{"id":29417,"date":"2021-06-02T15:26:19","date_gmt":"2021-06-02T13:26:19","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=29417"},"modified":"2021-06-02T17:13:08","modified_gmt":"2021-06-02T15:13:08","slug":"starosc-vs-mlodosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2021\/06\/02\/starosc-vs-mlodosc\/","title":{"rendered":"Staro\u015b\u0107 vs. m\u0142odo\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"<p><em>Gdyby m\u0142odo\u015b\u0107 wiedzia\u0142a, gdyby staro\u015b\u0107 mog\u0142a<\/em> &#8211; g\u0142osi XVI-wieczna m\u0105dro\u015b\u0107 Henriego Estienne&#8217;a. Ci\u0105gle aktualna, co ilustruj\u0105 dwa opublikowane w Polsce wydawnictwa rapowe: <strong>Gimnastyka Artystyczna<\/strong> i <strong>Zdech\u0142y Osa<\/strong>. <strong>Afrojaxa <\/strong>z GA, cho\u0107 m\u0142odszy ode mnie, uznaj\u0119 tu dla wygody za starca &#8211; cho\u0107by z braku prawdziwych starc\u00f3w w polskim hip-hopie. Zreszt\u0105 w XVI wieku pewnie by si\u0119 ju\u017c na tak\u0105 definicj\u0119 \u0142apa\u0142 &#8211; uwaga o chorych na tyfus z nowej p\u0142yty dobrze to spostrze\u017cenie ilustruje. Zdech\u0142y Osa mimo zm\u0119czonego pseudonimu (i odrzuceniu przydomka M\u0142ody) wygl\u0105da mi na m\u0142odego i rze\u015bkiego. W dalszej cz\u0119\u015bci tej recenzji por\u00f3wnawczej ejd\u017cyzmu b\u0119dzie jeszcze wi\u0119cej. B\u0119dzie te\u017c du\u017co niesprawiedliwych uog\u00f3lnie\u0144 i sporo brzydkich wyraz\u00f3w, za kt\u00f3re co wra\u017cliwsze osoby z g\u00f3ry przepraszam.\u00a0 \u00a0 \u00a0<\/p>\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/open.spotify.com\/embed\/album\/1GpKLwmyHiZEv0uqHZR8O8\" width=\"500\" height=\"250\" frameborder=\"0\" allowtransparency=\"true\" allow=\"encrypted-media\"><\/iframe>\n\n\n<p>Podobie\u0144stwa? Obaj rapuj\u0105, s\u0105 raczej pozamainstreamowi, nagrali godzinne p\u0142yty z intrem na pocz\u0105tku, u\u017cywaj\u0105 brzydkich s\u0142\u00f3w i maj\u0105 wady wymowy. To ju\u017c niema\u0142o, ale r\u00f3\u017cnic jest wi\u0119cej.\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>Ze Zdech\u0142ym Os\u0105 znamy si\u0119 s\u0142abo. Jest relatywnie now\u0105 twarz\u0105 na rynku i w gruncie rzeczy niewiele o sobie m\u00f3wi. Afrojax jest z nami od lat &#8211; od Surowej Kary Za Grzechy i Afro Kolektywu &#8211; i znany jest z tego, \u017ce m\u00f3wi o sobie momentami a\u017c za du\u017co. Singlowy utw\u00f3r <em>Syzyf HGW<\/em> mo\u017cna by\u0142o w tej materii potraktowa\u0107 jako wyj\u0105tkowo zgrabne i obrazowe ostrze\u017cenie.\u00a0<\/p>\n<p>Osa zas\u0142yn\u0105\u0142 tym, \u017ce zakrywa twarz, nawet poza nakazami pandemicznymi. Afro zas\u0142yn\u0105\u0142 tym, \u017ce pokaza\u0142 dup\u0119, nawet na ok\u0142adce.<\/p>\n<p>A propos dupy: sw\u00f3j album Osa opiera na tytu\u0142owej my\u015bli o sprzeda\u017cy tej\u017ce. Ale to Afro rozwija temat w <em>Sold Out<\/em>. Nie chc\u0119 brzmie\u0107 protekcjonalnie, ale to rozmowa kogo\u015b, komu si\u0119 wydaje, \u017ce mo\u017ce <em>sprzeda\u0142 dup\u0119<\/em>, podpisuj\u0105c du\u017cy kontrakt i id\u0105c w wielki \u015bwiat. Ale na razie nie zobaczy\u0142 jeszcze u\u0142amka rozmiar\u00f3w tej transakcji. <em>Jest tylko jeden b\u00f3g, kt\u00f3remu warto dar sk\u0142ada\u0107 \/ A jego imi\u0119 jest na Z &#8211; i to nie Zbigniew, ale zdrada \/ I zasad upadek<\/em> &#8211; m\u00f3wi na to starszy kolega. Bo z nim ta rozmowa.