
{"id":3512,"date":"2012-09-21T14:40:35","date_gmt":"2012-09-21T12:40:35","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=3512"},"modified":"2012-09-21T14:56:11","modified_gmt":"2012-09-21T12:56:11","slug":"magik-czyli-kultura-narodowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2012\/09\/21\/magik-czyli-kultura-narodowa\/","title":{"rendered":"Magik, czyli kultura narodowa"},"content":{"rendered":"<p>Bez ironii. Bez przesady. Bez naci\u0105gania fakt\u00f3w. Dzi\u015b w kinach sprawdzi\u0107 to ju\u017c mo\u017cna zreszt\u0105 samemu &#8211; zaczynaj\u0105 wy\u015bwietla\u0107 &#8222;Jeste\u015b bogiem&#8221;, fabularny film na motywach prawdziwej historii Magika, kt\u00f3ry opu\u015bci\u0142 grup\u0119 Kaliber 44, za\u0142o\u017cy\u0142 z Rahimem i Fokusem zesp\u00f3\u0142 Paktofonika i wydal niepozorn\u0105 p\u0142yt\u0119, z kt\u00f3r\u0105 po prostu trafili w czas prze\u0142omu w odbiorze polskiego rapu. Mog\u0119 tylko domniemywa\u0107, co sobie my\u015bla\u0142 Andrzej Wajda na oficjalnej premierze &#8211; w ko\u0144cu sam od lat stara si\u0119 dokumentowa\u0107 fabularnie procesy i postacie kluczowe dla najnowszej historii Polski, a tu prosz\u0119, wyskakuje co\u015b, czym mo\u017ce nale\u017ca\u0142o si\u0119 kilka lat temu zaj\u0105\u0107? Zamiast Wa\u0142\u0119sy obstawi\u0107 Magika? To ju\u017c pytanie czysto retoryczne, bo &#8222;Jeste\u015b bogiem&#8221; mia\u0142o szcz\u0119\u015bcie podobne jak kiedy\u015b sama Paktofonika &#8211; trafi\u0142o na poch\u0142oni\u0119tego histori\u0105 scenarzyst\u0119, dobrego m\u0142odego re\u017cysera i paru \u015bwietnych aktor\u00f3w. Dzi\u0119ki temu wra\u017cliwego na obciach tematu nie spalono i teraz b\u0119dziemy obserwowa\u0107 rzadkie w naszym kraju popowe zjawisko \u015bnie\u017cnej kuli w kulturze narodowej.<!--more--><\/p>\n<p>Ju\u017c je wida\u0107 na listach sprzeda\u017cy. Co prawda sieci handlowe w Polsce nie po\u015bwi\u0119caj\u0105 wiele uwagi temu, by sprzeda\u0107 jak\u0105kolwiek p\u0142yt\u0119, ale mimo to &#8222;Kinematografia&#8221; Paktofoniki wr\u00f3ci\u0142a do czo\u0142\u00f3wki list bestseller\u00f3w, na kt\u00f3rych kiedy\u015b sp\u0119dzi\u0142a prawie p\u00f3\u0142tora roku. Dzi\u015b jest na czwartym miejscu listy sprzeda\u017cy <a href=\"http:\/\/merlin.pl\/muzyka\/bestsellery\/browse\/bestsellers\/twoweeks\/4.html\">Merlina<\/a>, przebija si\u0119 te\u017c w EMPiK-u. Przy praktycznie zerowej promocji. Chocia\u017c standy z ca\u0142\u0105 dyskografi\u0105 Kalibra, plakatami, winylami, kasetami w specjalnych edycjach (!), no i rzeczon\u0105 &#8222;Kinematografi\u0105&#8221; przewidzia\u0142by ka\u017cdy minimalnie zainteresowany rynkiem muzycznym homo sapiens, widz\u0105c zainteresowanie medi\u00f3w i publiczno\u015bci (po trzech tygodniach <a href=\"http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=BkMDaVh3kOQ\">trailer filmu<\/a> ma ju\u017c ponad milion klikni\u0119\u0107 na YouTube). Ale z drugiej strony &#8211; czego tu wymaga\u0107, mali wydawcy s\u0105 wykrwawieni, bo ich pogr\u0105\u017cy\u0142y d\u0142ugi sieci handlowych, nierzadko tych samych.