{"id":24463,"date":"2020-02-17T08:30:08","date_gmt":"2020-02-17T07:30:08","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=24463"},"modified":"2020-02-17T10:05:56","modified_gmt":"2020-02-17T09:05:56","slug":"muzyka-nie-z-tego-swiata","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2020\/02\/17\/muzyka-nie-z-tego-swiata\/","title":{"rendered":"Muzyka nie z tego \u015bwiata"},"content":{"rendered":"<p>Druga po\u0142owa lat 80. zrobi\u0142a ze mnie tego odbiorc\u0119 muzyki, kt\u00f3rym jestem. Czyli odbiorc\u0119 sfrustrowanego tym, \u017ce nie podoba mu si\u0119 to, co si\u0119 aktualnie sprzedaje. Przypomnia\u0142y mi o tym w\u0142a\u015bnie nominacje do Fryderyk\u00f3w, z now\u0105 p\u0142yt\u0105 Eleni <em>Statek do Pireusu\u00a0<\/em>(Polskie Nagrania) rywalizuj\u0105c\u0105 w kategorii <a href=\"https:\/\/fryderyki.pl\/fryderyk-2020\/\">Album roku &#8211; muzyka \u015bwiata<\/a>. Nie chc\u0119 si\u0119 pastwi\u0107 nad sensowno\u015bci\u0105 ca\u0142ej tej kategorii. S\u0105 wi\u0119ksze kurioza. Ale muzyka Eleni &#8211; dok\u0142adnie taka sama jak 40 lat temu &#8211; natychmiast przynios\u0142a mi wspomnienia czas\u00f3w, gdy polska Greczynka wygrywa\u0142a na ka\u017cdym polu: wraca\u0142a w koncertach \u017cycze\u0144, \u015bpiewa\u0142a kol\u0119dy (notuj\u0105c przy tym rekordowe wyniki), jej w\u0142asne piosenki zdobywa\u0142y z\u0142ote p\u0142yty (album <em>Mi\u0142o\u015b\u0107 jak wino<\/em>) i wylewa\u0142y si\u0119 z tego miejsca w TVP, z kt\u00f3rego dzi\u015b leje si\u0119 disco polo. Nie by\u0142o trudno o postaw\u0119 alternatywn\u0105 &#8211; jakkolwiek \u0142atwo by to brzmia\u0142o, wystarczy\u0142o kontestowa\u0107 Eleni. Dzisiaj mam do niej stosunek pozbawiony zacietrzewienia &#8211; ta forma egzotycznego popu jest r\u00f3wnie oczywista jak sa\u0142atka grecka. Po\u017cytek p\u0142yn\u0105cy z Eleni to fakt, \u017ce ca\u0142a ta sytuacja przypomnia\u0142a mi, jak bardzo progresywna mo\u017ce by\u0107 world music. Pod warunkiem, \u017ce to muzyka&#8230; czwartego \u015bwiata.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/p>\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/rd9veR9t5do\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen=\"\"><\/iframe>\n\n\n<p>Ot\u00f3\u017c kiedy Eleni dokonywa\u0142a ostatecznego podboju peerelowskich list bestseller\u00f3w, w muzyce \u015bwiata dzia\u0142y si\u0119 rzeczy fundamentalne. Przede wszystkim &#8211; powstawa\u0142 rynek wok\u00f3\u0142 world music i samo poj\u0119cie (tu odsy\u0142am do <a href=\"https:\/\/www.polityka.pl\/tygodnikpolityka\/kultura\/1555213,1,fenomen-world-music.read\">\u015bwietnego tekstu Mariusza Hermy na ten temat<\/a>, kt\u00f3ry swego czasu opublikowali\u015bmy w POLITYCE). A mniej wi\u0119cej w tym czasie, gdy macherzy biznesu muzycznego spotkali si\u0119, by wypromowa\u0107 nowy gatunek i na tym zarabia\u0107 &#8211; dos\u0142ownie w kilka miesi\u0119cy po Grammy za <em>Graceland<\/em> Paula Simona &#8211; <strong>Jon Hassell<\/strong> spotka\u0142 si\u0119 w studiu z muzyczno-tanecznym zespo\u0142em <strong>Farafina<\/strong> z Burkina Faso i nagra\u0142 p\u0142yt\u0119 <em>Flash of the Spirit<\/em>, kt\u00f3ra jest rzadkim przyk\u0142adem muzyki \u015bwiata brzmi\u0105cej po latach jeszcze ciekawiej. A kt\u00f3rej wznowienie w zremasterowanej wersji ukaza\u0142o si\u0119 w\u0142a\u015bnie wiele lat po oryginale.