{"id":29891,"date":"2021-07-31T16:09:21","date_gmt":"2021-07-31T14:09:21","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=29891"},"modified":"2021-08-01T18:14:29","modified_gmt":"2021-08-01T16:14:29","slug":"czlowiek-temat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2021\/07\/31\/czlowiek-temat\/","title":{"rendered":"Cz\u0142owiek temat"},"content":{"rendered":"<p>Najlepsze tematy w historii polskiej telewizji maj\u0105 du\u017co wsp\u00f3lnego, co ka\u017cdy pami\u0119ta, cho\u0107 rzadko si\u0119 o tym dyskutuje. Muzycznie <em>Wojna domowa, Stawka wi\u0119ksza ni\u017c \u017cycie, Czterdziestolatek, Podr\u00f3\u017c za jeden u\u015bmiech, Janosik, Alternatywy 4, Jak rozp\u0119ta\u0142em drug\u0105 wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105, <\/em>a nawet<em> Kapitan Sowa na tropie<\/em> mia\u0142y jednego autora. Ja wiem, \u017ce to do\u015b\u0107 powszechna wiedza, ale do tej pory notowali\u015bmy to w czasie tera\u017aniejszym, a dzisiaj ju\u017c przesz\u0142ym. Zmar\u0142<strong>\u00a0Jerzy &#8222;Dudu\u015b&#8221; Matuszkiewicz<\/strong> &#8211; wybitny saksofonista, jeden z pionier\u00f3w polskiego jazzu, ale przede wszystkim niezwyk\u0142y autor muzyki filmowej i telewizyjnej, ca\u0142ej serii kapitalnych, kr\u00f3tkich temat\u00f3w, kt\u00f3re meblowa\u0142y muzyczn\u0105 wyobra\u017ani\u0119 paru pokoleniom Pokolak\u00f3w. Przy wszystkich r\u00f3\u017cnicach, proporcjach i innej skali dzia\u0142ania &#8211; troch\u0119 polski Lalo Schifrin, polski Michel Legrand, troch\u0119 nasz Ennio Morricone, a najbardziej nasz Henry Mancini. Jego atrakcyjne, \u0142atwo do zanucenia tematy ilustrowa\u0142y rozrywkowe, popularne seriale i filmy.\u00a0 \u00a0<\/p>\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/open.spotify.com\/embed\/playlist\/4hkeoMJWP2oiWylgsPYQiS\" width=\"100%\" height=\"380\" frameBorder=\"0\" allowtransparency=\"true\" allow=\"encrypted-media\"><\/iframe>\n\n\n<p>Oczywi\u015bcie by\u0142 &#8222;Dudu\u015b&#8221; Matuszkiewicz &#8211; urodzony w Ja\u015ble w 1928 r., wykszta\u0142cony we Lwowie, od lat mieszkaj\u0105cy w Warszawie &#8211; za\u0142o\u017cycielem katakumbowej grupy Melomani, od kt\u00f3rej zaczyna si\u0119 ka\u017cda historia polskiego powojennego jazzu. Bra\u0142 udzia\u0142 w organizacji pierwszych &#8222;Zaduszek Jazzowych&#8221; w Krakowie, wyst\u0119powa\u0142 na pierwszym festiwalu jazzowym w Sopocie. Gra\u0142 na klarnecie, p\u00f3\u017aniej na saksofonie, w pewnym momencie w czasach powojennych tak\u017ce na akordeonie. Ale w p\u00f3\u017aniejszych dekadach &#8211; przede wszystkim pisa\u0142. Warto prze\u015bledzi\u0107 jego opowie\u015bci nagrywane pod szyldem <a href=\"https:\/\/www.polskieradio.pl\/8\/380\/Artykul\/2739575,Jazzowe-opowiesci-Jerzego-Dudusia-Matuszkiewicza\">&#8222;Zapiski ze wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci&#8221;<\/a> dla radiowej Dw\u00f3jki.\u00a0 \u00a0<\/p>\n<p>Koledzy nazwali go &#8222;Dudusiem&#8221; za postaci\u0105 z humorystycznych rysunk\u00f3w Gwidona Miklaszewskiego. I by\u0142o w osobie pochodz\u0105cego z inteligenckiej i muzycznej rodziny, \u015bwietnie wykszta\u0142conego (obok studi\u00f3w muzycznych mia\u0142 za sob\u0105 szko\u0142\u0119 filmow\u0105 w \u0141odzi) Matuszkiewicza co\u015b, co &#8211; zn\u00f3w mo\u017ce za spraw\u0105 tych m\u0142odzie\u017cowych seriali &#8211; co natychmiast kojarzy\u0142o si\u0119 z humorem przygodowych historii dla m\u0142odzie\u017cy epoki PRL. Mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c dlatego trudno sobie wyobrazi\u0107 inn\u0105 ilustracj\u0119 do ekranizacji opowie\u015bci Adama Bahdaja ni\u017c muzyka Matuszkiewicza. Sam opowiada\u0142 o pracy przy filmie jako pracy nad pewnym marzeniem odrywaj\u0105cym od brutalnej i ponurej rzeczywisto\u015bci powojennej &#8211; i dok\u0142adnie w t\u0119 stron\u0119 prowadzi\u0142a jego muzyka. Od wielkiego kina i w og\u00f3le kr\u0119cenia film\u00f3w &#8211; bo m\u00f3g\u0142 przecie\u017c pracowa\u0107 jako operator filmowy &#8211; odstrasza\u0142a powojenna polityka. Ostatecznie muzykiem pozosta\u0142 przez przypadek. Nadchodzi\u0142 prze\u0142om roku 1956 i przy okazji realizacji <em>Cienia<\/em> Jerzego Kawalerowicza (gdzie Matuszkiewicz by\u0142 drugim operatorem) wyci\u0105gn\u0105\u0142 go z planu Andrzej Trzaskowski, daj\u0105c szanse na uczestnictwo w realizacji zatwierdzonego oficjalnie programu jazzowego w Warszawie.