<\/p>\n<p>W <a href=\"http:\/\/kultura.gazeta.pl\/kultura\/1,114526,12519837,AbradAb_o__Jestes_Bogiem___Wazny_film__ale_rozmija.html\">istotnym wywiadzie<\/a> udzielonym portalowi Gazeta.pl Abradab t\u0142umaczy, co w &#8222;Jeste\u015b Bogiem&#8221; jest zgodne z prawd\u0105, a co pozostaje w kr\u0119gu fikcji &#8211; tych drugich element\u00f3w jest sporo, dotycz\u0105 g\u0142\u00f3wnie etapu formowania Paktofoniki i statusu, przyj\u0119cia muzyki Kalibra. Sam w <a href=\"http:\/\/www.polityka.pl\/kultura\/aktualnoscikulturalne\/1530409,1,film-jestes-bogiem-czyli-opowiesc-o-transformacji.read\">moim tek\u015bcie dla &#8222;Polityki&#8221;<\/a> pr\u00f3bowa\u0142em si\u0119 skupi\u0107 na zagadce rapera, kt\u00f3ry ma na koncie dwie \u015bwietnie sprzedaj\u0105ce si\u0119 p\u0142yty z Kalibrem 44, a ci\u0105gle jest ch\u0142opakiem mieszkaj\u0105cym w bloku z rodzicami i w przybli\u017ceniu zerowym stanem posiadania. Tej zagadki &#8211; podobnie jak tajemnicy dok\u0142adnych powod\u00f3w \u015bmierci Magika &#8211; nie uda nam si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105za\u0107. Film Leszka Dawida i Macieja Pisuka nawet tego nie pr\u00f3buje rozstrzygn\u0105\u0107, bo z zasady jest filmem mitotw\u00f3rczym, a nie burz\u0105cym mity. Co sensowne o tyle, \u017ce hip-hop polski swojego mitu potrzebuje. Cho\u0107by po to, \u017ceby kultura narodowa go do ko\u0144ca przetrawi\u0142a &#8211; ostatnim etapem trawienia mo\u017ce by\u0107 w\u0142a\u015bnie przyswojenie przez masow\u0105 publiczno\u015b\u0107 tego filmu. Tym \u0142atwiejsze, \u017ce budzi si\u0119 ju\u017c nostalgia za latami 90., kt\u00f3ra w\u0142\u0105czy we wsp\u00f3lnot\u0119 wczesnych lat hip-hopu tak\u017ce tych, kt\u00f3rzy w og\u00f3le go wtedy nie s\u0142uchali. <\/p>\n<p>Sama p\u0142yta w mediach pojawi si\u0119 jako centrum zainteresowania pewnie dopiero za par\u0119 tygodni, gdy oka\u017ce si\u0119, \u017ce &#8222;Jeste\u015b bogiem&#8221; rozbi\u0142 polski box office. Ale tutaj ju\u017c dzi\u015b. &#8222;Kinematografia&#8221; <strong>Paktofoniki<\/strong>.<\/p>\n<p>12 lat temu o niej nie pisa\u0142em. By\u0142bym zreszt\u0105 sko\u0144czonym idiot\u0105, bior\u0105c si\u0119 za temat, kt\u00f3ry w czasie mojej \u00f3wczesnej pracy w redakcji &#8222;Machinie&#8221; m\u00f3g\u0142 podj\u0105\u0107 kto\u015b inny, bardziej kompetentny. W tym wypadku Igor Pud\u0142o, kt\u00f3rego recenzj\u0119 mo\u017cna nawet przeczyta\u0107 <a href=\"http:\/\/muzyka.onet.pl\/plyty\/katalog\/paktofonika-kinematografia,1,4623705,recenzja.html\">na stronach Onetu<\/a>, kt\u00f3ry niegdy\u015b z &#8222;Machin\u0105&#8221; mia\u0142 umow\u0119 na przedruki tekst\u00f3w. Igor zwraca uwag\u0119 na podk\u0142ady &#8211; nawet w\u00f3wczas nie by\u0142y one czym\u015b wstrz\u0105saj\u0105cym. S\u0105 typowe dla epoki motywy orkiestrowe, fortepian, strz\u0119pki tekst\u00f3w z bajek, nie brzmi\u0105 mo\u017ce dzi\u015b wstrz\u0105saj\u0105co archaicznie, ale na pewno trudno je zestawia\u0107 z t\u0142ustymi beatami dzisiejszych produkcji hh.