<\/p>\n<p>To ca\u0142e studyjne spotkanie by\u0142o o tyle ciekawsze, \u017ce bra\u0142 w nim udzia\u0142 producencki duet Daniela Lanois i Briana Eno, kt\u00f3ry w\u00f3wczas mia\u0142 status Kanyego Westa skrzy\u017cowanego z Rickiem Rubinem. Sko\u0144czyli w\u0142a\u015bnie prac\u0119 nad <em>The Joshua Tree<\/em> grupy U2, a Lanois za chwil\u0119 mia\u0142 si\u0119 zaj\u0105\u0107 debiutem solowym Robbiego Robertsona z The Band, jedn\u0105 z nies\u0142usznie zapomnianych \u015bwietnych p\u0142yt lat 80. &#8211; je\u015bli macie trzy kwadranse, to sami sprawd\u017acie, <a href=\"https:\/\/open.spotify.com\/album\/7uQeo4W4xhKTUtN8Tmo31J?si=sSvVQQCRRhO-qTnbTVmEsg\">w czasach streaming\u00f3w rzecz jest prosta<\/a>. W ka\u017cdym razie kanadyjski producent by\u0142 w formie, a razem z Eno i samym Hassellem, kt\u00f3ry oczywi\u015bcie doskonale wiedzia\u0142, co chce osi\u0105gn\u0105\u0107 poprzez d\u0142ugie nadpisywanie plan\u00f3w na gotowych sesjach (pisa\u0142em tu poprzednio o jego <a href=\"https:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/2018\/08\/16\/pentimento-od-rana-do-wieczora\/\">sposobie na wielokrotne pentimento<\/a>), a formy muzyczne kszta\u0142towa\u0142 zgodnie ze swoj\u0105 obsesj\u0105 muzyki wspomnianego &#8222;czwartego \u015bwiata&#8221;, czyli przenoszenie tradycji w przysz\u0142o\u015b\u0107, woln\u0105 od skojarze\u0144 z egzotycznym popem w\u0142a\u015bnie. Kojarzy si\u0119 to troch\u0119 z dewiz\u0105 <em>ancient to the future<\/em> czarnych jazzman\u00f3w z Chicago i starzeje si\u0119 r\u00f3wnie dobrze, a w\u0142a\u015bciwie nawet w og\u00f3le.\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>Charakterystyczne perkusyjne brzmienie Farafiny, polirytmi\u0119 zachodniej Afryki, s\u0142ycha\u0107 tu oczywi\u015bcie wielokrotnie &#8211; cho\u0107by ju\u017c w pierwszym na li\u015bcie utworze tytu\u0142owym, gdzie swoje niezwyk\u0142e, gi\u0119tkie i pastelowe partie tr\u0105bki, zwielokrotnione zastosowaniem harmonizer\u00f3w, Hassell kre\u015bli na takiej w\u0142a\u015bnie, g\u0119stej i zmiennej fakturze rytmicznej. Okre\u015blenie <em>coffee-colored classical music of the future <\/em>ma w tym wypadku g\u0142\u0119boki sens, bo krzy\u017c\u00f3wka kultur jest tu zupe\u0142nie naturalna, wydaje si\u0119 dla dzisiejszego s\u0142uchacza zrozumia\u0142a, cho\u0107 wci\u0105\u017c nieco futurystyczna, a skojarzenia z muzyk\u0105 klasyczn\u0105 pot\u0119guj\u0105 kolejne utwory. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich (<em>A Vampire Dances [Symmetry] <\/em>czy<em> Out Pours (Kongo) Blue [Prayer]<\/em>) brzmi, jak gdyby przetwarzano je nie przez harmonizer, tylko przez jaki\u015b efekt d\u017awi\u0119kowy przypominaj\u0105cy prototyp internetu. <em>Waporyzer<\/em> wydawa\u0142oby si\u0119 lepszym okre\u015bleniem, zwa\u017cywszy na to, jak aspekty New Age zbli\u017caj\u0105 t\u0119 muzyk\u0119 do modnego, wsp\u00f3\u0142czesnego vaporwave&#8217;u. To ten punkt marze\u0144 przesz\u0142o\u015bci, kt\u00f3ry ca\u0142y czas wydaje si\u0119 futurystyczny, cho\u0107 mieli\u015bmy go osi\u0105gn\u0105\u0107 dawno temu. A przy tym wszystkim album Hassella jest doskonale kompatybilny z tym, jak si\u0119 dzi\u015b pracuje, to rzecz starannie edytowana, jak gdyby Eno, Lanois i Hassell pos\u0142ugiwali si\u0119 sprowadzonym z przysz\u0142o\u015bci Abletonem z zestawem niewydanych jeszcze plug-in\u00f3w.