\u00a0<\/p>\n<p>Afro w zawoalowany spos\u00f3b pr\u00f3buje si\u0119 nabija\u0107 z m\u0142odzie\u017cy &#8211; od intra, sugeruj\u0105cego, \u017ce kogo\u015b takiego jak on to gimby nie znaj\u0105 (<em>Afrojax &#8211; kto to kurwa jest?<\/em>). Osa w niezawoalowany spos\u00f3b gra na nosie starszym: <em>M\u0142odzi mnie s\u0142uchaj\u0105, starzy nie kumaj\u0105 raczej \/ Co\u015b tam niby widz\u0105, ale potrzebuj\u0105 czasu \/ <\/em><em>Nie maj\u0105 go du\u017co, bo idziemy do piachu<\/em>. Tu by sobie zreszt\u0105 pogadali z Afro, kt\u00f3ry rapuje: <em>zdr\u00f3w ryj\u0119 napisy na nagrobne lastryko<\/em>. Tym bardziej \u017ce Osa gdzie indziej (<em>Stray Dogs<\/em>) rzuca:<em> Jeszcze si\u0119 nie\u205fwieszam, p\u00f3ki co to sam si\u0119 trzymam<\/em>. Wi\u0119c tutaj znalaz\u0142by si\u0119 jaki\u015b wsp\u00f3lny temat. Ale zamkn\u0105\u0142by go pewnie znowu Afro utworem <em>Czemu nikt nie chce strzeli\u0107 mi w g\u0142ow\u0119?<\/em>\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>Swoj\u0105 drog\u0105, a propos tego niekumania: ostrzegam, \u017ce mimo jako takiej orientacji w j\u0119zyku, nie wszystko na p\u0142ycie Osy rozumiem. Nie wiem na przyk\u0142ad, co ma na my\u015bli, rapuj\u0105c, \u017ce<em> strzela z diplodoka<\/em>. Dla mnie &#8211; i podejrzewam, \u017ce dla Afrojaxa r\u00f3wnie\u017c &#8211; Diplodok to smok, z kt\u00f3rym mo\u017cna wyruszy\u0107 w podr\u00f3\u017c. A po\u0142\u00f3wka Gimnastyki Artystycznej proponuje tu strzelanie z czego innego: <em>Krzy\u015b niepokojem zdj\u0119ty nawet ju\u017c alt\u00f3wk\u0119 m\u0119czy\u0142 i z basu strzela\u0142<\/em>.\u00a0<\/p>\n<p>Osa wali mocno, ale troch\u0119 na o\u015blep, uderza rymem jak cepem, a <em>kurwami<\/em> rzuca jak przysta\u0142o na statystyczn\u0105 m\u0142odzie\u017c. Afrojax na tej p\u0142ycie &#8211; wbrew temu wra\u017ceniu z <em>Syzyfa HGW<\/em> &#8211; wydaje si\u0119 do\u015b\u0107 zdystansowany do bluzg\u00f3w, a nawet skatologicznych skojarze\u0144. Uderza romantyczn\u0105 fraz\u0105 godn\u0105 Mickiewicza: <em>My mi\u0119czaki, peda\u0142y w rurkach, podludzie<\/em>. I gdyby nie powracaj\u0105ce metafory w rodzaju pedofilskiego gwa\u0142tu w rodzinie czy m\u0119skiej masturbacji (tak\u017ce w wersji bez zewn\u0119trznych organ\u00f3w p\u0142ciowych) nadawa\u0142by si\u0119 mo\u017ce, wzorem \u0141ony, jako kandydat do nagrody Ambasadora Polszczyzny.\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>I a propos <em>dupy<\/em> raz jeszcze (oraz tego co powy\u017cej): w konkurencji skatologicznych skojarze\u0144 Osa wprawdzie stawia par\u0119 krok\u00f3w, ale pozostaje, by u\u017cy\u0107 jego por\u00f3wnania, <em>niewinny jak nieobsrana \u0142\u0105ka.<\/em> Nie ma tu konkurencji, nawet kiedy Afrojax tylko kulturalnie t\u0119 tematyk\u0119 sygnalizuje: <em>W anusie byli\u015bmy &#8211; widzieli\u015bmy ekskrement \/ \u017bycie czerpiemy g\u0142\u00f3wnie z piosenek<\/em>.