<\/p>\n<p>Istotne w tej kr\u00f3ciutkiej notce sprzed lat jest jedno bardzo trafione zdanie: &#8222;P\u0142yta jest lekko ironiczn\u0105, osobist\u0105 refleksj\u0105 spostrzegawczych i wra\u017cliwych ludzi nad \u015bwiatem widzianym w szerszej perspektywie ni\u017c optyka podw\u00f3rkowej \u0142awki&#8221;. To by\u0142a realna warto\u015b\u0107 &#8222;Kinematografii&#8221; &#8211; otwiera\u0142a perspektywy, zamiast je zamyka\u0107, mia\u0142a wszystkie muzyczne cechy polskiego hip-hopu (oddzielny gatunek, co wida\u0107 z dzisiejszej perspektywy!), ale nie by\u0142a \u015brodowiskowa. To dlatego wzbudza\u0142a fascynacj\u0119 r\u00f3wnie\u017c po nie\u015brodowiskowej stronie barykady. Borys Dejnarowicz w <a href=\"http:\/\/porcys.com\/Reviews.aspx?id=63\">recenzji dla Porcys.com<\/a> pisa\u0142 o niej: &#8222;Polski hip-hop za spraw\u0105 Magika, Fokusa i Rahima doczeka\u0142 si\u0119 nareszcie albumu artystowskiego, b\u0119d\u0105cego dzie\u0142em z prawdziwego zdarzenia. Nie luzacka p\u0142ytka na imprez\u0119, nie manifest niezale\u017cno\u015bci w\u0142asnego osiedla, ale pe\u0142nowarto\u015bciowe dzie\u0142o sztuki&#8221;.<\/p>\n<p>12 lat temu nie recenzowa\u0142em wprawdzie, ale s\u0142ucha\u0142em tej p\u0142yty. By\u0142a zreszt\u0105 dla mnie jedn\u0105 z inspiracji do zaj\u0119cia si\u0119 zjawiskiem m\u0142odego j\u0119zyka. W swoich publikacjach dotycz\u0105cych j\u0119zyka u\u017cywa\u0142em cytatu z Paktofoniki (&#8222;\u0141api\u0119 chwile ulotne jak ulotka \/ Ulotne chwile \u0142api\u0119 jako fotka&#8221;) jako motta. Odwo\u0142ywa\u0142em si\u0119 do niej, pisz\u0105c o &#8222;kserobojach&#8221; (&#8222;Je\u015bli co\u015b kopiuj\u0119, to tylko w punktach ksero \/ Gdy kto\u015b powiela kogo\u015b, uwa\u017cam go za zero&#8221;). Uwa\u017ca\u0142em za punkt odniesienia w sensownym operowaniu wulgaryzmami &#8211; bez sztucznych zahamowa\u0144, ale tam, gdzie naprawd\u0119 robi to wra\u017cenie. Wsp\u00f3lnota, jak\u0105 te teksty kreuj\u0105, \u0142\u0105czy ca\u0142e pokolenie, nikogo nie wy\u0142\u0105cza. To jest klucz do zrozumienia fenomenu sprzeda\u017cy &#8222;Kinematografii&#8221;. <\/p>\n<p>Dzi\u015b s\u0142ysz\u0119 wi\u0119c wszystkie niedoci\u0105gni\u0119cia muzyczne, ale i kapitaln\u0105 gimnastyk\u0119 j\u0119zykow\u0105 Fokusa, z kt\u00f3rej &#8211; jak z pnia &#8211; wyros\u0142y p\u00f3\u017aniejsze ciekawe nurty, cho\u0107by muzyka L.U.C.-a i Kana\u0142u Audytywnego. A s\u0105 tu przecie\u017c nawet tekstowe wyj\u015bcia na bauns (pos\u0142uchajcie &#8222;Gdyby&#8230;&#8221;) i mocny komercyjny hip-hop, jest punkt wyj\u015bcia dla Fisza i jego unoszenia si\u0119 nad chodnikami (&#8222;Chwile ulotne&#8221;) itd. Natomiast najciekawszym odkryciem z dzisiejszego ods\u0142uchu p\u0142yty jest to, jak po 12 latach wydaje si\u0119, \u017ce ch\u0142opaki z Paktofoniki przewidywali nostalgi\u0119 za czasami, w kt\u00f3rych sami tworzyli ten album. Nie mog\u0119 si\u0119 powstrzyma\u0107 przed