{"id":26886,"date":"2020-09-24T08:45:07","date_gmt":"2020-09-24T06:45:07","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=26886"},"modified":"2020-09-25T08:45:02","modified_gmt":"2020-09-25T06:45:02","slug":"idealny-instrument-na-covid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2020\/09\/24\/idealny-instrument-na-covid\/","title":{"rendered":"Idealny instrument na Covid"},"content":{"rendered":"<p>Ten wynalazek przyszed\u0142 za p\u00f3\u017ano. Rewolucyjny sto lat temu &#8211; by\u0107 mo\u017ce nawet za bardzo, skoro musia\u0142 poczeka\u0107 na sw\u00f3j moment &#8211; wydaje si\u0119 idealny dzi\u015b. Nie tylko dlatego, \u017ce tak dobrze oddaje emocje zwi\u0105zane ze strachem lub niepokojem, ale te\u017c dlatego, \u017ce nie trzeba podczas grania niczego dotyka\u0107 r\u0119kami, a na scenie nale\u017cy jeszcze zachowa\u0107 odpowiedni dystans do wykonawcy. Co zauwa\u017cy\u0142a moja c\u00f3rka (dzieci najszybciej si\u0119 adaptuj\u0105 do warunk\u00f3w), rzucaj\u0105c mi par\u0119 dni temu tytu\u0142ow\u0105 fraz\u0119 tego wpisu, gdy opowiada\u0142em jej o wynalazku Lwa Termena z pa\u017adziernika 1920 r., czyli jednym z pierwszych instrument\u00f3w elektronicznych w historii ludzko\u015bci. Theremin, teremin, thermenvox, teraminofon &#8211; przez sto lat nawet nomenklatury nie zd\u0105\u017cyli\u015bmy uporz\u0105dkowa\u0107, chocia\u017c fascynuj\u0105ce \u017cycie samego Termena (kt\u00f3ry opracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c wczesny prototyp telewizora i skonstruowa\u0142 miniaturow\u0105 pluskw\u0119 pods\u0142uchow\u0105, a &#8211; oddany Leninowi &#8211; w USA mia\u0142 uprawia\u0107 szpiegostwo przemys\u0142owe dla ZSRR) doczeka\u0142o si\u0119 ksi\u0105\u017cek i film\u00f3w. Po wi\u0119cej odsy\u0142am cho\u0107by do <a href=\"https:\/\/www.polityka.pl\/tygodnikpolityka\/kultura\/1564573,1,lew-termen-i-jego-muzyczne-odkrycia.read\">tekstu Pauliny Wilk w POLITYCE<\/a>. Gra na jego instrumencie, wykorzystuj\u0105cym w\u0142asno\u015bci pola elektromagnetycznego (zbli\u017camy r\u0119ce do dw\u00f3ch anten, co zmienia odpowiednio wysoko\u015b\u0107 i nat\u0119\u017cenie d\u017awi\u0119ku), nie jest \u0142atwa do opanowania. A sam theremin przez lata by\u0142 raczej ciekawostk\u0105 &#8211; a\u017c do z\u0142otej ery kina SF i horror\u00f3w, kiedy to w latach 50. wszed\u0142 do \u017celaznego zestawu d\u017awi\u0119k\u00f3w lataj\u0105cych talerzy. P\u00f3\u017aniej falami zainteresowanie si\u0119 podnosi\u0142o (The Beach Boys, Led Zeppelin, w jednej z kolejnych fal cho\u0107by The Flaming Lips i Mercury Rev) i opada\u0142o. Nie zapowiada si\u0119, by stulecie wynalazku \u015bwi\u0119towane by\u0142o bardzo powszechnie, ale na Polifonii i w okolicach (dzisiejsze wydanie <a href=\"_wp_link_placeholder\" data-wplink-edit=\"true\">Nocnej strefy w Dw\u00f3jce<\/a>!) akcent\u00f3w nie zabraknie. Cho\u0107by dlatego, \u017ce s\u0105 p\u0142yty, kt\u00f3re instrument wykorzystuj\u0105.\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/VkiB-I4kiVE\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen=\"\"><\/iframe>\n\n\n<p>Jak przy okazji innych pionierskich instrument\u00f3w elektronicznych pierwszym wymarzonym zastosowaniem thereminu by\u0142y wykonania muzyki powa\u017cnej. I w tym kierunku kszta\u0142cono pocz\u0105tkowo jego wirtuoz\u00f3w. Cho\u0107by Clar\u0119 Rockmore, kt\u00f3ra by\u0142a genialnie uzdolnion\u0105 skrzypaczk\u0105, ale musia\u0142a porzuci\u0107 pierwotny instrument. I do tej rodziny zalicza si\u0119 <strong>Lydia Kavina<\/strong> &#8211; jedna z najwa\u017cniejszych \u017cyj\u0105cych tereministek, znana m.in. z mistrzowskich koncertowych wykona\u0144 klasyk\u00f3w muzyki flmowej napisanych na theremin przez Mikl\u00f3sa R\u00f3sz\u0119 czy Howarda Shore&#8217;a. Jej album <strong><em>Waves and Strings &#8211; Theremin 100 Project<\/em><\/strong> z utworami granymi ze znanym z wykona\u0144 muzyki dawnej Sviatoslavem Belonogowem wydaje si\u0119 wi\u0119c czym\u015b najbli\u017cszym oficjalnej \u015bcie\u017cce d\u017awi\u0119kowej obchod\u00f3w. Niezbyt zaskakuj\u0105cym, ale stylowym i jeszcze mocniej przenosz\u0105cym brzmienie thereminu w przesz\u0142o\u015b\u0107. No i wreszcie precyzyjnym &#8211; a o to w grze na thereminie, jak si\u0119 zdaje, nie\u0142atwo.