{"id":23377,"date":"2019-10-07T08:31:48","date_gmt":"2019-10-07T06:31:48","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=23377"},"modified":"2019-10-07T14:43:51","modified_gmt":"2019-10-07T12:43:51","slug":"23377","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2019\/10\/07\/23377\/","title":{"rendered":"Ko\u0142o \u017ca\u0142oby"},"content":{"rendered":"

Powt\u00f3rki z pogrzeb\u00f3w – jakkolwiek strasznie i makabrycznie to brzmi – znamy z najnowszej politycznej historii Polski. Powt\u00f3rka z \u017ca\u0142oby, je\u015bli kto\u015b jest na to gotowy, czeka nas na nowej p\u0142ycie Nicka Cave’a<\/strong>. Po niezwyk\u0142ym albumie Skeleton Tree<\/em> i wstrz\u0105saj\u0105cym wr\u0119cz filmie One More Time With Feeling<\/em> (opisywanymi tutaj<\/a>) przysz\u0142a pora na kontynuacj\u0119. Cztery lata po kluczowej w tym wypadku utracie syna Cave nie przestaje przepracowywa\u0107 traumy zwi\u0105zanej z t\u0105 strat\u0105. A co\u015b w jego muzyce zmieni\u0142o si\u0119 nieodwo\u0142alnie, bo d\u0142ugi, dwup\u0142ytowy Ghosteen<\/em> (poza mo\u017ce zaskakuj\u0105c\u0105 ok\u0142adk\u0105, przypominaj\u0105c\u0105 opraw\u0119 graficzn\u0105 zesz\u0142orocznego Unsoundu – swoj\u0105 drog\u0105 trwa ju\u017c w najlepsze tegoroczny<\/a>) wydaje si\u0119 pod wieloma wzgl\u0119dami dalszym ci\u0105giem. Na pewno jednak odzyska\u0142 pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 artystyczn\u0105 nad tym, co robi, nie ma wi\u0119c – jak przy zwi\u0119z\u0142ym Skeleton Tree<\/em> – tego poczucia bezradno\u015bci bohatera, kt\u00f3re tam robi\u0142o ogromne wra\u017cenie.<\/p>\n

Wraca tu z kolei uczucie, jakie mia\u0142em dwa lata temu, s\u0142uchaj\u0105c A Crow Looked at Me<\/em> Mount Eerie. Jak tu ocenia\u0107 p\u0142yt\u0119, kt\u00f3ra jest zapisem – po cz\u0119\u015bci przynajmniej – tego samego, czyli \u017cycia z duchem zmar\u0142ej osoby gdzie\u015b obok? Ghosteen<\/em> nie traci intymno\u015bci, jak\u0105 mia\u0142a poprzednia p\u0142yta, jest podobnie oszcz\u0119dna w \u015brodkach – g\u0142\u00f3wne \u015brodki to g\u0142os Cave’a, momentami przechodz\u0105cy w melodeklamacj\u0119, ch\u00f3rki i syntezator Warrena Ellisa, czasem fortepian. Ca\u0142o\u015b\u0107 jest jednak znacznie mocniej rozci\u0105gni\u0119ta i – jak ju\u017c wspomnia\u0142em – mocniej skontrolowana przez lidera, kt\u00f3ry snuje swoj\u0105 opowie\u015b\u0107 od przeno\u015bnej najwyra\u017aniej historii zagubionego rockandrollowca (figura Elvisa w Vegas) pr\u00f3buj\u0105cego si\u0119 odnale\u017a\u0107 na scenie w utworze Spinning Song<\/em> – gdzie trzeba szuka\u0107 przeno\u015bni \u015blad\u00f3w \u017ca\u0142oby w rodzinie – a\u017c po nieprawdopodobnie wr\u0119cz, bezprecedensowo u niego prost\u0105 puent\u0119 w prastarej buddyjskiej historii Kisy, kt\u00f3ra traci dziecko: Everybody’s losing someone \/ It’s long way to find a peace of mind<\/em>. Spok\u00f3j ducha nadejdzie – i nadejdzie nasz czas. Mamy klamr\u0119 ukojenia – to samo wo\u0142anie, kt\u00f3re s\u0142ycha\u0107 w pierwszym utworze jako rodzaj \u017cyczenia, pytania, wr\u00f3ci w ostatnim, Hollywood <\/em>– bezwzgl\u0119dnie najwa\u017cniejszej tu kompozycji Cave’a i mo\u017ce jednej z wa\u017cniejszych w og\u00f3le – w postaci odpowiedzi. Wra\u017cenie robi ju\u017c samo to, jak g\u0142os Cave’a w tych ostatnich minutach p\u0142yty idzie w g\u00f3r\u0119 skali, w rejony nieodwiedzane i sprawiaj\u0105ce wra\u017cenie, \u017ce \u015bpiewa do nas kto\u015b zupe\u0142nie inny. <\/p>\n

