{"id":32856,"date":"2022-04-25T09:40:10","date_gmt":"2022-04-25T07:40:10","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=32856"},"modified":"2022-04-25T10:17:51","modified_gmt":"2022-04-25T08:17:51","slug":"czy-mlodsi-naprawde-maja-gdzies-muzyke","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2022\/04\/25\/czy-mlodsi-naprawde-maja-gdzies-muzyke\/","title":{"rendered":"Czy m\u0142odsi naprawd\u0119 maj\u0105 gdzie\u015b muzyk\u0119?"},"content":{"rendered":"<p>W\u0142\u0105czcie nowe <strong>Spiritualized<\/strong> i poczujecie si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 jakiego\u015b zbiorowego, pokoleniowego do\u015bwiadczenia. Albo&#8230; nie. Tu w\u0142a\u015bciwie nie ma stan\u00f3w pomi\u0119dzy. Dlaczego ja to zbiorowe do\u015bwiadczenie czuj\u0119? To wci\u0105\u017c psychodeliczny rock w wersji odkrywanej na nowo na prze\u0142omie lat 80. i 90. To pokoleniowy cytat z Kurta Vonneguta na pocz\u0105tek: <em>Wszystko by\u0142o pi\u0119kne<\/em>. Cz\u0119\u015b\u0107 tej samej frazy, kt\u00f3r\u0105 uzupe\u0142nia\u0142 tytu\u0142 poprzedniej p\u0142yty zespo\u0142u: <em>I nic nie bola\u0142o <\/em>(<em>Rze\u017ani\u0119 numer pi\u0119\u0107<\/em> fajnie przypomnia\u0142 ostatnio wydany w Polsce ciekawy komiks, a pokoleniowo\u015b\u0107 cytatu potwierdzi\u0142by pewnie <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Everything_Was_Beautiful,_and_Nothing_Hurt_(Moby_album)\">Moby<\/a>). To \u015bwiat zespo\u0142\u00f3w zak\u0142adanych przez nastolatk\u00f3w potrafi\u0105cych gra\u0107 trzy akordy (a Spacemen 3, z kt\u00f3rego wywodzi si\u0119 J Spaceman, czyli Jason Pierce, lider Spiritualized, by\u0142o ksi\u0105\u017ckowym przypadkiem takiego zespo\u0142u zak\u0142adanego przez 16-latk\u00f3w). \u015awiat u\u017cywek, postrzegany pewnie nieco inaczej ni\u017c wycieczka Maty i Leosi na Jamajk\u0119, by w teledysku dla prolegalizacyjnej kampanii udawa\u0107, \u017ce si\u0119 pali blanta przed kamer\u0105 (marihuana jest na Jamajce zdepenalizowana, ale publiczne palenie \u015bcigane). To wreszcie p\u00f3\u0142 \u017cycia sp\u0119dzonego na szukaniu starych p\u0142yt &#8211; dzi\u015b ju\u017c wzgl\u0119dnie dost\u0119pnych w winylowych wznowieniach. Wszystko by\u0142o pi\u0119kne, ale dzi\u015b ju\u017c tak nie jest. Nie tylko ta muzyka, ale muzyka w og\u00f3le nie ma ju\u017c takiej pozycji w hierarchii.&nbsp; &nbsp; &nbsp;<\/p>\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/Ag4iFa6E_yY\" title=\"YouTube video player\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen=\"\"><\/iframe>\n\n\n<p>Inspiracj\u0105 by\u0142o dla mnie opublikowane dwa dni temu wideo Ricka Beato o tym, &#8222;dlaczego pokolenie Z ma w nosie muzyk\u0119&#8221;. \u017beby by\u0142a jasno\u015b\u0107: Beato jest boomerem, ale ma tego \u015bwiadomo\u015b\u0107 (sam te\u017c jestem i mam), pokoleniowo\u015b\u0107 moim zdaniem jest konstruktem marketingowym i pos\u0142ugiwanie si\u0119 has\u0142em &#8222;pokolenie Z&#8221; (chodzi o tych urodzonych na prze\u0142omie