{"id":25868,"date":"2020-06-22T09:00:03","date_gmt":"2020-06-22T07:00:03","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=25868"},"modified":"2020-06-22T09:35:48","modified_gmt":"2020-06-22T07:35:48","slug":"slav-lives-matter-czyli-psychodeliczna-slowianszczyzna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2020\/06\/22\/slav-lives-matter-czyli-psychodeliczna-slowianszczyzna\/","title":{"rendered":"Slav Lives Matter, czyli poga\u0144ski g\u0142os w twoim domu"},"content":{"rendered":"<p>Wed\u0142ug Rafa\u0142a Ziemkiewicza S\u0142owianie to tacy europejscy poprzednicy Afroamerykan\u00f3w. Bo <em>slav<\/em> to daleki przodek s\u0142owa na &#8222;n&#8221;. Jako niegdysiejszy czytelnik ksi\u0105\u017cki <em>Skarby stolin\u00f3w<\/em>, w kt\u00f3rej ten sam autor uprawia\u0142 s\u0142owia\u0144sk\u0105 fantasy (chyba szcz\u0119\u015bliwie niewznawianej), i obecny odbiorca jego twitterowych wpis\u00f3w, mam spory dystans do jego teorii, <a href=\"https:\/\/twitter.com\/R_A_Ziemkiewicz\/status\/1272147142094794752\">wyg\u0142aszanych w dodatku translatorow\u0105 angielszczyzn\u0105<\/a>, ale akurat tutaj znalaz\u0142oby si\u0119 naukowe wsparcie. O mo\u017cliwej etymologii zachodnich okre\u015ble\u0144 niewolnika (w tym <em>slave<\/em>) od nazwy S\u0142owian (S\u0142awian) pisa\u0142a Maria Janion, przypominaj\u0105c przy okazji, \u017ce z t\u0105 eksploatacj\u0105 zniewolonej s\u0142owia\u0144szczyzny byli\u015bmy troch\u0119 jak Ameryka Po\u0142udniowa. Ziemkiewicz z pewno\u015bci\u0105 czyta\u0142 Janion, chocia\u017c raczej si\u0119 &#8222;nie zaci\u0105ga\u0142&#8221;. Gdyby si\u0119 mocniej zaci\u0105gn\u0105\u0142 rzeczywisto\u015bci\u0105 dooko\u0142a, m\u00f3g\u0142by zauwa\u017cy\u0107, \u017ce tak jak za oceanem kultura afroameryka\u0144ska nap\u0119dza przez dekady ca\u0142\u0105 muzyk\u0119 rozrywkow\u0105, tak u nas odkrywana na nowo kultura ludowa wp\u0142yn\u0119\u0142a na zaskakuj\u0105co du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 spo\u015br\u00f3d sukces\u00f3w polskiej kultury popularnej po 1989 r. I na listach bestseller\u00f3w (od Grzegorza z Ciechowa w g\u00f3r\u0119), i w sferze artystycznych sukces\u00f3w (od Ksi\u0119\u017cyca w g\u00f3r\u0119). Grzegorz Ciechowski w starym wywiadzie dla &#8222;Machiny&#8221; przekonywa\u0142 przecie\u017c, \u017ce emocje rz\u0105dz\u0105ce autentycznym ludowym \u015bpiewaniem <em>s\u0105 identyczne, zar\u00f3wno w ludowej muzyce afryka\u0144skiej, jak i polskiej<\/em>. Ziemkiewicz nie zorientowa\u0142 si\u0119 te\u017c pewnie, \u017ce swoje has\u0142o rzuci\u0142 w momencie najwi\u0119kszego rocznego wysypu r\u00f3\u017cnych wydawnictw odnosz\u0105cych si\u0119 do prastarej ludowo\u015bci.\u00a0 \u00a0 \u00a0<\/p>\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/6-8EoG1ChRU\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen=\"\"><\/iframe>\n\n\n<p>Przyd\u0142ugi wst\u0119p napisa\u0142em, \u017ceby\u015bcie nie my\u015bleli, \u017ce kwesti\u0119 s\u0142owia\u0144szczyzny we wsp\u00f3\u0142czesnej polskiej muzyce, o kt\u00f3rej spokojnie mo\u017cna ksi\u0105\u017cki pisa\u0107, chc\u0119 zby\u0107 dwoma zdaniami. Bo nie wypada\u0142oby, a poza tym co i rusz dostajemy dowody na to, \u017ce to, co t\u0142umione, w ko\u0144cu wychodzi na wierzch. Przychodz\u0105 wianki, noc Kupa\u0142y, i stos wydawnictw l\u0105duje na biurku recenzenta. Po pierwsze, <strong>Sutari<\/strong>. Warszawskie, miastowe trio wokalne