{"id":4086,"date":"2013-02-14T17:53:45","date_gmt":"2013-02-14T16:53:45","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=4086"},"modified":"2013-02-14T17:54:20","modified_gmt":"2013-02-14T16:54:20","slug":"to-nie-wislawa-tylko-manfred","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2013\/02\/14\/to-nie-wislawa-tylko-manfred\/","title":{"rendered":"To nie Wis\u0142awa, tylko Manfred"},"content":{"rendered":"

Na „Wis\u0142awie” nie ma du\u017co Szymborskiej. Wprawdzie sam si\u0119 nad tym zastanawia\u0142em w recenzji<\/a>, ale teraz ju\u017c wiem na pewno – po rozmowie ze Sta\u0144k\u0105, dla kt\u00f3rego wiersze Szymborskiej nie by\u0142y punktem wyj\u015bcia, wa\u017cna by\u0142a za to energia wynikaj\u0105ca ze spotkania z wielk\u0105 artystk\u0105. Jest za to sporo Manfreda Eichera. To w og\u00f3le osoba numer dwa w nagraniach Tomasza Sta\u0144ki<\/strong>. Mia\u0142em okazj\u0119 spotka\u0107 si\u0119 z nim podczas premierowego koncertu New York Quartet<\/strong> i przyznam, \u017ce i to, i jeszcze wystawa po\u015bwi\u0119cona wytw\u00f3rni ECM, zmieni\u0142y wiele moich do\u015b\u0107 stereotypowych wizji dotycz\u0105cych tej wytw\u00f3rni, kt\u00f3ra zrewolucjonizowa\u0142a w Europie zar\u00f3wno \u015brodowisko niezale\u017cnych, jak i spos\u00f3b patrzenia na producenta, w tym wypadku raczej re\u017cysera. A poniewa\u017c nie ca\u0142y materia\u0142 zdo\u0142am wykorzysta\u0107 w „Polityce”, tutaj cz\u0119\u015b\u0107 rozmowy z Eicherem. <\/p>\n

Jak i kiedy pan pozna\u0142 Tomasza Sta\u0144k\u0119?<\/strong>
\nME: <\/strong>– Do\u015b\u0107 wcze\u015bnie us\u0142ysza\u0142em album Komedy z Namys\u0142owskim, Lenzem i Carlssonem. Przy okazji pozna\u0142em oczywi\u015bcie Sta\u0144k\u0119. Nie\u017ale orientowa\u0142em si\u0119 w polskiej muzyce – do tej pory zreszt\u0105 dobrze pami\u0119tam czasy Zwi\u0105zku Radzieckiego, kiedy je\u017adzi\u0142em w listopadzie na Jazz Jamboree i spotyka\u0142em tych wszystkich ludzi, tak\u017ce Tomasza, na koncertach, a potem w klubach w Warszawie. Zaprosi\u0142em Sta\u0144k\u0119 do nagrania „Balladyny” (sesje w roku 1975 – przyp. aut.). Kiedy poznaj\u0119 muzyka, bardzo cz\u0119sto przeradza si\u0119 to w d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119. Tak by\u0142o z innymi, cho\u0107by z Janem Garbarkiem, Keithem Jarrettem. Sta\u0144ko to jeden z tych muzyk\u00f3w, z kt\u00f3rymi ECM zwi\u0105za\u0142 si\u0119 na d\u0142u\u017cej. <\/em><\/p>\n