wiek\u00f3w i p\u00f3\u017aniej) uwa\u017cam za spore nadu\u017cycie albo clickbait. Ale samo pytanie jest jednym z wa\u017cniejszych, jakie ko\u0142acz\u0105 mi si\u0119 od lat po g\u0142owie. Rozumiem wi\u0119c dobrze, gdy Beato m\u00f3wi do mnie: <em>Rozumiem dlaczego muzyka nie odgrywa ju\u017c takiej roli w \u017cyciu tych dzieciak\u00f3w &#8211; w du\u017cej mierze za spraw\u0105 uzale\u017cniaj\u0105cej mocy gier wideo<\/em>. I ufam, gdy dopowiada, \u017ce zdaje sobie spraw\u0119 z tego, czym gry wideo s\u0105. W pierwszym odruchu zgadzam si\u0119 w pe\u0142ni co do konkluzji: Do\u015bwiadczenie muzyczne nie jest ju\u017c w centrum popkultury. Przykro mi to m\u00f3wi\u0107, ale na dyskusji o muzyce nie buduje si\u0119 dzi\u015b zasi\u0119g\u00f3w, a ju\u017c na pewno nie takich jak w opowie\u015bci o grach. Na tym zreszt\u0105 Beato zna si\u0119 \u015bwietnie jako youtuber &#8211; gdyby by\u0142 &#8222;tym staruszkiem od gier&#8221;, by\u0107 mo\u017ce dobija\u0142by dzi\u015b do 10 milion\u00f3w subskrybent\u00f3w, a nie do trzech milion\u00f3w. Zgadzam si\u0119 te\u017c, \u017ce o innym poziomie zaanga\u017cowania decyduje intensywno\u015b\u0107 do\u015bwiadczenia, z jej uzale\u017cniaj\u0105cym efektem (bywa\u0142o, \u017ce i mnie jaka\u015b <em>FIFA<\/em>, <em>Wied\u017amin 3<\/em>, <em>Counter-Strike<\/em> czy <em>Fortnite<\/em> utrudnia\u0142y w \u017cyciu pisanie), ale te\u017c z immersj\u0105, o kt\u00f3rej Beato nie wspomina. Zgadzam si\u0119 te\u017c z cz\u0119\u015bci\u0105 komentuj\u0105cych jego wideo, kt\u00f3rzy wskazywali na znaczenie problem\u00f3w z koncentracj\u0105 uwagi (sam je dzi\u015b mam, a nale\u017c\u0119 do innego pokolenia, internet zmienia nas niezale\u017cnie od wieku). I po cz\u0119\u015bci przemawia do mnie to, o czym m\u00f3wi\u0142 Beato: \u017ce m\u0142odsi s\u0105 paradoksalnie \u015bwietnie wytrenowanymi muzykami, bo wyro\u015bli w czasach tutoriali, gdy poradniki s\u0105 na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki, traci si\u0119 natomiast troch\u0119 ze zdobywanych kiedy\u015b og\u00f3lnych narz\u0119dzi, kt\u00f3re pozwala\u0142y do r\u00f3\u017cnych rzeczy doj\u015b\u0107 samemu. Ale &#8211; po chwili zastanowienia &#8211; mam olbrzymie w\u0105tpliwo\u015bci, czy teza postawiona przez Beato naprawd\u0119 obroni\u0142aby si\u0119 w badaniach.&nbsp; &nbsp;<\/p>\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/3vCcjlcJ8JM\" title=\"YouTube video player\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen=\"\"><\/iframe>\n\n\n<p>Po pierwsze, wierz\u0119, \u017ce Beato nie\u017ale wie, jakie jest podej\u015bcie dzisiejszych dzieciak\u00f3w. Ja te\u017c mam dobry punkt obserwacyjny. Ale na pewno zapomnia\u0142, jak by\u0142o, gdy sam by\u0142 dzieciakiem. Bo mocno idealistyczne jest twierdzenie, \u017ce kiedy\u015b to byli\u015bmy cz\u0119\u015bci\u0105 jakiej\u015b wielkiej i bujnej kultury muzycznej. Nieprawda. Je\u015bli mam zapyta\u0107 o najbardziej zbiorowe do\u015bwiadczenia dzieciak\u00f3w z mojego pokolenia, to pr\u0119dzej powiem, \u017ce wszyscy na pewnym etapie grali\u015bmy w kapsle (albo w gum\u0119, podzia\u0142y p\u0142ciowe by\u0142y tu twardsze ni\u017c w wypadku dzisiejszych zabaw). A tylko cz\u0119\u015b\u0107 z nas zainteresowa\u0142a si\u0119 muzyk\u0105. Tak naprawd\u0119 sam d\u0142ugo czu\u0142em si\u0119 w mniejszo\u015bci.