dreszczem nostalgii, gdy s\u0142ucham &#8222;Priorytet\u00f3w&#8221;: &#8222;Wszystko ma swoje priorytety \/ Niestety \/ Wszystko ma swoje wady, zalety \/ Hierarchia warto\u015bci: obowi\u0105zki, przyjemno\u015bci \/ Hiphopowa podr\u00f3\u017c do przysz\u0142o\u015bci&#8221;. Nie jestem w stanie ju\u017c tego s\u0142ysze\u0107 inaczej ni\u017c &#8222;Hiphopowa podr\u00f3\u017c do przesz\u0142o\u015bci&#8221;! \u015awiadomo\u015b\u0107 przemijania jest tak sta\u0142ym elementem (&#8222;Chwile ulotne&#8221;!) tej p\u0142yty, \u017ce czas, mimo wszystkich zastrze\u017ce\u0144, obszed\u0142 si\u0119 z ni\u0105 bardzo dobrze. Mo\u017cna lubi\u0107 lub nie, jak z innymi przejawami tej\u017ce, ale to jest kultura narodowa.<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/paktofonika_kinematografia.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/paktofonika_kinematografia-150x150.jpg\" alt=\"\" title=\"paktofonika_kinematografia\" width=\"150\" height=\"150\" class=\"alignleft size-thumbnail wp-image-3514\" srcset=\"\/polifonia\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/paktofonika_kinematografia-150x150.jpg 150w, \/polifonia\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/paktofonika_kinematografia.jpg 250w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/a><strong>PAKTOFONIKA &#8222;Kinematografia&#8221;<\/strong><br \/>\nGigant\/KOCH 2000<br \/>\n<strong>9\/10<br \/>\nTrzeba pos\u0142ucha\u0107:<\/strong> &#8222;Priorytety&#8221;, &#8222;Chwile ulotne&#8221;, &#8222;Ja to ja&#8221;, &#8222;Powierzchnie tn\u0105ce&#8221;, &#8222;Jestem Bogiem&#8221;.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"500\" height=\"360\" src=\"http:\/\/www.youtube.com\/embed\/pX-yx78nkgQ\" frameborder=\"0\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bez ironii. Bez przesady. Bez naci\u0105gania fakt\u00f3w. Dzi\u015b w kinach sprawdzi\u0107 to ju\u017c mo\u017cna zreszt\u0105 samemu &#8211; zaczynaj\u0105 wy\u015bwietla\u0107 &#8222;Jeste\u015b bogiem&#8221;, fabularny film na motywach prawdziwej historii Magika, kt\u00f3ry opu\u015bci\u0142 grup\u0119 Kaliber 44, za\u0142o\u017cy\u0142 z Rahimem i Fokusem zesp\u00f3\u0142 Paktofonika i wydal niepozorn\u0105 p\u0142yt\u0119, z kt\u00f3r\u0105 po prostu trafili w czas prze\u0142omu w odbiorze polskiego [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3514,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31,120,107,7,804],"tags":[1133,1132],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3512"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3512"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3512\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3525,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3512\/revisions\/3525"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3514"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3512"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3512"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3512"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}