{"id":26189,"date":"2020-07-23T08:41:25","date_gmt":"2020-07-23T06:41:25","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=26189"},"modified":"2020-07-23T08:45:51","modified_gmt":"2020-07-23T06:45:51","slug":"brzydkie-slowo-na-g","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2020\/07\/23\/brzydkie-slowo-na-g\/","title":{"rendered":"Brzydkie s\u0142owo na g"},"content":{"rendered":"

Nowa p\u0142yta Jima O’Rourke’a<\/strong> zale\u017cnie od okoliczno\u015bci i upodoba\u0144 b\u0119dzie dla was interesuj\u0105ca albo nie. I to jest bana\u0142, ale te\u017c \u015bwietna wiadomo\u015b\u0107. Bo niewa\u017cna mo\u017ce by\u0107 kompletnie, wr\u0119cz niezauwa\u017calna, a poch\u0142aniaj\u0105ca – bez reszty, by\u0107 mo\u017ce nawet genialna, cho\u0107 to s\u0142owo z trudem dzi\u015b przechodzi przez gard\u0142o. Geniusz, wirtuoz, maestro, opus magnum – s\u0142ownik poj\u0119\u0107 wznios\u0142ych, ale starych, zdewaluowanych, ob\u015bmiewanych pewnie nawet przez samych kompozytor\u00f3w awangardy. A O’Rourke, kt\u00f3ry ostatecznie wchodzi tu do tej konkurencji, zbiera\u0142 materia\u0142 na sw\u00f3j utw\u00f3r Shutting Down Here<\/em> przez 30 lat – pomi\u0119dzy pierwsz\u0105 wizyt\u0105 w studiu GRM, kt\u00f3re odwiedzi\u0142 jako m\u0142ody pasjonat awangardy, ale a drug\u0105, gdy pojawi\u0142 si\u0119 tam ju\u017c jako klasyk i mistrz. Ta pierwsza mia\u0142a miejsce oko\u0142o roku 1990. O’Rourke, 21-latek sfrustrowany brakiem narz\u0119dzi i porz\u0105dnego studia muzyki elektronicznej na chicagowskiej uczelni, wybra\u0142 si\u0119 do Europy, a wcze\u015bniej napisa\u0142 listy do Pary\u017ca (GRM\/IRCAM) i Hagi (Instytut Sonologii) – i obie te instytucje pozwolono mu odwiedzi\u0107, co opisywa\u0142 w rzadkim w jego przypadku wywiadzie dla Tone Glow<\/a>.\u00a0<\/p>\n\n\n\n\n\n

Shutting Down Here<\/em> ukaza\u0142o si\u0119 pod koniec maja, na inauguracj\u0119 nowej serii w katalogu GRM – portret\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych tw\u00f3rc\u00f3w muzyki eksperymentalnej. I niby O’Rourke pod szyldem Steamroom wydaje album z muzyk\u0105 eksperymentaln\u0105 co kilka miesi\u0119cy, trudno nad\u0105\u017cy\u0107 i sam przesta\u0142em pr\u00f3bowa\u0107, ale to troch\u0119 inna historia. Tu napisa\u0142 na zam\u00f3wienie utw\u00f3r: fantastycznie zbudowan\u0105 34-minutow\u0105 kompozycj\u0119, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 jako utw\u00f3r na orkiestr\u0119 z dyrygentem zastygaj\u0105cym na ca\u0142e minuty przy d\u0142ugim fragmencie largo. Powolna, lecz p\u0142ynna, pe\u0142na finezji i delikatno\u015bci kompozycja opowiadana jest zgodnie z poczuciem czasu trudnym do odtworzenia w dobie smartfon\u00f3w. Kulminacyjny moment wyznacza d\u0142uga partia tr\u0105bki. Cudowna koda to delikatnie schodz\u0105ce akordy fortepianowe na alt\u00f3wkowym dronie. Jest w tym czekanie, mo\u017ce nawet samotno\u015b\u0107, ale te\u017c jaka\u015b japo\u0144ska ju\u017c dyscyplina (autor od lat mieszka w Tokio) i pragnienie perfekcji. To utw\u00f3r, w kt\u00f3rym partiom elektronicznym – nagrywanym w r\u00f3\u017cnych momentach – najstarsze pochodz\u0105 pono\u0107 jeszcze z lat 90. – towarzyszy kameralny sk\u0142ad instrumentalist\u00f3w: Eiko Ishibashi (partnerka \u017cyciowa autora) – fortepian, Atsuko Hatano – skrzypce, alt\u00f3wka, Eivind L\u00f8nning – tr\u0105bka. S\u0105 te\u017c fragmenty nagra\u0144 na ta\u015bm\u0119. Trudno zaszufladkowa\u0107 ten rodzaj stylistyki, dodatkowo dotychczasowi s\u0142uchacze O’Rourke’a mog\u0105 do niej podchodzi\u0107 z obaw\u0105, a krytycy „powa\u017ckowi” z niedowierzaniem – i mo\u017ce dlatego recenzji Shutting Down Here<\/em> prawie nie ma, chocia\u017c ukaza\u0142a si\u0119 ju\u017c dwa miesi\u0105ce temu.\u00a0\u00a0<\/p>\n

