{"id":2658,"date":"2012-03-07T13:06:23","date_gmt":"2012-03-07T11:06:23","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=2658"},"modified":"2012-03-08T14:56:26","modified_gmt":"2012-03-08T12:56:26","slug":"gil-wspomina","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2012\/03\/07\/gil-wspomina\/","title":{"rendered":"Gil wspomina"},"content":{"rendered":"

Niewiele dot\u0105d pisano o wydanych w styczniu wspomnieniach Gila Scotta-Herona<\/strong> i chyba wiem dlaczego. Wszyscy chc\u0105 zachowa\u0107 w pami\u0119ci bohatera hip-hopu i zaanga\u017cowanego R&B, kt\u00f3ry prawie zza grobu wr\u00f3ci\u0142 na chwil\u0119 do zbiorowej wyobra\u017ani dzi\u0119ki zaproszeniu od Richarda Russella z XL Recordings. A \u015bwie\u017cutka ksi\u0105\u017cka pokazuje cz\u0142owieka, kt\u00f3ry z trudem przez lata zbiera\u0142 w\u0142asne wspomnienia. Zmar\u0142 w ubieg\u0142ym roku<\/a>, nied\u0142ugo po tej jednorazowej eskapadzie w barwach XL – a my dostali\u015bmy ksi\u0105\u017ck\u0119, kt\u00f3ra jest troch\u0119 jak dyskografia Scotta-Herona – brakuje w niej wielu dopowiedze\u0144, wyja\u015bnie\u0144, kropek nad „i”.<\/p>\n

\"\"<\/a>Lektur\u0119 ksi\u0105\u017cki „The Last Holiday: A Memoir”<\/strong> (Canongate 2012) mo\u017cna \u015bmia\u0142o zacz\u0105\u0107 od pos\u0142owia, kt\u00f3re t\u0142umaczy, \u017ce mamy do czynienia z prefabrykatem, \u017ce wspomnienia Gila Scotta-Herona odtworzone zosta\u0142y z ca\u0142ej masy zapisk\u00f3w robionych w r\u00f3\u017cnym czasie na r\u00f3\u017cnych no\u015bnikach. S\u0142owem: \u017ce to si\u0119 nie mo\u017ce klei\u0107. I ostrzegam wszystkich potencjalnych nabywc\u00f3w – r\u00f3wnie\u017c jako nabywca – \u017ce si\u0119 nie klei. Wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 autobiografii, ewidentnie nieproporcjonaln\u0105, zajmuj\u0105 historie opowiadaj\u0105ce o dzieci\u0144stwie artysty i jego latach m\u0142odzie\u0144czych, o studiach. Z jednej strony historie koncentruj\u0105ce na pokazywaniu drobnych rasowych tar\u0107 podsuwaj\u0105 t\u0142o dla p\u00f3\u017aniejszych spo\u0142ecznie zaanga\u017cowanych tekst\u00f3w. Z drugiej – nie widzimy z perspektywy tej ksi\u0105\u017cki samego procesu tw\u00f3rczego. Ba, zaczynamy widzie\u0107 cz\u0142owieka, kt\u00f3rego kariera – mimo \u017ce bardzo wcze\u015bnie zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 wiersze, powie\u015bci i piosenki – by\u0142a dziwnie nudna. Mo\u017ce i tak by\u0142o, ale autor ewidentnie prze\u015blizguje si\u0119 nad emocjonuj\u0105cymi momentami w \u017cyciu (szczeg\u00f3lnie osobistym – jako p\u00f3\u0142sierota odtwarza\u0142 we w\u0142asnym \u017cyciu schemat rozpadu zwi\u0105zku). A co gorsze – daje czytelnikowi bardzo ograniczony wgl\u0105d do studia i za kulisy koncert\u00f3w. Na kr\u00f3tki fragment dotycz\u0105cy spotkania z producentem jazzowym Bobem Thielem (ten od Johna Coltrane’a, Alberta Aylera, Charlesa Mingusa) trzeba czeka\u0107 p\u00f3\u0142 ksi\u0105\u017cki. Przy okazji wyja\u015bnia si\u0119, kto zasugerowa\u0142 GSH m\u00f3wienie zamiast \u015bpiewania i kto tak naprawd\u0119 jest ojcem chrzestnym rapu:<\/p>\n

