{"id":26166,"date":"2020-07-21T11:04:21","date_gmt":"2020-07-21T09:04:21","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=26166"},"modified":"2020-07-21T11:08:22","modified_gmt":"2020-07-21T09:08:22","slug":"nieodroznialne-od-magii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2020\/07\/21\/nieodroznialne-od-magii\/","title":{"rendered":"Nieodr\u00f3\u017cnialne od magii"},"content":{"rendered":"<p>Arthur C. Clarke napisa\u0142 kiedy\u015b, \u017ce ka\u017cda wystarczaj\u0105co zaawansowana technologia jest nieodr\u00f3\u017cnialna od magii. To zdanie &#8211; wielokrotnie cytowane jako jedno z praw sformu\u0142owanych przez tego autora sf &#8211; odnoszono zwykle do rozwoju cywilizacji, kontakt\u00f3w z kosmitami itd. Nie przypominam sobie, \u017ceby u\u017cywano go w stosunku do muzyki, chocia\u017c jest uzale\u017cniona od technologii od d\u0142u\u017cszego czasu, i to na r\u00f3\u017cne sposoby. A <strong>Nicol\u00e1s Jaar<\/strong> jak ma\u0142o kto potrafi z tej najbardziej zaawansowanej technologii korzysta\u0107. Szybko, intuicyjnie, bez wahania i gubienia si\u0119 w meandrach instrukcji obs\u0142ugi. Po to, \u017ceby budowa\u0107 d\u017awi\u0119kowe \u015bwiaty, w kt\u00f3rych \u0142atwo si\u0119 zgubi\u0107, ale bez t\u0119sknoty za map\u0105. Jego <em>Telas<\/em> &#8211; trzecia ju\u017c p\u0142yta w tym roku po rewelacyjnym albumie pod szyldem Against All Logic i niez\u0142ym <em>Cenizas<\/em> &#8211; to czysta immersja, czysty eskapizm, najbardziej \u015bmia\u0142y krok w nieznane w karierze Amerykanina.\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/Pe5KqDggQYo\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe>\n\n\n<p>Na wydanym pod koniec marca <em>Cenizas<\/em> znalaz\u0142em kilka wspania\u0142ych moment\u00f3w, ale podobnie jak wiele z tych p\u0142yt Jaara uznawanych za g\u0142\u00f3wny nurt jego dzia\u0142a\u0144 (poprzednie: <em>Sirens<\/em> i <em>Space Is <\/em><em>Only Noise<\/em>) by\u0142a dla mnie tyle\u017c fenomenalna, co do pewnego stopnia niekompletna. Godzinna, podzielona na cztery cz\u0119\u015bci p\u0142yta <em>Telas<\/em> jest tak uwolniona z ram formy, tak obca, \u017ce a\u017c fascynuj\u0105ca. Je\u015bli David Bowie napisa\u0142 na temat takiego do\u015bwiadczenia piosenk\u0119 <em>Space Oddity<\/em>, to ca\u0142y album Jaara jest przed\u0142u\u017ceniem jednego tylko zdania z tekstu: <em>And I&#8217;m floating in a most peculiar way. <\/em>To podzielony na cztery cz\u0119\u015bci d\u017awi\u0119kowy trip, troch\u0119 psychodeliczna sekwencja <em>2001 &#8211; Odysei kosmicznej<\/em> (wg Clarke&#8217;a sk\u0105din\u0105d), kiedy pr\u00f3bujemy pouk\u0142ada\u0107 sobie jako\u015b nap\u0142ywaj\u0105ce impulsy, rozpozna\u0107 wzory, motywy i melodie &#8211; kt\u00f3rych jak zwykle u Jaara nie brakuje.\u00a0<\/p>\n<p>Odbiciem tego zdania Clarke&#8217;a jest tu dla mnie niemo\u017cliwo\u015b\u0107 rozstrzygni\u0119cia, czy jaki\u015b d\u017awi\u0119k ma \u017ar\u00f3d\u0142o sztuczne czy prawdziwe. Na <em>Telas <\/em>pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne fizyczne, tradycyjne instrumenty, ale spos\u00f3b, w jaki s\u0105 wykorzystane, powoduje, \u017ce opisy w stylu muzyka elektroniczna trac\u0105 sens. Chyba \u017ce m\u00f3wimy o muzyce elektronicznej w jej pierwotnej, eksperymentalnej wersji. To bardziej rozrywkowe &#8211; bo album jest zarazem niezwykle przyst\u0119pny, rzadko operuje zgrzytliwymi, odstr\u0119czaj\u0105cymi barwami &#8211; przed\u0142u\u017cenie tradycji muzyki konkretnej.