\u00a0<\/p>\n<p>Po drugie, tych, kt\u00f3rzy rzeczywi\u015bcie ro\u015bli w kulturze muzycznej, zazwyczaj obchodzi\u0142 tylko jeden dominuj\u0105cy nurt. W mojej szkole to by\u0142 heavy metal. A w\u0142a\u015bciwie thrash. W dzisiejszych szko\u0142ach jest to rap. Taka a nie inna konstrukcja internetu wp\u0142ywa na oddzielenie od siebie wi\u0119kszych i mniejszych baniek, wi\u0119c ten efekt zamykania si\u0119 w jednej estetyce jest dzi\u015b silniejszy. A m\u0142odzi ludzie nie tyle maj\u0105 w nosie muzyk\u0119, co maj\u0105 gdzie\u015b inne gatunki poza aktualnie preferowanym. Znam mn\u00f3stwo m\u0142odszych ode mnie os\u00f3b, kt\u00f3rych \u017cycie zwi\u0105zane jest z rapem, co nie znaczy, \u017ce interesuj\u0105 si\u0119 szerzej muzyk\u0105 (o tym, \u017ce m\u0142odym zale\u017cy na rapie, \u015bwiadczy cho\u0107by promocyjne info od Asfaltu &#8211; rekordowe OSIEM p\u0142yt O.S.T.R.-a w 50-tce OLiS, co wygl\u0105da jak krajobraz po wymyciu ca\u0142ej reszty). To jak u Taconafide:<em> To ju\u017c movement, a nie muzyka<\/em>. I zawsze tak by\u0142o. Z t\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 &#8211; i tu przyznaj\u0119 racj\u0119 Beato &#8211; \u017ce do samego grania by\u0107 mo\u017ce tym dawnym nastolatkom by\u0142o nieco bli\u017cej. By\u0142o nieco mniej innych zaj\u0119\u0107, socjalizacja odbywa\u0142a si\u0119 w zwyk\u0142ych warunkach, a nie online. Wsp\u00f3lne katowanie gitar by\u0142o wi\u0119c zjawiskiem \u0142atwiej dostrzegalnym ni\u017c robienie beat\u00f3w po domach.\u00a0<\/p>\n<p>Na podobnej zasadzie zreszt\u0105 sami gracze nie s\u0105 monolitem &#8211; poszczeg\u00f3lne \u015bwiaty gier nierzadko s\u0105 zamkni\u0119tymi szczelnie podgrupami, nie maj\u0105 ze sob\u0105 wiele wsp\u00f3lnego.\u00a0 Zgadzam si\u0119 z Beato co do uzale\u017cniaj\u0105cej mocy zjawiska &#8211; granie w przeciwie\u0144stwie do s\u0142uchania absorbuje w spos\u00f3b totalny, wci\u0105ga bez reszty i rzeczywi\u015bcie trudno zwraca\u0107 uwag\u0119 na lec\u0105c\u0105 gdzie\u015b z ty\u0142u \u015bcie\u017ck\u0119 d\u017awi\u0119kow\u0105. Z drugiej strony (wracam do punktu pierwszego) trzeba si\u0119 pogodzi\u0107 z jedn\u0105 rzecz\u0105: granie jest dzi\u015b po prostu aktywno\u015bci\u0105 powszechniejsz\u0105 ni\u017c muzyka kiedykolwiek by\u0142a. <em>Fortnite<\/em> ma 350 mln zarejestrowanych graczy, <em>Roblox<\/em> ma 230 mln, <em>Minecraft<\/em> jakie\u015b 125 mln graczy aktywnych. Dla por\u00f3wnania: <em>Thriller<\/em> Michaela Jacksona, najbardziej powszechne do\u015bwiadczenie muzyczne mojego dzieci\u0144stwa (i najlepiej sprzedaj\u0105cy si\u0119 album w historii) to dzi\u015b \u0142\u0105cznie