzeczywi\u015bcie je wykorzystuje – do tego stopnia, \u017ce \u017cadna konwencja nie by\u0142aby w jego przypadku du\u017cym zaskoczeniem. W szczeg\u00f3lno\u015bci ta nowa. Patton idzie dalej \u015bcie\u017ck\u0105 Mondo Cane<\/em>, przeszukiwa\u0142 ju\u017c lubiany przez kolekcjoner\u00f3w p\u0142yt dorobek muzyki w\u0142oskiej (wtedy), no to pora zajrze\u0107 do francuskiej (teraz). Jean-Claude Vannier<\/strong>, legendarny aran\u017cer i kompozytor, popularny dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy z Serge’em Gainsbourgiem, ale wa\u017cny i poza tym (L’enfant assassin des mouches<\/em> – pisa\u0142em szerzej o tej p\u0142ycie tutaj<\/a>), otoczony kultem w rockowym \u015brodowisku – we\u017amy Jarvisa Cockera, Becka czy Jima O’Rourke’a – to typ wymarzony. Poznali si\u0119 osiem lat temu, album przygotowali po cz\u0119\u015bci bazuj\u0105c na ju\u017c gotowych utworach i szkicach Francuza, \u015bci\u0105gn\u0119li znakomitych muzyk\u00f3w. <\/p>\n

W\u0142a\u015bnie po tych ostatnich obiecywa\u0142em sobie najwi\u0119cej. Jest tu Bernard Paganotti z Magmy czy Didier Malherbe z Gongu. Jest du\u017cy zesp\u00f3\u0142 smyczkowy. Poszczeg\u00f3lne indywidualno\u015bci troch\u0119 si\u0119 jednak gubi\u0105 wobec stylistyki Vanniera, kt\u00f3ra jest bardzo mocna i ci\u0105gle odwo\u0142uje si\u0119 do zamaszystych gest\u00f3w orkiestrowych, do budowania filmowej narracji w piosenkach. I wobec charakteru wokali Pattona – oddaj\u0105cego piosence francuskiej ho\u0142d i zarazem robi\u0105cego sobie z niej jaja, jak to ma w zwyczaju. Trudno mi uwierzy\u0107 w to, \u017ceby publika na Sekwan\u0105 nie westchn\u0119\u0142a nad Insolubles<\/em>, prowokacyjnie ocieraj\u0105cym si\u0119 o pastisz i \u015bpiewanym po francusku ze z\u0142ym akcentem. Utw\u00f3r tytu\u0142owy, b\u0119d\u0105cy muzycznie rodzajem remiksu rozpoznawalnych temat\u00f3w Vanniera, w warstwie lirycznej okazuje si\u0119 z kolei kompletnie be\u0142kotliw\u0105 wyliczank\u0105 potraw kuchni francuskiej i hiszpa\u0144skiej. Patton zwraca si\u0119 jednak raczej w stron\u0119 publiczno\u015bci angloj\u0119zycznej. Bywa rockandrollowy (On Top of the World<\/em>), w Gainsbourga wczuwa si\u0119 rzadko (ale Camion<\/em>, opowie\u015b\u0107 o ci\u0119\u017car\u00f3wce, to jednak komiczna pr\u00f3ba, w kt\u00f3rej – mam wra\u017cenie – Patton pr\u00f3buje si\u0119 nawet zdegradowa\u0107 wokalnie do poziomu Serge’a), niez\u0142y jest Browning<\/em>, w kt\u00f3rym obaj tw\u00f3rcy w\u0119druj\u0105 blisko Nicka Cave’a. A\u017c chcia\u0142oby si\u0119 us\u0142ysze\u0107 p\u0142yt\u0119 tego ostatniego z takimi aran\u017cacjami. W sumie jest mi\u0142o, jak dla mnie znacznie ciekawiej ni\u017c na Mondo Cane<\/em>, ale z pewn\u0105 rezerw\u0105 i statecznie, bez pokazywania pe\u0142ni szale\u0144stwa, na jakie sta\u0107 by\u0142o w d\u0142ugiej karierze obu pan\u00f3w. I chyba te\u017c bez b\u0142y\u015bni\u0119cia pe\u0142ni\u0105 mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n

MIKE PATTON & JEAN-CLAUDE VANNIER Corpse Flower<\/em><\/strong>, Ipecac 2019, 6-7\/10<\/strong><\/p>\n