Religijnych w\u0105tk\u00f3w, jak przysta\u0142o na Cave’a, jest oczywi\u015bcie du\u017co. Nie spos\u00f3b te\u017c nie zauwa\u017cy\u0107 w tej jednolicie smutnej p\u0142ycie pewnych akcent\u00f3w monumentalnego przeci\u0105gni\u0119cia. Vangelisowski motyw w Ghosteen<\/em>. Watersowskie wyczekiwanie i takie\u017c ch\u00f3rki w Galleon Ship<\/em>. Je\u015bli zajrzymy na chwil\u0119 za emocje, zobaczymy piosenki, kt\u00f3re jednak mog\u0142yby si\u0119 znale\u017a\u0107 u „starego” Cave’a – jak Waiting For You<\/em> – a ca\u0142y album mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107 w paru miejscach odrobin\u0119 przeci\u0105gni\u0119ty. To, co najciekawsze, zaczyna si\u0119 moim zdaniem (je\u015bli pomin\u0105\u0107 bezwzgl\u0119dnie wa\u017cny akcent pocz\u0105tkowy) od utworu Sun Forest<\/em>. A to, co najwa\u017cniejsze, zbiera ju\u017c druga p\u0142yta zestawu, z tymi najd\u0142u\u017cszymi utworami, 12-minutowym Ghosteen <\/em>i 14-minutowym Hollywood<\/em>. Kilka fragment\u00f3w sprawia wra\u017cenie, jak gdyby autor ostatecznie wyda\u0142 p\u0142yt\u0119, ale tak naprawd\u0119 mia\u0142 ju\u017c materia\u0142 na ksi\u0105\u017ck\u0119. <\/p>\n

I jeszcze jedna uwaga – mo\u017ce troch\u0119 brutalna, ale samego lidera nie dotyczy. Ten syntezator, kt\u00f3ry nam towarzyszy na kolejnej ju\u017c p\u0142ycie Cave’a, to nie jest szczeg\u00f3lnie wyrafinowane brzmienie. Ellis ma s\u0142abo\u015b\u0107 do mocno ju\u017c wyeksploatowanego i b\u0119d\u0105cego swoistym standardem przemys\u0142owym dzisiejszych czas\u00f3w MicroKorga. I mam wra\u017cenie, \u017ce s\u0142ysz\u0119 tu ci\u0105gle znajome barwy tego instrumentu. Wszystko zapewne dobrze przemy\u015blane, oszcz\u0119dne w muzycznej formie, ale chcia\u0142oby si\u0119 ten kolejny, literacko ciekawy i emocjonalnie dewastuj\u0105cy wyst\u0119p Cave’a us\u0142ysze\u0107 w nieco mo\u017ce cho\u0107by bardziej oryginalnych dekoracjach. Wszystkie pozosta\u0142e elementy scenografii dzia\u0142aj\u0105 i sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w mocn\u0105, cho\u0107 nie tak mocn\u0105 jak Skeleton Tree<\/em>, ca\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n

NICK CAVE & THE BAD SEEDS Ghosteen<\/em><\/strong>, Ghosteen Ltd. 2019, 8\/10<\/strong><\/p>\n