ok. 70 mln sprzedanych egzemplarzy &#8211; ale przez niemal 40 lat. Tyle \u017ce w wypadku gier liczy si\u0119 co\u015b jeszcze: sp\u0119dzany w nich czas jest niepor\u00f3wnywalny z tym, jaki sp\u0119dzamy, s\u0142uchaj\u0105c p\u0142yt &#8211; nawet w formacyjnym m\u0142odzie\u0144czym okresie i nawet na repeacie. Ciekawsze by\u0142by wi\u0119c tekst o tym, jakim INNYM sferom \u017cycia gry wideo odbieraj\u0105 czas. Muzyka nie jest na tym polu najwi\u0119ksz\u0105 konkurencj\u0105.\u00a0<\/p>\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/hze3Su59kFE\" title=\"YouTube video player\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen=\"\"><\/iframe>\n\n\n<p>Co do jednego, nie b\u0119d\u0119 polemizowa\u0107: do\u015bwiadczenie muzyczne nie jest ju\u017c w centrum popkultury. Ale to dyskusja, kt\u00f3ra toczy si\u0119 od dawna. Ju\u017c kiedy\u015b pada\u0142y argumenty na temat tego, \u017ce usycha storytelling muzyczny, narracja o bohaterach tej bran\u017cy kultury. Bo usycha. Rock&#8217;n&#8217;rollowy tryb \u017cycia &#8211; romantyczny wz\u00f3r zatracenia przez lata po Hendriksie, Morrisonie czy Joplin &#8211; przestaje ekscytowa\u0107. Nawet gdy przychodz\u0105 wyniki bada\u0144 toksykologicznych zmar\u0142ego niedawno \u015bwietnego perkusisty Foo Fighters Taylora Hawkinsa, ma\u0142o kto pr\u00f3buje ten mit na nowo nadyma\u0107. Wspominano go g\u0142\u00f3wnie jako wybitnego instrumentalist\u0119 i kreatywnego cz\u0142owieka, a nie mitycznego u\u017cywkowicza, jak Keitha Moona czy Johna Bonhama, jego wielkich poprzednik\u00f3w. Tak\u017ce dlatego, \u017ce uwaga brukowc\u00f3w skupia si\u0119 dzi\u015b na modowych vlogerkach czy youtuberach zaczynaj\u0105cych od <em>Minecrafta<\/em>, a ko\u0144cz\u0105cych jako prezesi przedsi\u0119biorstw rapuj\u0105cych i sprzedaj\u0105cych lody. No i na pi\u0142karzach &#8211; tu si\u0119 akurat nic nie zmieni\u0142o, co kompletnie umyka uwadze Beato.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie pandemia popchn\u0119\u0142a zmiany do przodu. <em>Ther\u0435&#8217;s a change in the air &#8217;round here<\/em> &#8211; jak \u015bpiewa Jason Pierce na nowej p\u0142ycie Spiritualized w <em>The Mainline Song<\/em>, jednej z najlepszych piosenek na p\u0142ycie. Nie wiemy jeszcze, w jakim stopniu podnios\u0105 si\u0119 wielkie imprezy masowe oparte na muzyce. Nie wiemy, czy bardzo m\u0142odzi ludzie maj\u0105cy dwuletni\u0105 luk\u0119 w uczestniczeniu w koncertach, nie zmienili aby swoich nawyk\u00f3w jeszcze mocniej. I czy wr\u00f3cimy do domu, jak J Spaceman w porywaj\u0105cym hymnie na antydepresantach, <em>I&#8217;m Coming Home<\/em>, kt\u00f3ry ko\u0144czy najnowsz\u0105 p\u0142yt\u0119 &#8211; z gitarami w stylu Michaela Karoliego z Can (i chyba \u015bwiadomym <em>Mary, Mary<\/em> jako cytatem z tej grupy, coraz bardziej schrypni\u0119ty lider Spiritualized brzmi te\u017c troch\u0119 bardziej jak Mooney) z pot\u0119\u017cn\u0105 aran\u017cacj\u0105 obejmuj\u0105c\u0105 ch\u00f3r i smyczki. Pi\u0119kno