w poszukiwaniu tradycji. To poszukiwanie wychodzi\u0142o dot\u0105d lepiej (<em>Wiano<\/em>, 2014 r. ) lub gorzej (<em>Osty<\/em>, 2017 r.). A na tegorocznej p\u0142ycie <em>Siostry Rzeki<\/em> wychodzi najlepiej jak dot\u0105d. Muzyka Barbary Songin, Katarzyny Kapeli i Zofii Zembrzuskiej to, co chcia\u0142 w naszej tradycji us\u0142ysze\u0107 Ciechowski &#8211; czyli s\u0142owia\u0144ski swing &#8211; prezentowa\u0142a z lekko\u015bci\u0105 ju\u017c na pocz\u0105tku, wykorzystuj\u0105c oryginalne pie\u015bni ludowe z Kujaw czy Mazowsza, ale te\u017c modne u nas od pewnego czasu litewskie sutartines. Wszystko si\u0119 tu zgadza, w\u0142a\u015bciwie wszystko robi wra\u017cenie, cho\u0107 nie wszystko musi si\u0119 podoba\u0107. Do mnie przemawia\u0142 ten pierwszy album tria w\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119du na specyficzn\u0105 transowo\u015b\u0107 i charakter samych sutartines. Na <em>Siostrach Rzeki<\/em> udaje si\u0119 po\u0142\u0105czy\u0107 dwa w jednym, s\u0105 tu teksty tradycyjne, s\u0105 te\u017c dopisane przez zesp\u00f3\u0142, s\u0105 oczywiste nawi\u0105zania do tradycji (<em>Swaty<\/em>), ale te\u017c trop wsp\u00f3\u0142czesny &#8211; ekologiczny i feministyczny (nie bez przyczyny na undergroundowe z pocz\u0105tku, zaniedbane ludowe tropy w ostatnim 30-leciu nak\u0142ada\u0142o si\u0119 zwykle progresywne i raczej lewicuj\u0105ce my\u015blenie). S\u0105 utwory podkre\u015blaj\u0105ce ludow\u0105 \u015bpiewno\u015b\u0107 partii instrumentalnych (kapitalne <em>\u0141ado<\/em> z najkr\u00f3tszym tekstem w zestawie), ale zarazem wyj\u015bcia poza konwencj\u0119, w stron\u0119 eksperyment\u00f3w wokalnych Meredith Monk. A tam, gdzie poza konwencj\u0119 rzecz wystaje (np. <em>Ko\u015bniczki<\/em>), wydaje si\u0119 najbardziej pasjonuj\u0105ca. Pomaga w tym oszcz\u0119dno\u015b\u0107 aran\u017cacyjna i dobra produkcja.\u00a0<\/p>\n<p><strong>SUTARI <em>Siostry Rzeki<\/em><\/strong>, AAUU Records 2020, <strong>7-8\/10\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n<iframe style=\"border: 0; width: 500px; height: 470px;\" src=\"https:\/\/bandcamp.com\/EmbeddedPlayer\/album=3946031885\/size=large\/bgcol=ffffff\/linkcol=0687f5\/tracklist=false\/transparent=true\/\" seamless=\"\"><a href=\"http:\/\/sutari.bandcamp.com\/album\/siostry-rzeki-river-sisters\">SIOSTRY RZEKI \/ RIVER SISTERS by Sutari<\/a><\/iframe>\n\n\n<p>Niezbyt oszcz\u0119dni s\u0105 za to tym razem cz\u0142onkowie formacji <strong>KakofoNIKT<\/strong>, kt\u00f3rzy na poprzednich p\u0142ytach kojarzyli mi si\u0119 ze \u015bcie\u017ckami d\u017awi\u0119kowymi do sn\u00f3w, a tutaj najwyra\u017aniej chc\u0105 zilustrowa\u0107 pras\u0142owia\u0144skie tripy. Temat i pomys\u0142 s\u0105 tak doskona\u0142e, \u017ce a\u017c mi si\u0119 nie chce wierzy\u0107, \u017ce kto\u015b wcze\u015bniej tego nie pr\u00f3bowa\u0142. Do wsp\u00f3\u0142czesnych tekst\u00f3w Micha\u0142a Jo\u0144ca trio znalaz\u0142o tu do\u015b\u0107 pot\u0119\u017cn\u0105 opraw\u0119, o kt\u00f3rej pisz\u0105 jako <em>audio-wizji\u00a0przedziwnego misterium naszych czas\u00f3w na skraju kataklizmu, w narastaj\u0105cych l\u0119kach i niepokojach wci\u0105\u017c nieskatalizowanego przesytu i pustki nowego, niezaktualizowanego do naszych czas\u00f3w i naszej sytuacji homologicznego systemu warto\u015bci<\/em>. Powiedzia\u0142bym kr\u00f3cej: leczenie czkawki codzienno\u015bci moc\u0105 praprzodk\u00f3w i ich ulubionych ro\u015blinnych