Powiedzia\u0142em Bobowi, \u017ce pisz\u0119 piosenki. I \u017ce mam wsp\u00f3\u0142pracownika, Briana Jacksona, a potem \u017ce wiemy, kogo nagrywa\u0142 – i dlatego kierujemy si\u0119 do niego. Bob na to, \u017ce nie ma pieni\u0119dzy na p\u0142yt\u0119 z muzyk\u0105. Ale przeczyta\u0142 m\u00f3j tomik poezji i pomy\u015bla\u0142: „Je\u015bli udaje si\u0119 na czym\u015b taki zarobi\u0107 pieni\u0105dze, to mo\u017ce jednak nasze wsp\u00f3lne muzyczne przedsi\u0119wzi\u0119cie na bazie tego ma jakie\u015b szanse”. My\u015bl o nagraniu albumu ze s\u0142owem m\u00f3wionym nawet mi nie przysz\u0142a do g\u0142owy. Ale Bob Thiele chcia\u0142 – poza kolejnymi nagraniami jazzman\u00f3w, kt\u00f3re ci\u0105gle realizowa\u0142 – stworzy\u0107 p\u0142yt\u0119, kt\u00f3ra by\u0142aby w jakiej\u015b mierze kronik\u0105 czas\u00f3w. Zmiany, kt\u00f3re zasz\u0142y w spo\u0142ecze\u0144stwie ju\u017c w latach 70., mia\u0142y swoje korzenie w latach 60. – i Bob chcia\u0142 utrwali\u0107 d\u017awi\u0119k tych zmian na p\u0142ycie.<\/p><\/blockquote>\n

Thiele, co \u0142atwo wypchn\u0105\u0107 z pami\u0119ci przy rozmiarach jego dyskografii, nagrywa\u0142 tak\u017ce dokumentalne albumy ze s\u0142owem m\u00f3wionym – w ksi\u0105\u017cce Scotta-Herona przypomniana zostaje p\u0142yta z przem\u00f3wieniami pierwszego czarnosk\u00f3rego burmistrza w USA – Carla Stokesa z Cleveland. To – plus oczywi\u015bcie jazzowe grono wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w Thiele’a z Ronem Carterem na czele – by\u0142o \u017ar\u00f3d\u0142o debiutu Scotta-Herona, kt\u00f3ry wszed\u0142 do studia, by nagra\u0107 nie tyle piosenki, co kilka swoich wierszy. Tak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o.<\/p>\n

Do ksi\u0105\u017cki do\u0142\u0105czy\u0142bym kompilacj\u0119 „The Revolution Will Not Be Televised”, bo chyba najszerzej spo\u015br\u00f3d wszystkich p\u0142yt GSH prezentuje ona jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107. Jak ju\u017c wspomnia\u0142em – dyskografia GSH nie zna tej jednej p\u0142yty, kt\u00f3r\u0105 TRZEBA kupi\u0107 w pierwszej kolejno\u015bci, wa\u017cniejszy jest w tym wypadku sk\u0142adak. A przy okazji mamy tu w\u0142a\u015bciwie wszystkie kluczowe teksty, o kt\u00f3rych tak ma\u0142o pisze Scott-Heron we w\u0142asnej ksi\u0105\u017cce. No ale trudno go krytykowa\u0107 go za to, czego nie zd\u0105\u017cy\u0142 sko\u0144czy\u0107. <\/p>\n

\"\"<\/a>GIL SCOTT-HERON „The Revolution Will Not Be Televised”<\/strong>
\nRCA 1974
\n9\/10
\nTrzeba pos\u0142ucha\u0107:<\/strong> „The Revolution Will Not Be Televised”, „Lady Day and John Coltrane”, „Home Is Where the Hatred Is”, „Save the Children”, „Whitey on the Moon”.<\/p>\n