{"id":34612,"date":"2022-09-15T10:48:40","date_gmt":"2022-09-15T08:48:40","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=34612"},"modified":"2022-09-15T13:53:12","modified_gmt":"2022-09-15T11:53:12","slug":"glos-pani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2022\/09\/15\/glos-pani\/","title":{"rendered":"G\u0142os pani"},"content":{"rendered":"<p>Rzadko pr\u00f3buj\u0119 dostraja\u0107 wpisy na Polifonii do temat\u00f3w czwartkowych audycji w radiowej Dw\u00f3jce &#8211; a jedno i drugie prowadz\u0119 tak d\u0142ugo, \u017ce \u0142atwo te zwyczaje sprawdzi\u0107. Ale dzi\u015b program, do kt\u00f3rego przygotowuj\u0119 si\u0119 praktycznie od pocz\u0105tku roku. S\u0105 takie ciekawe tendencje albo sekwencje p\u0142yt, a dwu- lub trzygodzinna audycja to za du\u017co, \u017ceby ci\u0105gle tylko prezentowa\u0107 nowo\u015bci bez klucza. Poszukujemy wi\u0119c dominanty &#8211; nazwisko, wytw\u00f3rnia, rocznica, zjawisko. Tym razem posz\u0142o \u0142atwo: ju\u017c w styczniu ukaza\u0142a si\u0119 p\u0142yta <strong>Pan Daijing<\/strong>, chi\u0144skiej kompozytorki, wokalistki i performerki mieszkaj\u0105cej w Berlinie, rejestracja opery <em>Tissues<\/em> przygotowanej na zam\u00f3wienie Tate Modern. W oryginale wed\u0142ug relacji 90-minutowa, w wersji p\u0142ytowej uk\u0142ada si\u0119 w 55-minutowy, podzielony na cztery cz\u0119\u015bci utw\u00f3r o uderzaj\u0105cej sile, powoli rozwijaj\u0105cy si\u0119, rozpisany na cztery g\u0142osy (o czym ju\u017c wspomina\u0142em, umieszczaj\u0105c p\u0142yt\u0119 w zestawie <a href=\"https:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/2022\/01\/31\/10-plyt-stycznia\/\">10 najlepszych album\u00f3w stycznia<\/a>). D\u0142ugo, bo a\u017c do wrze\u015bnia trzeba by\u0142o czeka\u0107 na opublikowan\u0105 przez PAN wersj\u0119 winylow\u0105, kt\u00f3ra cztery cz\u0119\u015bci spina, wykorzystuj\u0105c zap\u0119tlony rowek na ko\u0144cu strony (<em>locked groove<\/em>). To zaskakuj\u0105co wr\u0119cz komunikatywna muzyka, pot\u0119\u017cna emocjonalnie, cho\u0107 nie epatuje przesad\u0105, a nawet odnosi si\u0119 do pewnej bezradno\u015bci (jak opisa\u0142a Steph Kretowicz w &#8222;The Wire&#8221;: apatii), co brzmi sensownie, skoro utw\u00f3r po\u015bwi\u0119cony jest samotno\u015bci.\u00a0<\/p>\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<iframe style=\"border: 0; width: 500px; height: 470px;\" src=\"https:\/\/bandcamp.com\/EmbeddedPlayer\/album=476391915\/size=large\/bgcol=ffffff\/linkcol=0687f5\/tracklist=false\/transparent=true\/\" seamless><a href=\"https:\/\/pan-daijing.bandcamp.com\/album\/tissues\">Tissues by Pan Daijing<\/a><\/iframe>\n\n\n<p>Jak \u0142atwo si\u0119 domy\u015bli\u0107, tych kobiecych wokalnych p\u0142yt by\u0142o w tym roku o wiele wi\u0119cej. Do\u015b\u0107 oczywistym typem jest <em>Broken Gargoyles<\/em> (Intravenal Sound Operations) <strong>Diamandy Gal\u00e1s<\/strong>, kt\u00f3ra praktycznie samodzielnie stworzy\u0142a epatuj\u0105c\u0105 przera\u017ceniem i brutalno\u015bci\u0105, szama\u0144sko-apokaliptyczn\u0105 estetyk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnej wokalistyki opart\u0105 na nieartyku\u0142owanych wokalach. Ameryka\u0144ska autorka by\u0142a &#8211; jak si\u0119 okazuje &#8211; dobrze przygotowana na pandemi\u0119, bo z miejsca zacz\u0119\u0142a prace nad tekstami niemieckiego ekspresjonistycznego poety Georga Heyma (urodzonego w