Mo\u017ce to mie\u0107 te\u017c zwi\u0105zek z dost\u0119pem: album\u00f3w O’Rourke’a w wi\u0119kszo\u015bci nie ma w streamingu. Nak\u0142ad longplaya sprzeda\u0142 si\u0119 u \u017ar\u00f3d\u0142a (chocia\u017c ma go polski dystrybutor) – nie wiem, ile tego by\u0142o, ale chyba bez nastawiania si\u0119 na du\u017c\u0105 sprzeda\u017c. Mia\u0142em to na my\u015bli, gdy pisa\u0142em o niezauwa\u017calno\u015bci. To – i jeszcze jeden czynnik: przy tej skali dynamicznej muzyka momentami roztapia si\u0119 w prawie absolutnej ciszy. Napisy „s\u0142ucha\u0107 g\u0142o\u015bno” to w wi\u0119kszo\u015bci \u015bciema. U O’Rourke’a maj\u0105 sens – warto te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na uzupe\u0142niaj\u0105ce je (przynajmniej na The Visitor<\/em> by\u0142o, tutaj opis na kopercie jest minimalistyczny, cho\u0107 pojawia si\u0119 Due to the wide dynamic levels, please adjust your volume accordingly<\/em>) „na g\u0142o\u015bnikach”. To nie jest p\u0142yta na s\u0142uchawki. Albo po prostu mnie nie sta\u0107 jeszcze na takie s\u0142uchawki.\u00a0<\/p>\n

Wi\u0119c je\u015bli machniecie r\u0119k\u0105 nad t\u0105 p\u0142yt\u0105 (zreszt\u0105 wtedy pewnie nawet ju\u017c tego nie czytacie) i nad dorobkiem tego fajno-alternatywno-rockowego<\/em> gitarzysty i kompozytora, wzdychaj\u0105c, \u017ce to jaka\u015b jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 hobbystyczna i \u017ce w dorobku mistrza z Chicago te elektroniczne czy elektroakustyczne bzdury s\u0105 drugorz\u0119dne, to by\u0142 pewnie najlepszy moment, \u017ceby si\u0119 ockn\u0105\u0107. Wszystkie te Eureki<\/em>, Simple Songs<\/em>, Sonic Youth i dzia\u0142ania z Gastr Del Sol – w \u015bwietle tego, co stanowi\u0142o o\u015b zainteresowa\u0144 O’Rourke’a, to w\u0142a\u015bnie by\u0142 raczej ten drugi plan. W cytowanym ju\u017c wywiadzie autor m\u00f3wi, \u017ce Shutting…<\/em> to jego najwa\u017cniejsza p\u0142yta, sumuj\u0105ca wszystkie do\u015bwiadczenia z tej dziedziny w podobny spos\u00f3b, jak The Visitor<\/em> sumowa\u0142 tego „rockowego” O’Rourke’a (cho\u0107 poza odwr\u00f3conego ty\u0142em artysty na ok\u0142adce przypomina raczej moje ulubione Simple Songs<\/em>). Tu mamy tego O’Rourke’a przez du\u017ce G.\u00a0 \u00a0<\/p>\n

JIM O’ROURKE Shutting Down Here<\/em><\/strong>, Portraits GRM 2020, 9\/10\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n