preparat\u00f3w halucynogennych. Z wykorzystaniem czw\u00f3rki dodatkowych instrumentalist\u00f3w i pot\u0119\u017cnego ch\u00f3ru (<strong>Ch\u00f3r Pog\u0142osy<\/strong>) &#8211; co oczywi\u015bcie b\u0142yskawicznie mo\u017cna skojarzy\u0107 jako nasz\u0105 odpowied\u017a na gospelow\u0105 psychodeli\u0119 spod znaku cho\u0107by Spiritualized. Tradycyjne b\u0119bny, drony liry korbowej, nagrania terenowe &#8211; blisko przesytu, ale ostatecznie brzmieniowo to si\u0119 broni. Du\u017co w tym niedoskona\u0142o\u015bci, s\u0105 nieco przeteatralizowane fragmenty, sporo jest moment\u00f3w wyczekiwania \u015bwiadcz\u0105cych o tym, \u017ce bazowe trio Lichota\/Joniec\/Wi\u0144czyk nie stroni od improwizacji. Ale sam pomys\u0142 na po\u0142\u0105czenie syntezatorowych eskapad z partiami wyprowadzaj\u0105cymi ch\u00f3r poza chrze\u015bcija\u0144ski kontekst religijny, sama decyzja, by szuka\u0107 wsp\u00f3lnoty psychodelicznej w miejsce nacjonalistycznej &#8211; to ju\u017c wystarczaj\u0105co du\u017co, \u017ceby si\u0119 tym przedziwnym przedsi\u0119wzi\u0119ciem zainteresowa\u0107. Do tego momentami blisko ju\u017c do stworzenia s\u0142owia\u0144skiej wersji Coil (bo analogowe syntezatory i taki rodzaj \u015bpiewania to znakomity maria\u017c), no i troch\u0119 analogii do co bardziej brawurowych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 odwo\u0142uj\u0105cych si\u0119 do przedchrze\u015bcija\u0144skich rytua\u0142\u00f3w (w\u0142\u0105cznie z niedawnym Lelkiem). A w tytu\u0142ach &#8211; ca\u0142y s\u0142owia\u0144ski psychodeliczny atlas ro\u015blin. Porcja solidnej poga\u0144skiej duchowo\u015bci na trudne czasy.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/p>\n<p><strong>KakofoNIKT \/ CH\u00d3R POG\u0141OSY <em>Wyraj<\/em><\/strong>, Requiem 2020, <strong>7-8\/10\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n<iframe style=\"border: 0; width: 500px; height: 470px;\" src=\"https:\/\/bandcamp.com\/EmbeddedPlayer\/album=2680991074\/size=large\/bgcol=ffffff\/linkcol=0687f5\/tracklist=false\/transparent=true\/\" seamless=\"\"><a href=\"http:\/\/kakofonikt.bandcamp.com\/album\/wyraj\">Wyraj by KakofoNIKT<\/a><\/iframe>\n\n\n<p>Wydaj\u0105ce Lelka (i R.U.T.\u0118, i wielu innych) Karrot Kommando ma wyj\u0105tkowy wk\u0142ad w upowszechnianie na polskiej scenie ludowo\u015bci, tak\u017ce tej o pras\u0142owia\u0144skim kolorycie. Nak\u0142adem tej oficyny wyszed\u0142 w\u0142a\u015bnie album formacji kierowanej przez saksofonistk\u0119 i wokalistk\u0119 Len\u0119 Romul. <strong>Slavic Jazz Underground<\/strong> troch\u0119 jednak zwodzi nazw\u0105 &#8211; raczej nie jest to underground, bo w tych piosenkach s\u0142ycha\u0107 spory przebojowy potencja\u0142, a przy tym w\u0105tki s\u0142owia\u0144skie czy po prostu ludowe wydaj\u0105 si\u0119 tu sprowadzone do roli ornament\u00f3w. W warstwie wokalnej czasem zupe\u0142nie wypiera je, niestety, soulowy styl ameryka\u0144ski (<em>Akacja<\/em>), a przy okazji znajdziemy tu du\u017co atrakcyjnych uwsp\u00f3\u0142cze\u015bnie\u0144 problem\u00f3w w tekstach (<em>Ka\u015bk\u0119<\/em>\u00a0z fraz\u0105 <em>trudno oddycha\u0107<\/em> mo\u017cna nawet pr\u00f3bowa\u0107 interpretowa\u0107 przez pryzmat telewizyjnych wiadomo\u015bci). Pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c jasne nawi\u0105zania do \u017cywych pr\u00f3b \u0142\u0105czenia tradycyjnych stylizacji i elektronicznego popu (<em>AK-47<\/em>). Instrumentalnie