{"id":30432,"date":"2021-10-04T09:47:41","date_gmt":"2021-10-04T07:47:41","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=30432"},"modified":"2021-10-04T10:11:49","modified_gmt":"2021-10-04T08:11:49","slug":"mlody-matczak-vs-stary-chopin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2021\/10\/04\/mlody-matczak-vs-stary-chopin\/","title":{"rendered":"M\u0142ody Matczak vs stary Chopin"},"content":{"rendered":"<p>\u017baden weekend tego roku nie pokaza\u0142 tak dobitnie rywalizacji starych kulturalnych hierarchii z nowymi. I \u017caden tak dobrze nie zademonstrowa\u0142 wzgl\u0119dno\u015bci poj\u0119\u0107 takich jak <em>g\u0142\u00f3wny nurt<\/em> i <em>nisza<\/em>. Na Bemowie, w bodaj najwi\u0119kszym koncercie polskiego rapu, 42 tys. os\u00f3b oklaskiwa\u0142o niedawnego debiutanta i wci\u0105\u017c \u017c\u00f3\u0142todzioba, cho\u0107 profesjonalizuj\u0105cego si\u0119 szybko &#8211; rapera Micha\u0142a &#8222;Mat\u0119&#8221; Matczaka. W tym czasie na trzech antenach &#8211; cyfrowej, telewizyjnej i radiowej &#8211; oraz w mieszcz\u0105cym skromne grono publiki budynku Filharmonii s\u0142uchano r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w Maty, uczestnik\u00f3w pierwszego etapu Konkursu Chopinowskiego. Wed\u0142ug starych podzia\u0142\u00f3w by\u0142oby to starcie samego eksportowego centrum naszej kultury z czym\u015b, co d\u0142ugo mia\u0142o posmak subkulturowego importu. Ale te stare podzia\u0142y straci\u0142y sens. Jedno ma to, czego nie ma drugie. Przekonuj\u0119 si\u0119 o tym, czytaj\u0105c wznowion\u0105 w\u0142a\u015bnie ksi\u0105\u017ck\u0119 Jerzego Waldorffa <em>Wielka gra<\/em> o fenomenie konkurs\u00f3w chopinowskich, z w\u0105tkami obyczajowymi i spo\u0142ecznymi, a z drugiej strony internetowe komentarze publicyst\u00f3w czy literat\u00f3w &#8211; po\u015bwi\u0119cone jednak w wi\u0119kszo\u015bci Macie. Mimo du\u017cego nag\u0142o\u015bnienia w tym samym czasie &#8211; premiera M\u0142odego Matczaka zbieg\u0142a si\u0119 w czasie z inauguracj\u0105 XVIII edycji Konkursu &#8211; niezbyt przek\u0142adalne na siebie. Osobne &#8211; poza mo\u017ce do\u015b\u0107 \u015bmia\u0142ym w\u0105tkiem m\u0142odzie\u017cowej dyskusji na Twitterze o tym, czy je\u015bli Young Leosia i Mata prze\u017cyj\u0105 do wieku Chopinowskiego, to prze\u015bcign\u0105 go dorobkiem. Bo przecie\u017c w \u015bwiatowych statystykach Spotify rz\u0105dzi wci\u0105\u017c Chopin (5,7 mln s\u0142uchaczy w ostatnim miesi\u0105cu), dystansuj\u0105c Mat\u0119 (2,2 mln) i Leosi\u0119 (1,3 mln). Czy to znaczy, \u017ce rap jest ju\u017c g\u0142\u00f3wnym nurtem, czy mo\u017ce jedno i drugie nisz\u0105?\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<script type=\"text\/javascript\" src=\"https:\/\/ssl.gstatic.com\/trends_nrtr\/2674_RC03\/embed_loader.js\"><\/script> <script type=\"text\/javascript\"> trends.embed.renderExploreWidget(\"TIMESERIES\", {\"comparisonItem\":[{\"keyword\":\"Matczak\",\"geo\":\"PL\",\"time\":\"today 1-m\"},{\"keyword\":\"Chopin\",\"geo\":\"PL\",\"time\":\"today 