<\/p>\n<p>Osa &#8211; jak przysta\u0142o na pokolenie &#8211; brzmi jak cz\u0142owiek wychowany w poczuciu w\u0142asnej warto\u015bci, sporo si\u0119 chwali, korzystaj\u0105c z konwencji bragga, w przeciwie\u0144stwie do Afro, kt\u00f3ry nie chwali si\u0119 prawie w og\u00f3le. No, mo\u017ce poza <em>Syzyfem HGW<\/em>. Bo m\u0142ody potrafi ju\u017c du\u017co. Pozostaje jednak wa\u017ckie pytanie: czy umie <em>zwali\u0107 psa koniowi<\/em>?\u00a0<\/p>\n<p>Osa &#8211; jak to m\u0142odzie\u017c &#8211; widzi dooko\u0142a problemy z substancjami chemicznymi, kt\u00f3re niszcz\u0105 ludziom \u017cycie (<em>ziomal waln\u0105\u0142 z\u0142otego strza\u0142a<\/em>, a inny <em>ziomek mi najeba\u0142 nafukany<\/em>). Afro &#8211; jak to starszak &#8211; widzi, \u017ce bez substancji chemicznych trudno dalej to \u017cycie prowadzi\u0107: <em>Bez proszeczk\u00f3w dawno by mnie ju\u017c nie by\u0142o<\/em> &#8211; rapuje w <em>Pysznych proszeczkach<\/em>, troch\u0119 w stylu \u0141ony. Swoj\u0105 drog\u0105 <em>Wroc\u0142awski West Coast<\/em> sugerowa\u0142by, \u017ce wzorem rapowego flow dla Osy by\u0142by raczej&#8230; Joka?\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>A propos miasta. Wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce przewag\u0105 Osy musi by\u0107 ta n\u0119c\u0105ca panorama Wroc\u0142awia. Ju\u017c teledyski podpowiadaj\u0105 zreszt\u0105, \u017ce &#8211; jak to m\u0142odszy artysta &#8211; wi\u0119cej czasu sp\u0119dza na \u015bwie\u017cym powietrzu. Ale u ukiszonego w pomieszczeniach zamkni\u0119tych Afro w <em>Koszmarze o Warszawie<\/em> jest wi\u0119cej miejskiego mi\u0119sa i geografii. W jednym kawa\u0142ku.\u00a0<\/p>\n<p>Osa stawia na nowoczesn\u0105 poligami\u0119 (<em>Dobrze wybra\u0142em, romanse, a nie zwi\u0105zki \/ Z szacunkiem do kobiet, \u0142adnych w oczach, bez zazdro\u015bci<\/em>). Afro raczej chyba monogami\u0119, cho\u0107 na przewrotny spos\u00f3b &#8211; w gorzkim rysie historycznym <em>W pustym mieszkaniu<\/em> mamy uziemiaj\u0105c\u0105 kotwic\u0119 w postaci \u017cony i dzieci. Ale w tej opowie\u015bci Afro nie ma przynajmniej zawoalowanego maczyzmu.\u00a0<\/p>\n<p>Zdech\u0142y Osa odkrywa punk (tak\u017ce w beatach), sam rapuje o tym jako o new age punku, bo to wszystko chyba z w\u0142a\u015bciw\u0105 dla generacji ironi\u0105. Dla mnie bli\u017cej mu jednak do Lady Pank &#8211; nie tylko bior\u0105c pod uwag\u0119 teksty, kt\u00f3re (z ca\u0142ym dla nich szacunkiem, bo tego cz\u0142owieka szanuj\u0119) m\u00f3g\u0142by napisa\u0107 momentami dobrze zbriefowany Andrzej Mogielnicki, np. has\u0142owe <em>ADHDLGBTHWDP.<\/em> Ale te\u017c bior\u0105c pod uwag\u0119 ten d\u0142ugi strumie\u0144 singli poprzedzaj\u0105cych album, w\u0142a\u015bnie jak u Lady Pank. Niby Osa, cytuj\u0105c Dezertera (<em>Spytaj policjanta<\/em>) tworzy figur\u0119 punkowca bardziej prawilnego, ale to Afrojax odkry\u0142, co si\u0119 dzieje z takimi punkowcami dalej. <em>Zapierdalaj\u0105 &#8211; co nawet adekwatne &#8211; w koszulkach Exploited do Mordoru (Weekendowi nihili\u015bci<\/em>, jeden z moich ulubionych kawa\u0142k\u00f3w).