Dwie kr\u00f3tkie my\u015bli na temat improwizacji. Jedna jest taka, \u017ce jak b\u0119dziemy rejestrowa\u0107 i wydawa\u0107 wszystko, co si\u0119 wyimprowizuje na \u017cywo w co lepszych sk\u0142adach – a do tego zmierzamy – to ca\u0142a ulotno\u015b\u0107 i dobrze poj\u0119ta jednorazowo\u015b\u0107 sceniczna tego zjawiska we\u017amie w \u0142eb. Ju\u017c teraz zalewa nas rzeka muzyki wydawanej na no\u015bnikach i w cyfrze, w tym oczywi\u015bcie masa archiwali\u00f3w – co zarazem fajne i troch\u0119 jednak destrukcyjne, bo wi\u0119ksze nazwiska wyeliminuj\u0105 nam z pola widzenia te mniejsze. I my\u015bl druga, kt\u00f3r\u0105 nawet rzuci\u0142em na ostatnim Jazz Juniors (k\u0142aniam si\u0119 go\u015bciom i wsp\u00f3\u0142panelistom) – przysz\u0142o\u015b\u0107 jazzu, je\u015bli ju\u017c w og\u00f3le mo\u017cna jak\u0105\u015b przewidywa\u0107, widzia\u0142bym raczej w rejonach mi\u0142o\u015bnik\u00f3w mocnych wra\u017ce\u0144 i du\u017cych emocji, a nie tanecznych fuzji, kt\u00f3rzy ju\u017c dawno jazz kupili, tyle \u017ce w postaci mo\u017cliwie zgrabnie przepakowanej (acid-jazz, nu-jazz itd.). Nie bez kozery nawet ok\u0142adkow\u0105 ikonografi\u0105 gwiazdy sceny skandynawskiej czy np. tacy Dead Neanderthals przypominaj\u0105 bardziej metalowc\u00f3w ni\u017c klasyk\u00f3w jazzu. I nie widz\u0119 powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych ludzie ekscytuj\u0105cy si\u0119 Mg\u0142\u0105 czy Furi\u0105 mieliby nie skuma\u0107 Awataira. <\/p>\n\n\n\n
Kiedy to wydawnictwo dosta\u0142em, przestraszy\u0142em si\u0119, \u017ce b\u0119dzie raczej ilustracj\u0105 problemu numer jeden. To – jak na standardy rynku – bardzo szybko wydany koncert z wiosennej edycji festiwalu Jazz Jantar. Trio Awatair <\/strong>Tomasza Gadeckiego (z Micha\u0142em Gosem i Markiem Tokarem) odbija si\u0119 od p\u00f3\u017anej muzyki Coltrane’a, odlatuj\u0105c do\u015b\u0107 daleko i jak na si\u0142\u0119 przyci\u0105gania orygina\u0142\u00f3w (szczeg\u00f3lnie Naima<\/em>, bo w mniejszym stopniu wi\u0105\u017ce wykonawc\u00f3w The Father and the Son and the Holy Ghost<\/em>) poczynaj\u0105c sobie bardzo swobodnie i z nieprawdopodobn\u0105 ekspresj\u0105. W bardzo podstawowym sk\u0142adzie maj\u0105 trudne zadanie – na wej\u015bciu przegrywaj\u0105 z \u00f3wczesnymi, wi\u0119kszymi zespo\u0142ami Coltrane’a pod wzgl\u0119dem szeroko\u015bci palety brzmieniowej. Ale pytanie o sens publikacji gasz\u0105 w zarodku. Muzycy Awatair w tym ca\u0142ym mi\u0119dzynarodowym t\u0142umie powo\u0142uj\u0105cych si\u0119 na Coltrane’a artyst\u00f3w nie s\u0105 z za\u0142o\u017cenia liderami, ale t\u0119 pa\u0142eczk\u0119 lider\u00f3w wyrywaj\u0105 starszym i bardziej znanym zagranicznym kolegom z r\u0119ki do\u015b\u0107 bezceremonialnie. <\/p>\n\n\n\n