1-m\"}],\"category\":0,\"property\":\"\"}, {\"exploreQuery\":\"date=today%201-m&geo=PL&q=Matczak,Chopin\",\"guestPath\":\"https:\/\/trends.google.pl:443\/trends\/embed\/\"}); <\/script>\n\n\n<p>Powy\u017cszy wykres trend\u00f3w Google z ostatnich dni (statyczna wersja sfotografowana w momencie, gdy pisz\u0119 te s\u0142owa, nieco ni\u017cej &#8211; nie musz\u0119 chyba dodawa\u0107, \u017ce im dalej w histori\u0119, tym sytuacja mniej korzystna dla Matczak\u00f3w) na\u015bwietla oczywi\u015bcie tylko cz\u0119\u015b\u0107 zjawiska. Sumuj\u0105 si\u0119 tu poza tym zasi\u0119gi dw\u00f3ch znanych Matczak\u00f3w. I wykres dla ca\u0142ego \u015bwiata prezentowa\u0142by zupe\u0142nie inny rozk\u0142ad emocji &#8211; Matczak jest tam nieznany i raczej nieznany pozostanie. Nie ma za sob\u0105 ani historii, ani uniwersalno\u015bci Chopina. No ale mimo wszystko &#8211; wygra\u0107 z tym ostatnim wojn\u0119 informacyjn\u0105 na w\u0142asnych \u015bmieciach w przeddzie\u0144 konkursu jego imienia to niema\u0142e osi\u0105gni\u0119cie.<\/p>\n<p>Jedno i drugie muzyka, ale jedna ma to, czego drugiej brak. Czytelna i prosta narracja Maty powi\u0105zana z opisem tu i teraz (m.in. za t\u0119 swoist\u0105 gazetowo\u015b\u0107 ceni si\u0119 przecie\u017c hip hop), nierzadko b\u0142yskotliwym, daje mu w\u0142adz\u0119 nad tera\u017aniejszo\u015bci\u0105. Chopin, bardziej abstrakcyjny, ma przesz\u0142o\u015b\u0107 i chyba do\u015b\u0107 pewn\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107, bo nie zapowiada si\u0119 na to, \u017ceby si\u0119 szybko zestarza\u0142. Samplowali go Nas, DJ Shadow i Kaliber 44. Zarazem dzi\u015b muzyka<span style=\"font-size: inherit;\"> Chopina nie jest w stanie wygenerowa\u0107 tak masowego biletowanego wydarzenia. A Mata nie jest w stanie zainteresowa\u0107 publiczno\u015bci w &#8211; dajmy na to &#8211; Ameryce czy nawet na Dalekim Wschodzie, doprowadzi\u0142 do mistrzostwa podkr\u0119canie popularno\u015bci przy szklanym suficie fenomenu lokalnego. Oczywi\u015bcie <\/span>nie jest ponadpokoleniowy tak jak Chopin &#8211; relacje moich znajomych m\u00f3wi\u0105 o m\u0142odych ludziach wracaj\u0105cych z Bemowa. Z drugiej strony &#8211; ci sami m\u0142odzi ludzie w wi\u0119kszo\u015bci nie daliby si\u0119 rodzicom zaci\u0105gn\u0105\u0107 na koncert z muzyk\u0105 Chopina. Za to rodzice dali si\u0119 zaci\u0105gn\u0105\u0107 na Mat\u0119, bo to fenomen na tu i teraz, poza tym generuje &#8211; co paradoksalne &#8211; wi\u0119kszy generacyjny snobizm ni\u017c chopinowskie zawody. Facet z portretu kontra kolega z s\u0105siedztwa. No, prawie, bo jednak do\u015b\u0107 uprzywilejowany.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-30445\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/2021-10-04-09_44_08-Window.png\" alt=\"\" width=\"1164\" height=\"1014\" srcset=\"\/polifonia\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/2021-10-04-09_44_08-Window.png 1164w, \/polifonia\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/2021-10-04-09_44_08-Window-300x261.png 300w, \/polifonia\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/2021-10-04-09_44_08-Window-768x669.png 768w, \/polifonia\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/2021-10-04-09_44_08-Window-1024x892.png 