<\/p>\n<p>Tym strumieniem singli Osa mia\u017cd\u017cy konkurenta. Szczeg\u00f3lnie je\u015bli we\u017amiemy pod uwag\u0119 g\u0142o\u015bne <em>Zakocha\u0142em si\u0119 w twojej matce. <\/em>Tu jest na pewno opowie\u015b\u0107, mo\u017ce nawet szczere wyznanie i co\u015b na kszta\u0142t pokoleniowego hymnu. I wysokim wynikom w streamingu si\u0119 nie dziwi\u0119. Matki to du\u017ca grupa spo\u0142eczna i na ich miejscu te\u017c bym sprawdza\u0142, czy to nie o mnie.\u00a0<\/p>\n<p>No dobra, by\u0142em lekko stronniczy &#8211; przydatno\u015b\u0107 dla m\u0142odzie\u017cy Gimnastyki oceniam jako umiarkowan\u0105.\u00a0<\/p>\n<p>Przedziwna jest ta antysystemowo\u015b\u0107 u Osy, z jego ambiwalentnym stosunkiem do policji. Mocny pod tym wzgl\u0119dem fragment p\u0142yty <em>Lubi\u0142bym syreny, gdybym nie widzia\u0142 ich z okien \/ Lubi\u0142bym syreny, gdyby nie wy\u0142y pod blokiem <\/em>gasi zaraz kolejne spostrze\u017cenie: <em>Lubi\u0142bym syreny, gdyby mia\u0142y waginy<\/em>. W sumie zaintrygowa\u0142 mnie temat, czy syreny wagin na pewno nie maj\u0105, ale w pierwszej kolejno\u015bci zapyta\u0142bym o to Afrojaxa. Nie dlatego, \u017ce prywatnie wygra\u0142 odcinek <em>Jednego z dziesi\u0119ciu<\/em>, ale ze wzgl\u0119du na <em>Deus est vagina<\/em>. Jego b\u00f3g to wagina &#8211; i tu mieliby panowie co\u015b do obgadania. A co do gest\u00f3w prawdziwej brawury i odwagi, jest na tych dw\u00f3ch p\u0142ytach jeden: krzycze\u0107 na widok warszawskich kiboli &#8222;Polonia&#8221;. No, mo\u017ce dwa, bo jeszcze <em>Ciesz\u0119 si\u0119, gdy przegrywa Legia<\/em>.\u00a0<\/p>\n<p>I jeszcze a propos beat\u00f3w. Te na p\u0142ycie Zdech\u0142ego Osy s\u0105 tak r\u00f3\u017cne jak ca\u0142a p\u0142yta, dokumentuj\u0105ca dotychczasowy rozw\u00f3j do\u015b\u0107 zmiennej jednak konwencji autora. Lepsze (najlepsze podpisa\u0142 JUTR\u00d8<em>)<\/em>\u00a0i gorsze. I maj\u0105 r\u00f3\u017cnych autor\u00f3w &#8211; z dominant\u0105 w postaci tanecznych, do\u015b\u0107 surowych, mocnych, id\u0105cych do przodu i podrywaj\u0105cych do g\u00f3ry, w\u0142\u0105cznie z akcentami breakbeatowymi i wycieczkami w stron\u0119 jungle. Tu r\u00f3\u017cnica jest zasadnicza. Mile plumkaj\u0105ce i funkuj\u0105ce beaty Ignacego Matuszewskiego (vel Dicky Bushman), czyli po\u0142owy duetu Gimnastyka Artystyczna, przeciwnie &#8211; raczej ju\u017c pow\u015bci\u0105gaj\u0105 rapera, nios\u0105 eleganckie bardzo odniesienia do przesz\u0142o\u015bci, dodaj\u0105 sp\u00f3jno\u015bci, balansowaniem na granicy finezji i ciep\u0142ego kiczu momentami nawet os\u0142adzaj\u0105 odbi\u00f3r, zmi\u0119kczaj\u0105 wymow\u0119 i t\u0142umi\u0105 ten ca\u0142y krzyk rozpaczy jakby wam, nie przymierzaj\u0105c, kto\u015b poda\u0142 <em>proszeczek<\/em>.\u00a0<\/p>\n<p>W sumie zajmuj\u0105ce dla mnie by\u0142o to mi\u0119dzypokoleniowe s\u0142uchanie dw\u00f3ch nietypowych raper\u00f3w. Ale czy mo\u017cna z niego wyprowadza\u0107 jakie\u015b g\u0142\u0119bsze konkluzje? Nie <del>moszna<\/del> mo\u017cna.\u00a0<\/p>\n<p>Nie chc\u0119 ocenia\u0107 szczero\u015bci przekazu, bo co ja tam wiem (chocia\u017c s\u0142ysza\u0142em ostatnio <a href=\"https:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/2019\/06\/07\/takie-okropne-ale-jakie-udane-18\/\">bardzo udan\u0105 wypowied\u017a artystyczn\u0105 z kr\u0119gu rozdzieraj\u0105co szczerych<\/a> i by\u0142o to <em>Anarcho Porno Gran Turismo<\/em> Afrojaxa). Chocia\u017c podejrzewam, \u017ce Osa jest na razie fajn\u0105 person\u0105, a Afro mo\u017ce i z rozpoznania mniej fajnym, ale cz\u0142owiekiem z krwi i innych p\u0142yn\u00f3w ustrojowych.