\u00a0<\/p>\n<p>W swoim czasie muzyka Hassella z ca\u0142ej wznawianej dzi\u015b przez Glitterbeat\/tak:til serii album\u00f3w z cyklu Fourth World i z nim zwi\u0105zanych mia\u0142a spory wp\u0142yw na jazz (trudno sobie np. wyobrazi\u0107 bez nich solowe nagrania Nilsa Pettera Molv\u00e6ra), ale sukces\u00f3w komercyjnych nie odnios\u0142a. Paradoksalnie wi\u0119ksz\u0105 rozpoznawalno\u015b\u0107 pod koniec lat 80. mia\u0142y dzia\u0142ania samej grupy Farafina, kt\u00f3ra wyst\u0105pi\u0142a na urodzinowym koncercie dla Nelsona Mandeli na Wembley przed kilkudziesi\u0119ciotysi\u0119czn\u0105 publiczno\u015bci\u0105, a p\u00f3\u017aniej zagra\u0142a na p\u0142ycie <em>Steel Wheels<\/em> Rolling Stones\u00f3w. <em>Flash of the Spirit<\/em> pozostaje wi\u0119c muzyk\u0105, za pomoc\u0105 kt\u00f3rej kontestowa\u0107 mo\u017cna porz\u0105dek znany z list przeboj\u00f3w &#8211; a znale\u017a\u0107 co\u015b, co utrzyma\u0142o podobny status przez 33 lata wydaje si\u0119 zadaniem nie\u0142atwym. Nie o ka\u017cdej produkcji duetu Lanois\/Eno z tego okresu powiecie to samo.\u00a0 \u00a0\u00a0<\/p>\n<p><strong>JON HASSELL \/ FARAFINA <em>Flash of the Spirit<\/em><\/strong>, Indigo 1988 \/ tak:til 2020, <strong>9\/10<\/strong>\u00a0<\/p>\n\n\n<iframe style=\"border: 0; width: 500px; height: 470px;\" src=\"https:\/\/bandcamp.com\/EmbeddedPlayer\/album=2760142489\/size=large\/bgcol=ffffff\/linkcol=0687f5\/tracklist=false\/transparent=true\/\" seamless=\"\"><a href=\"http:\/\/fourth-world.bandcamp.com\/album\/flash-of-the-spirit\">Flash of the Spirit by Jon Hassell \/ Farafina<\/a><\/iframe>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Druga po\u0142owa lat 80. zrobi\u0142a ze mnie tego odbiorc\u0119 muzyki, kt\u00f3rym jestem. Czyli odbiorc\u0119 sfrustrowanego tym, \u017ce nie podoba mu si\u0119 to, co si\u0119 aktualnie sprzedaje. Przypomnia\u0142y mi o tym w\u0142a\u015bnie nominacje do Fryderyk\u00f3w, z now\u0105 p\u0142yt\u0105 Eleni Statek do Pireusu\u00a0(Polskie Nagrania) rywalizuj\u0105c\u0105 w kategorii Album roku &#8211; muzyka \u015bwiata. Nie chc\u0119 si\u0119 pastwi\u0107 nad [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24465,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31,3,2692,312,120,583,7,1039,4197],"tags":[4218,1895],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24463"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24463"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24463\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24471,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24463\/revisions\/24471"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24465"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24463"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24463"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24463"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}