1024w\" sizes=\"(max-width: 1164px) 100vw, 1164px\" \/><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Chopin to wydarzenie niemal czysto muzyczne. Mata &#8211; z ca\u0142ym szacunkiem &#8211; jednak g\u0142\u00f3wnie kulturowe. W pierwszym chodzi o perfekcj\u0119 i pod\u0105\u017canie \u015bladem dalekiego wzorca, kt\u00f3rego nikt ju\u017c nie mo\u017ce pami\u0119ta\u0107, w drugim o <em>good enough <\/em>i bliskie spotkanie towarzyskie. Mata to kr\u00f3l rynku, biletowany koncert (od 79 z\u0142 wzwy\u017c) b\u0119dzie niebawem dost\u0119pny online na zamkni\u0119tej i p\u0142atnej platformie Canal+, Chopin to cesarz domeny publicznej &#8211; tak\u017ce w sensie przyst\u0119pno\u015bci ca\u0142kowicie darmowych transmisji (w Filharmonii bilet\u00f3w ma\u0142o, ale ceny od 20 do 60 z\u0142). Oczywi\u015bcie, wszyscy si\u0119 na to sk\u0142adamy. Ponadto Mata to rzecz jasna &#8222;jeba\u0107 PiS&#8221; na scenie, a Konkurs Chopinowski (co by\u0142o wida\u0107 na konferencji prasowej, na kt\u00f3r\u0105 minister kultury m\u00f3g\u0142 przyj\u015b\u0107 bez obaw przed wygwizdaniem) to jedno z niewielu miejsc, w kt\u00f3rych fundamentalne spory jednak cichn\u0105. Mata to <em>Patoreakcja, <\/em>czyli reakcja na dzia\u0142ania prezesa Kurskiego, konkurs &#8211; Kurski siedzi na widowni koncertu inauguracyjnego, chocia\u017c wiemy przecie\u017c, \u017ce prywatnie team Zenek. Jego decyzja o przyj\u015bciu na koncert ma by\u0107 mo\u017ce wi\u0119cej wsp\u00f3lnego z decyzjami 40-latk\u00f3w, \u017ceby i\u015b\u0107 na Mat\u0119, ni\u017c nam si\u0119 wydaje.\u00a0<\/p>\n<p>Cho\u0107 oczywi\u015bcie jednak i druga strona ma pewne utrudnienia w odbiorze: Mata to &#8211; mimo ca\u0142ego umasowienia zjawiska i przenikania wulgaryzm\u00f3w do sfery publicznej &#8211; jednak <em>explicit content<\/em> i NSFW. Ale czy aby na pewno Chopin nadaje si\u0119 w takim razie do s\u0142uchania w pracy? Obawiam si\u0119, \u017ce ten z kolei ju\u017c nie &#8211; a kr\u00f3tka rozmowa z redaktorami z pewnego du\u017cego portalu, kt\u00f3rzy znaj\u0105 dobrze profil tzw. szerokiego widza i czytelnika, u\u015bwiadomi\u0142a mi, \u017ce uwa\u017caj\u0105 Konkurs Chopinowski za kontent anonimowy i zbyt niszowy jak na swoj\u0105 stron\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 &#8211; czasy, gdy <em>raz na pi\u0119\u0107 lat zdarza si\u0119, \u017ce taks\u00f3wkarz wie najlepiej, jak wykona\u0107 fina\u0142 Sonaty b-moll<\/em> (to za ksi\u0105\u017ck\u0105 Waldorffa), odesz\u0142y w przesz\u0142o\u015b\u0107. Za to Mata mia\u0142by szanse zaistnie\u0107 na stronie g\u0142\u00f3wnej, ale nie bardzo chce si\u0119 zni\u017ca\u0107 do wchodzenia na czo\u0142\u00f3wki portali, kt\u00f3re pewnie maj\u0105 w tym momencie mniejsz\u0105 (lub przynajmniej niewiele wi\u0119ksz\u0105) klikalno\u015b\u0107 ni\u017c jego utwory. W polskoj\u0119zycznych mediach spo\u0142eczno\u015bciowych &#8211; inaczej ni\u017c w mediach redagowanych &#8211; nie ma ju\u017c mowy o konkurencji. Tu opowie\u015b\u0107 o wychodzeniu z rodzinnego domu i aktywno\u015bciach seksualnych 21-letniego ch\u0142opaka tu\u017c po maturze wygrywa tak, jak tylko mo\u017cna wygrywa\u0107 w social mediach, zajmuj\u0105c sob\u0105 ca\u0142y feed. Mimo \u017ce w swoich czasach mieliby\u015bmy pewnie i osobiste historie o Fryderyku, kt\u00f3re przyda\u0142yby si\u0119 do hasztag\u00f3w bardziej masowych ni\u017c #Chopin2020.