John Surman powiedzia\u0142 o panu: „Je\u015bli nie podoba mu si\u0119 to, co robisz, powie ci to prosto z mostu”. Czy takie szczere oceny nie rodz\u0105 konflikt\u00f3w?<\/strong>
\n– Nigdy niczego nie narzucam swoim muzykom, to zawsze tylko wymiana opinii. A r\u00f3\u017cne opinie to warunek tego, by atmosfera w studiu by\u0142a odpowiednio produktywna. Wierz\u0119, \u017ce wieloletni\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 bez jakich\u015b kontraktowych zobowi\u0105za\u0144 mo\u017cna budowa\u0107 tylko na szczero\u015bci. A w ECM nie podpisujemy kontrakt\u00f3w d\u0142ugoterminowych, tylko umowy na poszczeg\u00f3lne albumy m\u00f3wi\u0105ce o warunkach finansowych. Patrz\u0119 na to troch\u0119 jak na d\u0142ug\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 re\u017cysera filmowego z aktorami.<\/em><\/p>\n

I przy tych 1200 p\u0142ytach, kt\u00f3re wyda\u0142 ECM, zawsze by\u0142 pan w studiu?<\/strong>
\n– To podstawa mojej pracy jako producenta. My\u015bl\u0119 o muzyce, kt\u00f3r\u0105 b\u0119dziemy nagrywa\u0107 na d\u0142ugo przed wej\u015bciem do studia. To, oraz nagrywanie i miksowanie, jest moim \u017cyciem.<\/em><\/p>\n

Jak zmieni\u0142y si\u0119 studia nagraniowe przez te lata?<\/strong>
\n– Jako\u015b\u0107 d\u017awi\u0119ku bardzo si\u0119 podwy\u017cszy\u0142a, ale zarazem miejsca te mniej si\u0119 od siebie r\u00f3\u017cni\u0105. Wiele studi\u00f3w stara si\u0119 na\u015bladowa\u0107 inne, u\u017cywaj\u0105 tego samego sprz\u0119tu, a mniej koncentruj\u0105 si\u0119 na stworzeniu w\u0142asnego brzmienia. To daje w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w p\u0142yty podobne. Podobnie z muzykami – szeroka rzesza instrumentalist\u00f3w gra \u015bwietnie, ale cz\u0119\u015b\u0107 z nich nie ma nic w\u0142asnego do powiedzenia. Potrafi\u0105 du\u017co, graj\u0105 Chopina, s\u0105 wszechstronni, ale to jest wszystko i nic zarazem, ich frazowanie nie ma stylu. A liczy si\u0119 charakter, w\u0142asny g\u0142os muzyka.<\/em><\/p>\n

Czym dla pana jest muzyka wsp\u00f3\u0142czesna pojawiaj\u0105ca si\u0119 w nazwie wytw\u00f3rni: Edition of Contemporary Music?<\/strong>
\n– Kiedy powstawa\u0142a nazwa, zastanawia\u0142em si\u0119, o czym powinna m\u00f3wi\u0107, je\u015bli nie o muzyce wsp\u00f3\u0142czesnej? Oznacza\u0142a dla \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, co dzieje si\u0119 obecnie w muzyce, a zarazem muzycznej przesz\u0142o\u015bci. Mo\u017ce wi\u0119c dotyczy\u0107 nagrywania starej muzyki, ale w oparciu o dzisiejsz\u0105 wiedz\u0119.<\/em><\/p>\n

Dzi\u015b ECM New Series to r\u00f3wnie\u017c muzyka klasyczna…<\/strong>
\n– Tak, cho\u0107 seria wystartowa\u0142a z muzyk\u0105 Arvo Parta i Meredith Monk. Sam uczy\u0142em si\u0119 gry na skrzypcach od 6 roku \u017cycia. Potem na kontrabasie. Ci\u0105gle te\u017c otacza\u0142a mnie muzyka klasyczna. Schubert, Beethoven. Zawsze \u017cy\u0142em jednocze\u015bnie w dw\u00f3ch \u015bwiatach: w \u015bwiecie muzyki zapisywanej i jazzu, muzyki improwizowanej. To bardzo wa\u017cne dla mojej pracy jako producenta. Muzyka z jednej strony poddana jest dyscyplinie, kt\u00f3r\u0105 narzuci\u0142 kompozytor, z drugiej – nigdy nie jest taka sama. Zaczyna si\u0119 na d\u0142ugo przed rozbrzmieniem pierwszego d\u017awi\u0119ku.<\/em> <\/p>\n