psychodelicznej, osadzonej w bluesie, motorycznej i do\u015b\u0107 prostej formalnie muzyki Pierce&#8217;a polega tak\u017ce na tym, \u017ce ka\u017cda p\u0142yta brzmi, jak gdyby mia\u0142a by\u0107 ostatni\u0105. W\u0142a\u015bciwie nie pozostawia wizji ci\u0105gu dalszego &#8211; inaczej ni\u017c gry wideo, kt\u00f3re nauczy\u0142y nas, \u017ce nic si\u0119 nigdy nie ko\u0144czy, \u017ce narracje nie s\u0105 zamkni\u0119te, przygoda trwa dalej. Z punktu widzenia dzisiejszych nawyk\u00f3w i przyzwyczaje\u0144 <em>Everything Was Beautiful<\/em> to album ca\u0142kowicie niezoptymalizowany, ale &#8211; z drugiej strony &#8211; dla m\u0142odszej m\u0142odzie\u017cy to chyba nigdy ta muzyka nie by\u0142a.&nbsp; &nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p><strong>SPIRITUALIZED <em>Everything Was Beautiful<\/em><\/strong>, Fat Possum\/Bella Union 2022<\/p>\n\n\n<iframe style=\"border: 0; width: 500px; height: 470px;\" src=\"https:\/\/bandcamp.com\/EmbeddedPlayer\/album=2208268867\/size=large\/bgcol=ffffff\/linkcol=0687f5\/license_id=2366\/tracklist=false\/transparent=true\/\" seamless=\"\"><a href=\"https:\/\/spiritualizedband.bandcamp.com\/album\/everything-was-beautiful\">Everything Was Beautiful by Spiritualized<\/a><\/iframe>\n\n\n<p><em>PS Cfreepo <a href=\"https:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/2022\/04\/23\/tasma-tygodnia-58\/#comments\">po raz kolejny trafi\u0142<\/a> z tytu\u0142em opisywanym w poniedzia\u0142ek. Nie dopuszczam do siebie my\u015bli, \u017ce robi\u0119 si\u0119 przewidywalny, wi\u0119c zostan\u0119 przy tym, \u017ce czytelnik\u00f3w mam przenikliwszych ni\u017c ci gdzie indziej.&nbsp;<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W\u0142\u0105czcie nowe Spiritualized i poczujecie si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 jakiego\u015b zbiorowego, pokoleniowego do\u015bwiadczenia. Albo&#8230; nie. Tu w\u0142a\u015bciwie nie ma stan\u00f3w pomi\u0119dzy. Dlaczego ja to zbiorowe do\u015bwiadczenie czuj\u0119? To wci\u0105\u017c psychodeliczny rock w wersji odkrywanej na nowo na prze\u0142omie lat 80. i 90. To pokoleniowy cytat z Kurta Vonneguta na pocz\u0105tek: Wszystko by\u0142o pi\u0119kne. Cz\u0119\u015b\u0107 tej samej frazy, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":32858,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3976,3068,3,3681,312,120,3319,3309,4009,4993,3666,5177],"tags":[5480,981],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32856"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32856"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32856\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32870,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32856\/revisions\/32870"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32858"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32856"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32856"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32856"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}