\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>Przes\u0142ucha\u0142em oczywi\u015bcie M\u0142odego Matczaka i my\u015bl\u0119 sobie, \u017ce poza tymi inicjacyjnymi opowie\u015bciami o seksie jest jedna linijka z Micha\u0142a, kt\u00f3ra mog\u0142aby ilustrowa\u0107 \u017cycie Fryderyka:<\/p>\n<p><em>Musz\u0119 si\u0119 odurzy\u0107, \u017ceby doka\u0144cza\u0107 kawa\u0142ki, ej!<\/em><br \/><em>Nie mam ju\u017c si\u0142y do walki z tym.<\/em><\/p>\n<p>Wi\u0119c wszystko to to niby zn\u00f3w &#8211; jak w tek\u015bcie Fisza &#8211; konfrontacja <em>g\u00f3ry z g\u00f3r\u0105, szczytu ze szczytem<\/em>, ale te szczyty to z innych g\u00f3r, a mo\u017ce nawet innych planet. Dwie maso-nisze, albo niszo-masy ludzkie. Dwa centralne punkty odniesienia z tej samej dziedziny, z niewielk\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 wsp\u00f3ln\u0105.\u00a0 Odbieramy w ten spos\u00f3b rzeczywisto\u015b\u0107 nie w stereo, tylko &#8211; jak kto\u015b ostatnio przytomnie zauwa\u017cy\u0142 w jakim\u015b komentarzu do moich notek blogowych &#8211; w podw\u00f3jnym mono. Kana\u0142y s\u0105 lepiej odseparowane ni\u017c w sprz\u0119cie audiofilskim, na jaki sta\u0107 by\u0142oby Mat\u0119, gdyby mia\u0142 kaprys sobie pos\u0142ucha\u0107 Chopina.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/p>\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/eyTi9KKEcZc\" title=\"YouTube video player\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen=\"\"><\/iframe>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u017baden weekend tego roku nie pokaza\u0142 tak dobitnie rywalizacji starych kulturalnych hierarchii z nowymi. I \u017caden tak dobrze nie zademonstrowa\u0142 wzgl\u0119dno\u015bci poj\u0119\u0107 takich jak g\u0142\u00f3wny nurt i nisza. Na Bemowie, w bodaj najwi\u0119kszym koncercie polskiego rapu, 42 tys. os\u00f3b oklaskiwa\u0142o niedawnego debiutanta i wci\u0105\u017c \u017c\u00f3\u0142todzioba, cho\u0107 profesjonalizuj\u0105cego si\u0119 szybko &#8211; rapera Micha\u0142a &#8222;Mat\u0119&#8221; Matczaka. W [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":30438,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,4541],"tags":[4990,4991,4203,4989],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30432"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30432"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30432\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30455,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30432\/revisions\/30455"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30438"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30432"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30432"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30432"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}