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/open.spotify.com\/embed\/album\/6sMLlp8M8GTwAAjpFRDH4I\" width=\"500\" height=\"250\" frameborder=\"0\" allowtransparency=\"true\" allow=\"encrypted-media\"><\/iframe>\n\n\n<p>Ciekawsz\u0105 alternatyw\u0105 dla Kaviny wydaje si\u0119 islandzka thereministka (w tej dziedzinie kobiety tradycyjnie dominuj\u0105) Hekla Magn\u00fasd\u00f3ttir. Drugi ju\u017c album <strong>Hekli <\/strong>zatytu\u0142owany <strong><em>Sprungur<\/em><\/strong> ukaza\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie na kasecie (wytw\u00f3rnia Phantom Limb) i przynosi sze\u015b\u0107 utwor\u00f3w zanurzonych w nieoczywistych aran\u017cacjach \u0142\u0105cz\u0105cych instrument Termena z fortepianem, syntezatorami i g\u0142osem autorki. Klimat samej impresyjnej elektroniki w nie do ko\u0144ca zamkni\u0119tych piosenkowych formach (motyw islandzkiej ko\u0142ysanki w<em> Sof\u00f0u Unga \u00c1stin M\u00edn<\/em> jest tu piosenk\u0105 najoczywistsz\u0105) kojarzy\u0107 si\u0119 mo\u017ce momentami ze stylistyk\u0105 wytw\u00f3rni Ghost Box czy formacji Broadcast. Czasem wpada te\u017c w okolice mocniejszych soundtrackowych barw znanych ju\u017c z nagra\u0144 Hildur Gu\u00f0nad\u00f3ttir (<em>Aftur Og Aftur<\/em>). Zazwyczaj jednak pe\u0142en delikatno\u015bci, materia\u0142 ten stanowi przede wszystkim niez\u0142\u0105 ram\u0119 do prezentacji subtelnego w istocie instrumentu. Takiego thereminu jeszcze nie s\u0142ysza\u0142em i cho\u0107 mam do albumu pewne zastrze\u017cenia, jestem zadowolony, \u017ce na to nagranie trafi\u0142em.&nbsp; &nbsp;<\/p>\n\n\n<iframe style=\"border: 0; width: 500px; height: 470px;\" src=\"https:\/\/bandcamp.com\/EmbeddedPlayer\/album=3117655517\/size=large\/bgcol=ffffff\/linkcol=0687f5\/tracklist=false\/transparent=true\/\" seamless=\"\"><a href=\"https:\/\/phantomlimblabel.bandcamp.com\/album\/sprungur\">Sprungur by Hekla<\/a><\/iframe>\n\n\n<p>Ubawi\u0142em si\u0119 za to (co &#8211; mam wra\u017cenie &#8211; nie jest oczywistym efektem obcowania z thereminem), s\u0142uchaj\u0105c nowego albumu <strong>Gaudiego <em>100 Years of Theremin (The Dub Chapter<\/em>)<\/strong> (Dubmission). Gwiazda \u015bwiatowej sceny dubowej od wielu lat studiuje gr\u0119 na thereminie i na tej p\u0142ycie z pe\u0142nym luzem i do\u015b\u0107 du\u017c\u0105 precyzj\u0105 wpisuje ten instrument w jamajsk\u0105 tradycj\u0119 w miejsce melodyki. Zaskakuje wykorzystaniem jego brzmienia w bujaj\u0105cej rytmicznie konwencji, pozwala sobie na r\u00f3\u017cne egzotyczne zestawienia brzmieniowe (jak w <em>Kumo Dub<\/em> &#8211; troch\u0119 jak pojedynek Godzilla kontra Theremin). W pakiecie dostajemy ca\u0142y zestaw producenckich gwiazd dubu: Mad Professor, Adrian Sherwood, The Scientist, Dennis Bovell i Prince Fatty. Mo\u017ce nie kupicie, ale przynajmniej na moment wywo\u0142a wam to u\u015bmiech na twarzy. A przy okazji &#8211; mimo pewnej przewidywalno\u015bci i prostoty &#8211; ta p\u0142yta chyba najdobitniej sygnalizuje, \u017ce przed stuletnim instrumentem jest jeszcze par\u0119 nowych \u015bcie\u017cek.&nbsp;<\/p>\n\n\n<iframe style=\"border: 0; width: 500px; height: 470px;\" src=\"https:\/\/bandcamp.com\/EmbeddedPlayer\/album=4235261413\/size=large\/bgcol=ffffff\/linkcol=0687f5\/tracklist=false\/transparent=true\/\" seamless=\"\"><a href=\"https:\/\/gaudimusic.bandcamp.com\/album\/100-years-of-theremin-the-dub-chapter\">100 Years of Theremin (The Dub Chapter) by GAUDI<\/a><\/iframe>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ten wynalazek przyszed\u0142 za p\u00f3\u017ano. Rewolucyjny sto lat temu &#8211; by\u0107 mo\u017ce nawet za bardzo, skoro musia\u0142 poczeka\u0107 na sw\u00f3j moment &#8211; wydaje si\u0119 idealny dzi\u015b. Nie tylko dlatego, \u017ce tak dobrze oddaje emocje zwi\u0105zane ze strachem lub niepokojem, ale te\u017c dlatego, \u017ce nie trzeba podczas grania niczego dotyka\u0107 r\u0119kami, a na scenie nale\u017cy jeszcze [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26890,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48,18,12,3,312,120,4156,1,558,4197,3604,106],"tags":[4426,4425,4427,4424,4428],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26886"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26886"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26886\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26900,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26886\/revisions\/26900"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26890"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26886"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26886"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26886"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}