W\u015br\u00f3d wa\u017cnych terytori\u00f3w dzisiejszej muzyki w katalogu ECM brak rocka. Dlaczego? Podobno lubi pan Radiohead?<\/strong>
\n– By\u0142em na koncercie Radiohead w Poznaniu i bardzo mi si\u0119 podoba\u0142, rozmawia\u0142em z muzykami. Ale na tym polu pracuje si\u0119 inaczej, rock jest zupe\u0142nie inn\u0105 scen\u0105, szanuj\u0119 j\u0105, ale nie zamierzam si\u0119 ni\u0105 zajmowa\u0107.<\/em><\/p>\n

Na konferencji dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce „Wis\u0142awa” b\u0119dzie sprzedawana tak\u017ce w plikach muzycznych wysokiej rozdzielczo\u015bci. Jaka jest przysz\u0142o\u015b\u0107 muzyki pod wzgl\u0119dem format\u00f3w? Do rynku mp3 nie pa\u0142a pan chyba szczeg\u00f3ln\u0105 sympati\u0105?<\/strong>
\n– To dla mnie du\u017cy problem. Nie lubi\u0119 muzyki, przy kt\u00f3rej nagrywaniu wykorzystywana jest kompresja i staram si\u0119 jej nie wykorzystywa\u0107 w nagraniach ECM. Nie lubi\u0119 te\u017c formatu mp3, ale pliki z d\u017awi\u0119kiem wysokiej rozdzielczo\u015bci to inna sprawa. Cho\u0107 bez wzgl\u0119du na to p\u0142yty CD i winyle s\u0105 dla mnie wystarczaj\u0105cym \u017ar\u00f3d\u0142em. Du\u017co wa\u017cniejszy ni\u017c kwestia formatu jest jednak spos\u00f3b, w jaki nagrany zosta\u0142 materia\u0142, jak ustawisz mikrofony, a jeszcze wa\u017cniejsza jest praca z muzykami zanim te mikrofony rozstawisz. Frazowanie, intonacja, strojenie fortepianu. Je\u015bli p\u00f3\u017aniej s\u0142uchamy tego w plikach o rozdzielczo\u015bci 24 bit\u00f3w i 96 kHz, to tym bardziej b\u0119dzie przeszkadza\u0107, \u017ce kto\u015b \u017ale ustawi\u0142 mikrofony, a fortepian by\u0142 nienastrojony. Wa\u017cne jest, by to, co mamy do zaprezentowania, przedstawi\u0107 w formie, kt\u00f3ra da nam rodzaj „osmose du son”, osmozy d\u017awi\u0119ku, jak nazywaj\u0105 to Francuzi, zauroczy nas sam\u0105 muzyk\u0105.<\/em><\/p>\n

Czyli nagrywanie zaczyna si\u0119 jeszcze przed sesj\u0105 nagraniow\u0105. Ale czy zdarzy\u0142o si\u0119 panu zrezygnowa\u0107 ze wsp\u00f3\u0142pracy ju\u017c po wst\u0119pnej rozmowie z muzykiem?<\/strong>
\n– Tak. Takie decyzje podejmowa\u0142em przed rozpocz\u0119ciem nagra\u0144, zdarzy\u0142o mi si\u0119 to mo\u017ce 4-5 razy w historii ECM, nigdy ju\u017c po wej\u015bciu do studia. Na tym drugim etapie zawsze stara\u0142em si\u0119 po prostu osi\u0105gn\u0105\u0107 jak najlepszy rezultat.<\/em><\/p>\n