<\/p>\n<p>Te partie tradycyjnych instrument\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie perkusyjnych, wprowadzaj\u0105 ju\u017c w pierwszym utworze &#8211; <em>Telahora<\/em> &#8211; w\u0105tki rytualne. Czyli dalej: na progu magii. Instrumenty mutuj\u0105 i s\u0105 przestrajane w locie, trac\u0105 szybko sw\u00f3j fizyczny charakter, przeobra\u017caj\u0105 si\u0119 w syntetyczne barwy. Najbardziej rozpoznawalnym instrumentem\u00a0 w tym zestawie jest klarnet. Kiedy w <em>Telahumo<\/em> pojawia si\u0119 mutuj\u0105ca partia tego instrumentu (drug\u0105 mamy na samym pocz\u0105tku p\u0142yty), zdecydowanie brakuje mi Wac\u0142awa Zimpla &#8211; ich wizje tworzenia muzyki gdzie\u015b w tym punkcie si\u0119 zaz\u0119biaj\u0105. I mam wra\u017cenie, \u017ce Jaar by\u0142by nawet lepszym dla Polaka partnerem w tworzeniu muzyki ni\u017c James Holden. Cho\u0107 ten ostatni wydaje si\u0119 bardziej otwarty na prac\u0119 zespo\u0142ow\u0105, a wizja pierwszego jest do\u015b\u0107 indywidualistyczna.\u00a0 \u00a0<\/p>\n<p>Problem z tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Nicol\u00e1sa Jaara wydaje mi si\u0119 taki, \u017ce ma on niezwykle bogat\u0105 wyobra\u017ani\u0119 i &#8211; paradoksalnie &#8211; najlepiej wypada w sytuacjach, gdy powstrzymuje go jaki\u015b hamulec konwencji. St\u0105d pewnie tak wielki sukces Against All Logic, gdzie sw\u00f3j talent musi wt\u0142oczy\u0107 w ramy skonwencjonalizowanego house&#8217;u. Telas jest jednak tak brawurowym wyj\u015bciem w stron\u0119 ekspresji tego bogactwa, \u017ce kupuj\u0119 ten album bez dalszych w\u0105tpliwo\u015bci, chocia\u017c raz schodzi w ambientowe, innym razem wynurzaj\u0105c si\u0119 jako dzia\u0142anie domagaj\u0105ce si\u0119 uwagi, odnalezienia jakiego\u015b porz\u0105dku w atakuj\u0105cych s\u0142uchacza d\u017awi\u0119kowych ornamentach.<\/p>\n<p>W\u0142a\u015bnie. <a href=\"http:\/\/www.telas.parts\">Strona www towarzysz\u0105ca tej p\u0142ycie<\/a> &#8211; pikselowa odyseja inspirowana jakimi\u015b ornamentami rodem z dawnych cywilizacji Ameryki Po\u0142udniowej &#8211; tylko przypomina o tym cytowanym na wst\u0119pie twierdzeniu na temat zwi\u0105zk\u00f3w magii i technologii. I wizualizuje b\u0142\u0105dzenie i odnajdywanie si\u0119 charakterystyczne dla tego zestawu. Ale lepiej si\u0119 z Jaarem zgubi\u0107 ni\u017c z kim innym odnale\u017a\u0107.\u00a0\u00a0<\/p>\n<p><strong>NICOLAS JAAR <em>Telas<\/em><\/strong>, Other People 2020, <strong>8-9\/10<\/strong><\/p>\n\n\n<iframe style=\"border: 0; width: 500px; height: 470px;\" src=\"https:\/\/bandcamp.com\/EmbeddedPlayer\/album=1363660299\/size=large\/bgcol=ffffff\/linkcol=0687f5\/tracklist=false\/transparent=true\/\" seamless><a href=\"http:\/\/nicolasjaar.bandcamp.com\/album\/telas\">Telas by Nicolas Jaar<\/a><\/iframe>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Arthur C. Clarke napisa\u0142 kiedy\u015b, \u017ce ka\u017cda wystarczaj\u0105co zaawansowana technologia jest nieodr\u00f3\u017cnialna od magii. To zdanie &#8211; wielokrotnie cytowane jako jedno z praw sformu\u0142owanych przez tego autora sf &#8211; odnoszono zwykle do rozwoju cywilizacji, kontakt\u00f3w z kosmitami itd. Nie przypominam sobie, \u017ceby u\u017cywano go w stosunku do muzyki, chocia\u017c jest uzale\u017cniona od technologii od d\u0142u\u017cszego [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26169,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,31,3,3681,3745,312,120,3319,4156,3309,3666,7,4197],"tags":[483],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26166"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26166"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26166\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26173,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26166\/revisions\/26173"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26169"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26166"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26166"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26166"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}