Jeleniej G\u00f3rze), tworz\u0105c na ich bazie opowie\u015b\u0107 o&#8230; epidemii. Przygotowa\u0142a j\u0105 jako instalacj\u0119 do \u015bredniowiecznego leprozorium w Hannoverze. Zn\u00f3w mog\u0119 si\u0119 odnie\u015b\u0107 do opublikowanej w sierpniu br. wersji p\u0142ytowej, kt\u00f3ra przynosi cechy typowe dla muzyki Gal\u00e1s. W\u0142a\u015bciwie nawet w niewiele ponad trzy minuty us\u0142ysze\u0107 tu mo\u017cna podstawowe \u015brodki, jakimi autorka operowa\u0107 b\u0119dzie na ca\u0142ej p\u0142ycie. I wprawdzie sama wyr\u00f3\u017cnia 400 rodzaj\u00f3w krzyku, to jednak tej skrajnej ekspresji &#8211; efektownej, trzeba przyzna\u0107 &#8211; bardzo tu du\u017co, a\u017c do pewnego przeci\u0105\u017cenia. Dominuj\u0105 ci\u0119\u017ckie i pos\u0119pne noise&#8217;owe klastry, do tego pojedyncze delikatne barwy dla kontrastu dynamicznego, recytatywy po niemiecku \u0142atwo wprowadzaj\u0105 z\u0142owr\u00f3\u017cbny, niepokoj\u0105cy ton. Fascynacja miesza si\u0119 z lekkim znu\u017ceniem.\u00a0<\/p>\n\n\n<iframe style=\"border: 0; width: 500px; height: 470px;\" src=\"https:\/\/bandcamp.com\/EmbeddedPlayer\/album=3439691601\/size=large\/bgcol=ffffff\/linkcol=0687f5\/tracklist=false\/transparent=true\/\" seamless><a href=\"https:\/\/diamandagalas.bandcamp.com\/album\/broken-gargoyles\">Broken Gargoyles by Diamanda Gal\u00e1s<\/a><\/iframe>\n\n\n<p>W tej dziedzinie wol\u0119 wydany tydzie\u0144 wcze\u015bniej <em>Higgs Boson<\/em>\u00a0(Ideologic Organ) duetu <strong>Gammels\u00e6ter &amp; Marhaug<\/strong>. Norwe\u017cka Runhild Gammels\u00e6ter, z pewno\u015bci\u0105 pilna uczennica Diamandy, a przy tym wokalistka kapel z metalowego kr\u0119gu (Khlyst, Thorr&#8217;s Hammer), wydaje si\u0119 tu bardziej finezyjna i wszechstronna, mocniej stopniuje napi\u0119cie, wykorzystuj\u0105c cz\u0119\u015bciej szepty ni\u017c krzyki. Dzi\u0119ki temu album stworzony z Lasse Marhaugiem &#8211; buduj\u0105cym do\u015b\u0107 laboratoryjne, ch\u0142odne, postindustrialne t\u0142o (tytu\u0142 albumu i tytu\u0142y utwor\u00f3w zdradzaj\u0105 inspiracje wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 fizyk\u0105, z kolei Runhild ma na koncie doktorat z fizjologii na Uniwersytecie w Oslo) &#8211; bywa w r\u00f3wnej mierze przesycony horrorem, a przynajmniej mocnym suspensem, jak i podszyty energi\u0105 o bardziej erotycznym zabarwieniu. A przy tym rozwija si\u0119 i zaskakuje &#8211; szczeg\u00f3lnie w drugiej cz\u0119\u015bci, gdy formy robi\u0105 si\u0119 bardziej swobodne i d\u0142u\u017csze. Fina\u0142 &#8211; z kapitalnym, metalicznym dronem Marhauga &#8211; wr\u0119cz hipnotyzuje. S\u0142ucha\u0142em ostatnio paru nowych metalowych album\u00f3w (Megadeth, Ozzy Osbourne, nowy Behemoth itd.) i naprawd\u0119 trudno mi sobie wyobrazi\u0107, \u017ce mo\u017cna wybra\u0107 tak poddan\u0105 konwencji muzyk\u0119, a nie album w stylu <em>Higgs Boson<\/em>, przynosz\u0105cy w istocie podobne emocje w bardziej ascetycznej, a zarazem bardziej nieprzewidywalnej formule.