{"id":3137,"date":"2012-07-09T17:14:01","date_gmt":"2012-07-09T15:14:01","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=3137"},"modified":"2012-07-09T17:14:01","modified_gmt":"2012-07-09T15:14:01","slug":"zydowska-poczta-muzyczna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2012\/07\/09\/zydowska-poczta-muzyczna\/","title":{"rendered":"\u017bydowska poczta muzyczna"},"content":{"rendered":"

Wzruszenie, jakie zobaczy\u0142em na twarzy Miko\u0142aja Trzaski, gdy wyst\u0119powa\u0142 w Synagodze Tempel w czasie Festiwalu Kultury \u017bydowskiej, to wyraz jego osobistych emocji zwi\u0105zanych z obecno\u015bci\u0105 w tym miejscu. Ale ja z kolei mam gar\u015b\u0107 osobistych emocji zwi\u0105zanych z tym koncertem – najbardziej poruszaj\u0105cym, jaki widzia\u0142em w czasie festiwalu – oraz osob\u0105 samego Trzaski. To cz\u0142owiek, kt\u00f3ry nie przestaje mnie zaskakiwa\u0107 konsekwencj\u0105, rozwojem swojej ju\u017c nie kariery, tylko raczej \u015bcie\u017cki muzycznej, a wreszcie regularnym zmienianiem co jaki\u015b czas repertuaru. Jego muzyka towarzyszy\u0142a r\u00f3wnie\u017c moim prywatnym otwarciom na r\u00f3\u017cnego typu nowe dziedziny – ju\u017c od lat 90. Mam wra\u017cenie, \u017ce – nie tylko ze wzgl\u0119d\u00f3w prywatnych (odkrywanie w\u0142asnych \u017cydowskich korzeni) – zatrzyma si\u0119 teraz przynajmniej na d\u0142u\u017csz\u0105 chwil\u0119 przy tym repertuarze. Ale gdzie b\u0119dzie za pi\u0119\u0107 lat, tego nie potrafi\u0119 odgadn\u0105\u0107. Bo tego nie wie nikt.<\/p>\n

Ircha<\/strong> to kwartet klarnecist\u00f3w, jaki da\u0142o si\u0119 stworzy\u0107 – o\u015bmielam si\u0119 stwierdzi\u0107 – tylko w Polsce. To kraj wystarczaj\u0105co du\u017cy i bogaty, \u017ceby mie\u0107 muzyk\u00f3w z r\u00f3\u017cnych pozycji wyj\u015bciowych dochodz\u0105cych do swobody ekspresji na takim instrumencie (obok Trzaski w sk\u0142adzie s\u0105 Micha\u0142 G\u00f3rczy\u0144ski, Pawe\u0142 Szamburski i Wac\u0142aw Zimpel), a zarazem wystarczaj\u0105co ma\u0142y, \u017ceby muzycy ci, niezale\u017cnie od odleg\u0142o\u015bci zwi\u0105zanych z do\u015bwiadczeniem muzycznym i wykszta\u0142ceniem, mieli do siebie bardzo blisko, znali si\u0119, wsp\u00f3\u0142tworzyli ciekawe \u015brodowisko. Gdy ich s\u0142ucham, mam wra\u017cenie, \u017ce muzyka \u017cydowska jest dzisiaj w Polsce miejscem schronienia dla os\u00f3b nieodnajduj\u0105cych si\u0119 z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w na tutejszej scenie jazzowej. Z drugiej strony – s\u0142ysz\u0119, \u017ce przedstawiaj\u0105 muzyk\u0119 \u017cydowsk\u0105 (troch\u0119 podobnie jak z muzyk\u0105 cyga\u0144sk\u0105 – co ciekawe, dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej na Malcie odbywa\u0142 si\u0119 wielki koncert opowiadaj\u0105cy o tego typu wp\u0142ywie kultury Rom\u00f3w) jak gigantyczny pas transmisyjny, rodzaj poczty u\u0142atwiaj\u0105cy w dawniejszym, nieco bardziej niemrawym \u015bwiecie, korespondencj\u0119 mi\u0119dzykulturow\u0105. Dzi\u015b repertuar Irchy opowiada histori\u0119 tamtej korespondencji. Co chwila mo\u017cemy z niego wy\u0142uskiwa\u0107 znajome melodie, brzmienia. To chyba zreszt\u0105 najwi\u0119ksze odkrycie dla polskich s\u0142uchaczy Irchy – mo\u017cna sobie dzi\u0119ki tej muzyce u\u015bwiadomi\u0107, jak wiele pradawnych \u017cydowskich motyw\u00f3w przetrwa\u0142o, a jak\u017ce, w liturgii katolickiej. <\/p>\n