\u00a0 \u00a0<\/p>\n<p>Wr\u00f3ci\u0142 jednak do filmu jako kompozytor. Tworzenia muzyki filmowej i telewizyjnej uczy\u0142 si\u0119 na wzorach ameryka\u0144skich &#8211; wspomina\u0142 cho\u0107by serial <em>Bonanza<\/em>. Od Janusza Morgensterna, re\u017cysera <em>Stawki wi\u0119kszej ni\u017c \u017cycie<\/em> (a tak\u017ce <em>Kolumb\u00f3w<\/em>) dosta\u0142 1,5 minuty na temat napisany pod okre\u015blonym k\u0105tem, kt\u00f3ry mia\u0142 spe\u0142nia\u0107 precyzyjne warunki &#8211; mia\u0142 by\u0107 melodyjny i oddawa\u0107 precyzyjnie klimat i styl filmu. I to do gotowej muzyki by\u0142a montowana ca\u0142a czo\u0142\u00f3wka, jedna z najbardziej dynamicznych i najlepszych w historii polskiej telewizji. <em>Potrafi\u0142em to zrobi\u0107 tak\u017ce dlatego, \u017ce mia\u0142em obok muzycznego wykszta\u0142cenie filmowe<\/em> &#8211; m\u00f3wi\u0142 w Polskim Radiu. Doskonale wyczuwa\u0142 te\u017c r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy muzyk\u0105 do filmu i wracaj\u0105cego w kolejnych ods\u0142onach serialu. St\u0105d ta gigantyczna kariera jego p\u00f3\u0142toraminutowych temat\u00f3w. Operowa\u0142 nimi po mistrzowsku.\u00a0 \u00a0\u00a0<\/p>\n<p>Matuszkiewicz kojarzony by\u0142 z konkretn\u0105 scen\u0105 i \u015brodowiskiem, ale patrzy\u0142 na muzyk\u0119 szeroko &#8211; jazz by\u0142 dla niego cz\u0119\u015bci\u0105 wi\u0119kszego zjawiska muzyki rozrywkowej. Os\u0142uchany od dzieci\u0144stwa z piosenkow\u0105 form\u0105 (mia\u0142 te\u017c w dorobku wiele piosenek znanych m.in. ze sceny festiwalu opolskiego), potrafi\u0142 operowa\u0107 perfekcyjnie kilkunastotaktowym motywem, co dawa\u0142oby mu szanse na \u015bwiatow\u0105 karier\u0119, gdyby tylko dzia\u0142a\u0142 na innym rynku. Mocno zwi\u0105zane z samymi serialami i filmami (bo oczywi\u015bcie &#8222;Dudu\u015b&#8221; to tak\u017ce komedie Barei i Chmielewskiego, filmy Majewskiego itd.), te wybitne tematy w rodzaju <em>Stawki&#8230;<\/em> nie mia\u0142y jednak wielkich szans na zaistnienie po drugiej stronie \u017celaznej kurtyny.\u00a0<\/p>\n<p>Nie ogranicza\u0142 si\u0119 do jazzowej, swingowej rytmiki, potrafi\u0142 operowa\u0107 formami orkiestrowymi &#8211; co charakterystyczne dla ca\u0142ego pokolenia pionier\u00f3w jazzu, tego samego, z kt\u00f3rego wyszed\u0142 przecie\u017c Krzysztof Komeda. Ale nie imponowa\u0142y mu du\u017ce orkiestrowe formy &#8211; w muzyce interesowa\u0142a go nowoczesno\u015b\u0107, w filmie &#8211; wsp\u00f3\u0142czesne tendencje neorealizmu w\u0142oskiego, z do\u015b\u0107 oszcz\u0119dn\u0105 ilustracj\u0105 muzyczn\u0105. Sw\u00f3j styl &#8222;Dudu\u015b&#8221; budowa\u0142 stopniowo, poszerzaj\u0105c aran\u017cacje, ale wychodz\u0105c od zespo\u0142u jazzowego (inspiracj\u0105 by\u0142 dla niego jeden z wymienionych kompozytor\u00f3w &#8211; Mancini) i korzystaj\u0105c z r\u00f3\u017cnych form muzyki popularnej, nie tylko anglosaskich, tak\u017ce w\u0142oskich. Komeda zosta\u0142 na kr\u00f3tko wielk\u0105 gwiazd\u0105 \u015bwiatowej muzyki filmowej, Matuszkiewicz pozosta\u0142 na d\u0142ugo nasz\u0105, tutejsz\u0105. Zmar\u0142 w Warszawie 31 lipca w wieku 93 lat.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/nYmPOUz5G44\" title=\"YouTube video player\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen=\"\"><\/iframe>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Najlepsze tematy w historii polskiej telewizji maj\u0105 du\u017co wsp\u00f3lnego, co ka\u017cdy pami\u0119ta, cho\u0107 rzadko si\u0119 o tym dyskutuje. Muzycznie Wojna domowa, Stawka wi\u0119ksza ni\u017c \u017cycie, Czterdziestolatek, Podr\u00f3\u017c za jeden u\u015bmiech, Janosik, Alternatywy 4, Jak rozp\u0119ta\u0142em drug\u0105 wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105, a nawet Kapitan Sowa na tropie mia\u0142y jednego autora. Ja wiem, \u017ce to do\u015b\u0107 powszechna wiedza, ale [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":29903,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[595],"tags":[4824],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29891"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29891"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29891\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29909,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29891\/revisions\/29909"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29891"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29891"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29891"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}