\u00a0<\/p>\n\n\n<iframe style=\"border: 0; width: 500px; height: 470px;\" src=\"https:\/\/bandcamp.com\/EmbeddedPlayer\/album=820210201\/size=large\/bgcol=ffffff\/linkcol=0687f5\/tracklist=false\/transparent=true\/\" seamless><a href=\"https:\/\/ideologicorgan.bandcamp.com\/album\/higgs-boson\">Higgs Boson by Gammels\u00e6ter &amp; Marhaug<\/a><\/iframe>\n\n\n<p>Wreszcie <strong>Hatis Noit <\/strong>&#8211; Japonka, do kt\u00f3rej nowego albumu <em>Aura<\/em> (Erased Tapes) przyzwyczaja\u0142em si\u0119 chyba najd\u0142u\u017cej, pocz\u0105tkowo s\u0142ysz\u0105c w nim za du\u017co czystych odniesie\u0144 do tradycji w stosunku do nowocze\u015bnie brzmi\u0105cej epki<em> Illogical Dance<\/em> sprzed siedmiu lat. Noit odnosi si\u0119 tu do opowie\u015bci Waltera Benjamina o demokratyzacji i szukaniu autentyczno\u015bci w sztuce, snutej w eseju <em>Dzie\u0142o sztuki w dobie reprodukcji technicznej<\/em>. Ale ta warstwa ideologiczna wydaje mi si\u0119 mniej interesuj\u0105ca ni\u017c ta czysto muzyczna. Japonka zrobi\u0142a bowiem mniej wi\u0119cej to, co Bj\u00f6rk na albumie <em>Medulla<\/em>, czyli niemal ca\u0142y album nagra\u0142a wy\u0142\u0105cznie z wykorzystaniem g\u0142osu. Ale w tym wypadku tylko swojego. Jedynie w utworze <em>Inori<\/em> artystce towarzysz\u0105 d\u017awi\u0119ki morza nagrywane kilka lat temu w okolicy zniszczonej elektrowni atomowej w Fukushimie. Ca\u0142o\u015b\u0107 wpisuje si\u0119 w r\u00f3\u017cne znane i lubiane odmiany wokalistyki &#8211; od europejskiej tradycji religijnej (<em>Angelus Novus<\/em>), po ch\u00f3ry ba\u0142ka\u0144skie i japo\u0144ski klasyczny nurt Gagaku. Z jednej strony jest wi\u0119c stosunkowo g\u0142adka &#8211; nietrudno uwierzy\u0107 w popularno\u015b\u0107 muzyki Hatis Noit jako t\u0142o pokaz\u00f3w mody &#8211; z drugiej jednak imponuje wszechstronno\u015b\u0107 samodzielnie kszta\u0142conych technik wokalnych: od stricte operowych, po bia\u0142y g\u0142os, z efektownym glissandami. To ju\u017c du\u017co. Ale bior\u0105c pod uwag\u0119 zapowiadane na najbli\u017csze miesi\u0105ce kolejne p\u0142yty z kobiec\u0105 wokalistyk\u0105 &#8211; Lucreti\u0119 Dalt czy duet Sofie Birch &amp; Antonina Nowacka &#8211; to ci\u0105gle jeszcze nie wszystkie akcenty tego wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cego si\u0119 w tym roku zjawiska.\u00a0 \u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n<iframe style=\"border: 0; width: 500px; height: 470px;\" src=\"https:\/\/bandcamp.com\/EmbeddedPlayer\/album=3676045736\/size=large\/bgcol=ffffff\/linkcol=0687f5\/tracklist=false\/transparent=true\/\" seamless><a href=\"https:\/\/hatisnoit.bandcamp.com\/album\/aura\">Aura by Hatis Noit<\/a><\/iframe>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rzadko pr\u00f3buj\u0119 dostraja\u0107 wpisy na Polifonii do temat\u00f3w czwartkowych audycji w radiowej Dw\u00f3jce &#8211; a jedno i drugie prowadz\u0119 tak d\u0142ugo, \u017ce \u0142atwo te zwyczaje sprawdzi\u0107. Ale dzi\u015b program, do kt\u00f3rego przygotowuj\u0119 si\u0119 praktycznie od pocz\u0105tku roku. S\u0105 takie ciekawe tendencje albo sekwencje p\u0142yt, a dwu- lub trzygodzinna audycja to za du\u017co, \u017ceby ci\u0105gle tylko [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":34623,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,172,312,120,4156,4009,4993,3666,558,5177,4],"tags":[5546,5548,739,2995,5547],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34612"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34612"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34612\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34626,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34612\/revisions\/34626"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34623"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}