jest dobrze, a formacja, kt\u00f3r\u0105 Romul tu zebra\u0142a, ma w\u0142a\u015bciwie charakter supergrupy. Moje oczekiwania zwi\u0105zane z albumem <em>Jare Gody<\/em> (w tytule nawi\u0105zanie do kolejnego przedchrze\u015bcija\u0144skiego \u015bwi\u0119ta) bior\u0105 si\u0119 by\u0107 mo\u017ce z niezrozumienia &#8211; widz\u0105c nazw\u0119 Slavic Jazz Underground wyobrazi\u0142em sobie jaki\u015b nasz odpowiednik spiritual jazzu, a tych jazzowych w\u0105tk\u00f3w, prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, w og\u00f3le niewiele tu znalaz\u0142em. Zgin\u0105\u0142, jak sens pozosta\u0142ych dw\u00f3ch cz\u0142on\u00f3w, w ca\u0142ej tej mieszaninie (z rozrzewnieniem wspominam w tym miejscu ubieg\u0142oroczny &#8222;s\u0142owia\u0144ski&#8221; album EABS). Najlepiej wi\u0119c zapomnie\u0107 o ziemkiewiczowskim kontek\u015bcie slav\/black i pos\u0142ucha\u0107 piosenek. Na szcz\u0119\u015bcie fina\u0142owy <em>Po\u015bwist<\/em> zostawia nas bez absmaku. Nie dla ka\u017cdego wystarczy, chocia\u017c to ju\u017c i tak wi\u0119cej ni\u017c Ziemkiewicz.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/p>\n<p><strong>SLAVIC JAZZ UNDERGROUND <em>Jare Gody<\/em><\/strong>, Karrot Kommando 2020, <strong>6\/10\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/open.spotify.com\/embed\/album\/2AItJ4ioBnV6QPQ2ZKetGF\" width=\"500\" height=\"380\" frameborder=\"0\" allowtransparency=\"true\" allow=\"encrypted-media\"><\/iframe>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"599\" height=\"537\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Opera-Zrzut-ekranu_2020-06-20_124440_twitter.com_.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-25880\" srcset=\"\/polifonia\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Opera-Zrzut-ekranu_2020-06-20_124440_twitter.com_.png 599w, \/polifonia\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Opera-Zrzut-ekranu_2020-06-20_124440_twitter.com_-300x269.png 300w\" sizes=\"(max-width: 599px) 100vw, 599px\" \/><figcaption>Bonus dla tych, kt\u00f3rym si\u0119 nie chce przeklika\u0107 do Twittera.<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wed\u0142ug Rafa\u0142a Ziemkiewicza S\u0142owianie to tacy europejscy poprzednicy Afroamerykan\u00f3w. Bo slav to daleki przodek s\u0142owa na &#8222;n&#8221;. Jako niegdysiejszy czytelnik ksi\u0105\u017cki Skarby stolin\u00f3w, w kt\u00f3rej ten sam autor uprawia\u0142 s\u0142owia\u0144sk\u0105 fantasy (chyba szcz\u0119\u015bliwie niewznawianej), i obecny odbiorca jego twitterowych wpis\u00f3w, mam spory dystans do jego teorii, wyg\u0142aszanych w dodatku translatorow\u0105 angielszczyzn\u0105, ale akurat tutaj znalaz\u0142oby [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25875,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48,18,12,3,13,120,1,4197],"tags":[4340,2642,4341,2006],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25868"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25868"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25868\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25892,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25868\/revisions\/25892"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25875"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25868"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25868"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25868"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}