O problemie pami\u0119ci, kt\u00f3remu po\u015bwi\u0119cona jest ta p\u0142yta („Zikaron lefanai” to po hebrajsku tyle co „pami\u0119\u0107 przede mn\u0105”) Trzaska opowiada\u0142 do\u015b\u0107 du\u017co i \u0142adnie na przyk\u0142ad w rozmowie z PopUpem<\/a>, wi\u0119c daruj\u0119 ju\u017c sobie rozwodzenie si\u0119 na temat filozofii albumu. Po stronie muzycznej wykorzystuje on znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w wyrazu, jakie ma do dyspozycji klarnecista – z ca\u0142\u0105 palet\u0105 klarnetowej rodziny (w\u0142\u0105cznie z odmianami, dla mnie przynajmniej, nieco egzotycznymi – vide metalowy klarnet samego Miko\u0142aja Trzaski) na scenie. A przy tym – gdy zamkniemy oczy – pozwala kompletnie zapomnie\u0107, \u017ce mamy do czynienia w\u0142a\u015bnie z jedn\u0105 i t\u0105 sam\u0105 rodzin\u0105. <\/p>\n

To p\u0142yta do s\u0142uchania w ca\u0142o\u015bci. Je\u015bli wyj\u0105\u0107 z niej jeden moment, to b\u0119dzie to zawsze fragment jakiej\u015b konwencji grania – czasem brzmi\u0105cego jak wsp\u00f3\u0142czesny utw\u00f3r rodem z filharmonii, czasem jak pogrzebowe granie z Ba\u0142kan\u00f3w, a czasem jak kompilacja world music z Kaukazu. Istota drzemie tu moim zdaniem w dialogu pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi partiami, muzykami (na scenie to nie tylko s\u0142ycha\u0107, ale i dobrze wida\u0107 w swoistym uk\u0142adzie choreograficznym, jaki pokazuje Ircha – zreszt\u0105 wiadomo: p\u0142yta \u015bwietna, ale zesp\u00f3\u0142 si\u0119 rozwija i ten materia\u0142, nagrany na festiwalu Nowa Muzyka \u017bydowska, jest w stanie dzi\u015b przebi\u0107 na \u017cywo), morfingu jednych temat\u00f3w w inne. Cho\u0107 to tematy z przesz\u0142o\u015bci, Ircha potrafi je poruszy\u0107 – czy bardzo si\u0119 myl\u0119, \u017ce to dlatego pami\u0119\u0107 jest „przede mn\u0105”, a nie „za mn\u0105”? A nawet je\u015bli co do tego trudno mi o pewno\u015b\u0107, to przynajmniej co do wielko\u015bci tej p\u0142yty j\u0105 mam.<\/p>\n

\"\"<\/a>IRCHA „Zikaron-Lefanai”<\/strong>
\nKilogram Records 2012
\n8\/10
\nTrzeba pos\u0142ucha\u0107:<\/strong> „Inner Uprising \/ Akhtamar”, „Climbing and Sliding \/ Nigun Number 115”. Poni\u017cej fragment innego koncertu – w krakowskiej Cheder Cafe.<\/p>\n