Tu ko\u0144czy si\u0119 problem numer jeden, a pojawia numer dwa. 45-minutowy set wpuszcza nas od razu w \u015brodek dynamicznie rozdygotanego \u015bwiata autora Meditations<\/em>. Atmosfera tego wyst\u0119pu musia\u0142a by\u0107 niesamowita, Gadecki wypluwa p\u0142uca, graj\u0105c na tenorze i barytonie d\u0142ugie, skomplikowane frazy, nad\u0105\u017caj\u0105 za nim, praktycznie nie odst\u0119puj\u0105c ani na krok, perkusista Micha\u0142 Gos (popisuj\u0105cy si\u0119 d\u0142ugim solem w Improvisation For Mr. J.C.,<\/em> w wielu momentach brzmi\u0105cy, jak gdyby chcia\u0142 intensywno\u015bci\u0105 partii perkusji namalowa\u0107 jednolite t\u0142o dla tej kanonady) i kontrabasista Mark Tokar (swobodniejszy tu ni\u017c podczas niedawnego warszawskiego wyst\u0119pu z Marsem Williamsem). Jak zwykle obstaj\u0119 przy tym, \u017ce opisywanie najlepszych form improwizowanych powinno si\u0119 odbywa\u0107 w formie relacji na \u017cywo, teraz mog\u0119 wi\u0119c tylko odes\u0142a\u0107 s\u0142uchaczy do dw\u00f3ch fragment\u00f3w, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142oby prezentowa\u0107 w postaci powt\u00f3rek – ko\u0144cowego zej\u015bcia Gadeckiego w liryczny szept, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej zamienia si\u0119 w emocjonaln\u0105, wznosz\u0105c\u0105 si\u0119 lini\u0119 w Naimie<\/em> (mnie wzrusza), a p\u00f3\u017aniej \u015brodkowej cz\u0119\u015bci Improvisation\u2026<\/em>, gdzie dochodzi najwyra\u017aniej do momentu, gdy muzycy zaskakuj\u0105 samych siebie. S\u0142ycha\u0107 emocje wynikaj\u0105ce z odkrycia kolejnych pok\u0142ad\u00f3w energii.<\/p>\n\n\n\n Gadecki – przez rockow\u0105 publiczno\u015b\u0107 coraz lepiej ju\u017c pewnie rozpoznawany jako saksofonista Lonker See – nadaje si\u0119 doskonale na krajowego lidera takiego nurtu mocnego jazzowego grania, przy kt\u00f3rym ka\u017cde mocne granie gitarowe wydaje si\u0119 jakie\u015b przedwczorajsze i nie do\u015b\u0107 intensywne. Nazwa\u0142 swoj\u0105 formacj\u0119 Awatair, lepi\u0105c w jeden \u017cywio\u0142 powietrze i wod\u0119. Moim zdaniem charakter tej p\u0142yty najlepiej oddaje trzeci z \u017cywio\u0142\u00f3w: ogie\u0144. Ale ten ju\u017c obstawiony przez Skandynaw\u00f3w. Ziemia te\u017c ju\u017c obstawiona przez ca\u0142y szereg kapel<\/a>. Pozostaje wi\u0119c zapisa\u0107 tego Awataira metalow\u0105 czcionk\u0105 i zwyczajnie zapomnie\u0107, co znaczy, pami\u0119taj\u0105c tylko, \u017ce \u017cywio\u0142owe. Zostanie jedna z lepszych czysto improwizowanych krajowych p\u0142yt w tym roku. <\/p>\n\n\n\n AWATAIR (Gos, Tokar, Gadecki)<\/strong> Awatair Plays Coltrane. Live in Klub \u017bak<\/em><\/strong>, Jazz Jantar Festival 2019<\/strong><\/em>, Fundacja S\u0142uchaj! 2019, 8\/10<\/strong> <\/p>\n\n\n\n