{"id":28241,"date":"2021-02-18T09:04:35","date_gmt":"2021-02-18T08:04:35","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=28241"},"modified":"2021-02-18T09:05:03","modified_gmt":"2021-02-18T08:05:03","slug":"dezorientacje-dzwiekowe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2021\/02\/18\/dezorientacje-dzwiekowe\/","title":{"rendered":"Dezorientacje d\u017awi\u0119kowe"},"content":{"rendered":"

Do dzisiejszej notki doszed\u0142em kr\u0119t\u0105 drog\u0105. Przegl\u0105da\u0142em – z powod\u00f3w ca\u0142kiem pozamuzycznych – zawarto\u015b\u0107 swojego Internetowego Konta Pacjenta. Jest tam rubryczka „sanatoria”, wi\u0119c na wszelki wypadek zajrza\u0142em, \u017ceby sprawdzi\u0107, czy Wielki Brat, \u015bledz\u0105c r\u00f3\u017cne moje posuni\u0119cia i znaj\u0105c metryk\u0119, nie przygotowa\u0142 mi jakiej\u015b oferty. Jak na razie jedyna propozycja pobytu w sanatorium, jak\u0105 otrzyma\u0142em, przysz\u0142a z Sanatorium D\u017awi\u0119ku – i tu przypomnia\u0142 mi si\u0119 czekaj\u0105cy na wspomnienie Anthony Pateras<\/strong> ze swoimi z\u0142udzeniami czy wr\u0119cz halucynacjami d\u017awi\u0119kowymi na p\u0142ycie Pseudacusis<\/em>, zawieraj\u0105cej utw\u00f3r wykonany na Sacrum Profanum – p\u00f3\u0142tora roku temu – a zam\u00f3wiony przez organizator\u00f3w Sanatorium D\u017awi\u0119ku w Soko\u0142owsku, fundacj\u0119 Musica Sanae. Czyli dobry materia\u0142 dla dbaj\u0105cych o zdrowie, a przy okazji jest uzupe\u0142nienie opowie\u015bci w\u0142a\u015bnie sprzed p\u00f3\u0142tora roku, kiedy pisa\u0142em o pot\u0119\u017cnym i znakomitym zbiorze nagra\u0144 Paterasa<\/a>, przypominaj\u0105c, \u017ce brakuje w nim jeszcze rzeczy, kt\u00f3re robi\u0142 na zam\u00f3wienie w Polsce.\u00a0<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Pseudacusis<\/em> – tu w wersji z Sacrum Profanum, utw\u00f3r wykonywany by\u0142 kilka razy – to trwaj\u0105cy ok. 50 minut podw\u00f3jny septet, w kt\u00f3rym siedmiu partiom nagranym na ta\u015bm\u0119 towarzyszy kolejnych siedem wykonywanych na \u017cywo. Instrumenty w poszczeg\u00f3lnych sk\u0142adach dubluj\u0105 si\u0119 po cz\u0119\u015bci, cho\u0107 nie do ko\u0144ca. A w obu sk\u0142adach pojawiaj\u0105 si\u0119 znakomici, doceniani muzycy, kt\u00f3rych znamy z solowych nagra\u0144 (m.in. Judith Hamann na wiolonczeli w wersji na ta\u015bmie, Mike Majkowski na kontrabasie na \u017cywo, w tej\u017ce wersji te\u017c klarnecista Lucio Capece i Lizzy Welsh na skrzypcach), a ogniwem spajaj\u0105cym wszystko jest pojawiaj\u0105cy si\u0119 w obu ods\u0142onach Pateras. Australijczyk rozmawia tu z samym sob\u0105, tworz\u0105c momentami partie przypominaj\u0105ce te Chrisa Abrahamsa w The Necks w odpowiedzi na zarejestrowane na ta\u015bmie brzmienia elektroniczne. Pateras-elektronik mo\u017ce wi\u0119c powsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z Paterasem-pianist\u0105.\u00a0<\/p>\n

To jedna z naj\u0142atwiejszych do zauwa\u017cenia relacji mi\u0119dzy ta\u015bmowym i \u017cywym septetem. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 pozosta\u0142ych rozmywa si\u0119 – naprawd\u0119 trudno si\u0119 domy\u015bli\u0107 na nagraniu, kt\u00f3r\u0105 parti\u0119 perkusji s\u0142ycha\u0107 na \u017cywo, a kt\u00f3ra zosta\u0142a wcze\u015bniej nagrana w studiu. W tym sensie albumowa wersja Pseudacusis<\/em> jeszcze mocniej to uczucie pozbawienia punktu odniesienia podkre\u015bla. Mo\u017cna szuka\u0107 w tym analogii do wczesnych prac Pendereckiego, bo inspiracja syntez\u0105 d\u017awi\u0119ku w partiach granych na tradycyjnych instrumentach jest tak du\u017ca, \u017ce przypomina troch\u0119 tok my\u015blenia polskiego kompozytora, zafascynowanego muzyk\u0105 ze studi\u00f3w eksperymentalnych na tyle, \u017ce pr\u00f3bowa\u0142 jej brzmienia prze\u0142o\u017cy\u0107 na j\u0119zyk instrument\u00f3w smyczkowych. Cho\u0107 efekt ko\u0144cowy, zupe\u0142nie inny, mo\u017cna kojarzy\u0107 raczej z finezyjnym setem na system modularny, kt\u00f3ry nie epatuje \u015bcian\u0105 d\u017awi\u0119ku – w tym rodzaju z\u0142udze\u0144 d\u017awi\u0119kowych zdecydowanie nie chodzi o to, \u017ceby wszyscy grali naraz.\u00a0<\/p>\n

Dramaturgicznie ma to mo\u017ce pojedyncze s\u0142absze momenty – pot\u0119\u017cna, fortepianowa cz\u0119\u015b\u0107 V moim zdaniem nadrabia intensywno\u015bci\u0105, wol\u0119 chaos brzmieniowy VI-tki z kapitaln\u0105 parti\u0105 klarnetu, no i suspens pierwszych dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci. Nawet kiedy pozornie dzieje si\u0119 niewiele, paleta instrumentalna jest tu pot\u0119\u017cna, co tylko pog\u0142\u0119bia dezorientacj\u0119. Bo dla mnie to bardziej utw\u00f3r o kompletnej dezorientacji ni\u017c halucynacjach. O wzgl\u0119dno\u015bci odbieranych bod\u017ac\u00f3w. To jak z zawieszeniem, z kt\u00f3rym mamy do czynienia przez ostatni rok – niby du\u017co si\u0119 przez ten czas wydarzy\u0142o, ale jednak s\u0142uchaj\u0105c Pseudacusis<\/em> i przypominaj\u0105c sobie ostatnie \u017cywe festiwale \u015bledzone pod koniec roku 2019, mia\u0142em wra\u017cenie, jak gdyby\u015bmy zaczynali na nowo w tym samym punkcie.<\/p>\n

ANTHONY PATERAS Pseudacusis<\/em><\/strong>, Bocian 2021, 7-8\/10<\/strong><\/p>\n\n\n