Sta\u0144ko m\u00f3wi\u0142 dzi\u015b, \u017ce lubi pracowa\u0107 z m\u0142odymi muzykami. A kto b\u0119dzie now\u0105 generacj\u0105 w ECM? David Virelles?<\/strong>
\n– Podzielam opini\u0119 Sta\u0144ki. Lubi\u0119 pracowa\u0107 i rozmawia\u0107 z m\u0142odymi muzykami i zawsze staram si\u0119 wprowadza\u0107 ich w otoczenie starych mistrz\u00f3w. W\u0142a\u015bciwie to zaproponowa\u0142em Virellesa Sta\u0144ce, jeszcze zanim sam go us\u0142ysza\u0142. Bo mocno w niego wierz\u0119. Olbrzymi talent. Nagrywa\u0142 te\u017c u Chrisa Pottera z Craigiem Tabornem. Ma romantyczny styl, kt\u00f3ry chwali Sta\u0144ko, doskona\u0142\u0105 rytmik\u0119, a przy tym \u015bwietnie reaguje w grze zespo\u0142owej<\/em>. <\/p>\n

Tyle Eicher. Sama p\u0142yta „Wis\u0142awa” po wielu dniach s\u0142uchania wydaje mi si\u0119 murowanym klasykiem w dorobku Sta\u0144ki, zesp\u00f3\u0142 – szczeg\u00f3lnie Virelles i perkusista Gerald Cleaver – brzmi \u015bwietnie. Kontrola zmienianego (zwykle swobodnie obni\u017canego) tempa jest nieprawdopodobna, Virelles gra do\u015b\u0107 niekonwencjonalnie, pokazuj\u0105c si\u0119 tu jako muzyk z papierami klasycznego pianisty, a Sta\u0144ko pr\u00f3buje, mam wra\u017cenie, brudzi\u0107 brzmienie tr\u0105bki w bardzo \u0142adnych tematach utwor\u00f3w, za\u015b produkcja wydobywa to jak jaki\u015b ton instrumentu, do kt\u00f3rego wn\u0119trza dosta\u0142 si\u0119 piasek. I tylko ta enigmatyczna osmoza d\u017awi\u0119ku – zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce to o ni\u0105 chodzi – osi\u0105ga momentami takie rozmiary, \u017ce nie spos\u00f3b nie zasn\u0105\u0107 podczas s\u0142uchania. „Metafizyka” jest niez\u0142ym przyk\u0142adem takiego stanu rzeczy. Jeste\u015bmy wi\u0119c w kleszczach: bezwzgl\u0119dnie \u015bwietna rzecz, ale bez mimowolnego odruchu ziewania nie wys\u0142uchacie do ko\u0144ca. \u017baden wstyd. Mo\u017ce to po prostu kolejny stopie\u0144 zauroczenia.<\/p>\n

\"\"<\/a>TOMASZ STA\u0143KO NEW YORK QUARTET
\n„Wis\u0142awa”<\/strong>
\nECM 2013
\nTrzeba pos\u0142ucha\u0107:<\/strong> „Assassins”, „Faces”, dwie wersje „Wis\u0142awy”.<\/p>\n

PS Wywiad z Eicherem przeprowadza\u0142em wsp\u00f3lnie z Jackiem Hawrylukiem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na „Wis\u0142awie” nie ma du\u017co Szymborskiej. Wprawdzie sam si\u0119 nad tym zastanawia\u0142em w recenzji, ale teraz ju\u017c wiem na pewno – po rozmowie ze Sta\u0144k\u0105, dla kt\u00f3rego wiersze Szymborskiej nie by\u0142y punktem wyj\u015bcia, wa\u017cna by\u0142a za to energia wynikaj\u0105ca ze spotkania z wielk\u0105 artystk\u0105. Jest za to sporo Manfreda Eichera. To w og\u00f3le osoba numer […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4092,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,312,120,107,1228,628,629],"tags":[1246,1248,1247],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4086"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4086"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4086\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4094,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4086\/revisions\/4094"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4092"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4086"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4086"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4086"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}