<\/p>\n<p>Podstawowa r\u00f3\u017cnica le\u017cy te\u017c &#8211; mam wra\u017cenie &#8211; w odwadze artystycznej i determinacji. Jak g\u0142osi <a href=\"https:\/\/newonce.net\/artykul\/zdechly-osa-bombs-over-jarocin-recenzja\">powtarzana naoko\u0142o legenda<\/a> (jej \u017ar\u00f3d\u0142em jest info z Newonce), koncern Warner wyci\u0105ga\u0142 Os\u0119 z tego jego undergroundu do nagrania czegokolwiek, kusz\u0105c deklarowan\u0105 otwarto\u015bci\u0105: <em>mo\u017cesz uderza\u0107 penisem o parapet, a my i tak to wydamy<\/em>. Mam wra\u017cenie, \u017ce tej dw\u00f3jki to Afrojax pr\u0119dzej zrealizowa\u0142by t\u0119 zapowied\u017a, ale jest tak g\u0142\u0119bokim undergroundem, \u017ce nawet gdyby miarowo raz za razem uderza\u0142 penisem o parapet, koncern by go nie wyda\u0142. To jest ta r\u00f3\u017cnica. Pod tym wzgl\u0119dem staro\u015b\u0107 i mo\u017ce, i wie. A wi\u0119c dwa do zera. I dziesi\u0119\u0107 punkt\u00f3w na dziesi\u0119\u0107 &#8211; ale za to do sprawiedliwego podzia\u0142u.\u00a0<\/p>\n<p>PS W ge\u015bcie pojednawczym dorzuc\u0119 jeszcze jeden punkt wsp\u00f3lny: obie te p\u0142yty s\u0105 g\u0142\u0119bsze i bardziej udane od najnowszego Kultu.\u00a0<\/p>\n<p><strong>GIMNASTYKA ARTYSTYCZNA <em>Gimnastyka Artystyczna<\/em><\/strong>, Wytw\u00f3rnia Krajowa 2021, <strong>7\/10<\/strong><br \/><strong>ZDECH\u0141Y OSA <em>Sprzeda\u0142em dupe<\/em><\/strong>, Warner 2021, <strong>3\/10<\/strong><\/p>\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/open.spotify.com\/embed\/album\/1AkTsEOIzzXstrDsRQHKcu\" width=\"500\" height=\"250\" frameborder=\"0\" allowtransparency=\"true\" allow=\"encrypted-media\"><\/iframe>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gdyby m\u0142odo\u015b\u0107 wiedzia\u0142a, gdyby staro\u015b\u0107 mog\u0142a &#8211; g\u0142osi XVI-wieczna m\u0105dro\u015b\u0107 Henriego Estienne&#8217;a. Ci\u0105gle aktualna, co ilustruj\u0105 dwa opublikowane w Polsce wydawnictwa rapowe: Gimnastyka Artystyczna i Zdech\u0142y Osa. Afrojaxa z GA, cho\u0107 m\u0142odszy ode mnie, uznaj\u0119 tu dla wygody za starca &#8211; cho\u0107by z braku prawdziwych starc\u00f3w w polskim hip-hopie. Zreszt\u0105 w XVI wieku pewnie by [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":29441,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[97,18,3,13,120,107,7,4543,1139],"tags":[3602,4646,3306,4647],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29417"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29417"}],"version-history":[{"count":34,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29417\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29452,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29417\/revisions\/29452"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29441"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29417"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29417"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29417"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}