
{"id":46612,"date":"2025-03-24T10:22:07","date_gmt":"2025-03-24T09:22:07","guid":{"rendered":"https:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=46612"},"modified":"2025-03-24T10:54:59","modified_gmt":"2025-03-24T09:54:59","slug":"zapomnielismy-jak-sie-to-robi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2025\/03\/24\/zapomnielismy-jak-sie-to-robi\/","title":{"rendered":"Zapomnieli\u015bmy, jak si\u0119 to robi"},"content":{"rendered":"<p>Przez nieco ponad tydzie\u0144 od wybuchu <a href=\"https:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/2025\/03\/14\/ministerstwo-obrony-przed-awangarda\">afery wok\u00f3\u0142 grantu Muzyka<\/a> prawie wszyscy publicy\u015bci muzyczni i krytycy zd\u0105\u017cyli si\u0119 zameldowa\u0107 ze wsparciem dla poszkodowanych imprez, rzucaj\u0105c przy tym przer\u00f3\u017cne pomys\u0142y racjonalizatorskie. Odezwa\u0142o si\u0119 nawet ministerstwo &#8211; z <a href=\"https:\/\/wyborcza.pl\/7,75410,31789585,ministra-kultury-tlumaczy-sie-z-glupich-grantow-i-oglasza.html#S.index-K.C-B.1-L.9.duzy\">ofert\u0105 naprawy sytuacji<\/a>, przyznaj\u0105c si\u0119 do b\u0142\u0119du w doborze ekspert\u00f3w, zarazem drug\u0105 r\u0119k\u0105 posypuj\u0105c ran\u0119 sol\u0105 i przedstawiaj\u0105c jeszcze list\u0119 <a href=\"https:\/\/www.gov.pl\/attachment\/37029901-52e6-4213-a962-fd381bcdf075\">wysokobud\u017cetowych dotacji<\/a>. Dobr\u0105 informacj\u0119 znalaz\u0142 dla niej jeden z podmiot\u00f3w poprzednio nieobdarowanych w ramach omijania nieakademickich przestrzeni muzycznych, czyli Unsound, kt\u00f3ry otrzyma pieni\u0105dze na promocj\u0119 polskiej kultury za granic\u0105 na edycj\u0119 nowojorsk\u0105. Pytanie &#8222;jak sprawi\u0107, \u017ceby tw\u00f3rcy z r\u00f3\u017cnych porz\u0105dk\u00f3w, nurt\u00f3w i gatunk\u00f3w mieli r\u00f3wny dost\u0119p do publicznego wsparcia&#8221; pozostaje otwarte. Z drugiej strony &#8211; s\u0142uchaj\u0105c wczoraj pewnej p\u0142yty, u\u015bwiadomi\u0142em sobie, \u017ce przyk\u0142ad takiego dzia\u0142ania od dawna le\u017cy na stole. Na rynku wydawniczym le\u017ca\u0142 od ko\u0144ca stycznia br., czyli na d\u0142ugo zanim afera wybuch\u0142a. A znany by\u0142 o wiele d\u0142u\u017cej &#8211; od kilkudziesi\u0119ciu lat. Tylko przez ostatnie dekady (poza wtajemniczonymi szperacz(k)ami rzecz jasna) kompletnie o nim zapomnieli\u015bmy.\u00a0 \u00a0<\/p>\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<iframe width=100% height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/_SzQ1AZVbd0?si=-_k-vwgJKxl_2u3W\" title=\"YouTube video player\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n\n\n<p>Przyk\u0142adem tym jest dorobek Wytw\u00f3rni Film\u00f3w O\u015bwiatowych, kt\u00f3ra w ubieg\u0142ym roku na r\u00f3\u017cnych festiwalach \u015bwi\u0119towa\u0142a swoje 75-lecie, a swoje archiwa filmowe (\u0142\u0105cznie ponad 5000 tytu\u0142\u00f3w) udost\u0119pnia stopniowo <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/c\/Wytw\u00f3rniaFilm\u00f3wO\u015bwiatowych\">za darmo w sieci<\/a>. Dla WFO pracowa\u0142o wielu znanych re\u017cyser\u00f3w i innych artyst\u00f3w. Oczywi\u015bcie przekaz bywa\u0142 propagandowy i &#8211; tu ma\u0142y disclaimer &#8211; nie chc\u0119, \u017ceby to, co napisz\u0119, interpretowa\u0107 jako t\u0119sknot\u0119 za PRL. Pami\u0119tam ten ustr\u00f3j, przynajmniej w jego schy\u0142kowej odmianie, i zdecydowanie nie polecam restauracji. Natomiast wykorzystywanie pracy artyst\u00f3w do przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 tworzonych z centralnego bud\u017cetu bywa\u0142o ciekawe i w wypadku takich instytucji jak WFO nie r\u00f3\u017cni\u0142o si\u0119 drastycznie od tego, co robiono w mediach publicznych zachodniej Europy. Wa\u017cne by\u0142o zej\u015bcie w d\u00f3\u0142 drabiny urz\u0119dowej z zam\u00f3wieniami, wykorzystywanie zwyk\u0142ej i naturalnej sieci pokoleniowych kontakt\u00f3w artystycznych, kuratorska opieka nad poszczeg\u00f3lnymi dzia\u0142aniami. Nierzadko bardziej ni\u017c dotacje wysokobud\u017cetowe ze \u015blepego ekspercko centralnego bud\u017cetu (czy podatnego na decyzje motywowane uk\u0142adami osobowymi bud\u017cetu samorz\u0105dowego) przydaj\u0105 si\u0119 sta\u0142e dzia\u0142ania niskobud\u017cetowe, wplataj\u0105ce ambitn\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 w zwyk\u0142y plan dnia w wydatkowaniu funduszy publicznych. Dowodem tego jest album <strong><em>The Best of WFO. 1957-85<\/em><\/strong>, kt\u00f3ry opublikowa\u0142a dwa miesi\u0105ce temu (prywatna) oficyna GAD Records.\u00a0<\/p>\n<p>Kogo my tu mamy? Bardziej chyba: kogo tu nie ma! Brak na pewno kompozytorek, marginalizowanie kobiet w \u015bwiecie \u00f3wczesnej muzyki jest faktem bardzo widocznym i po latach opisywanym. Za to je\u015bli chodzi o gatunki muzyczne, rz\u0105dzi tym zestawem wspania\u0142a r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107. Wielkie postaci muzyki XX wieku (Krzysztof Penderecki, Bogus\u0142aw Schaeffer) spotykaj\u0105 tw\u00f3rc\u00f3w odkrywanych po latach, nale\u017c\u0105cych do sfery muzyki eksperymentalnej (Bohdan Mazurek, Eugeniusz Rudnik), nie brakuje lider\u00f3w polskiej sceny jazzowej (Zbigniew Namys\u0142owski w \u015bwietnej <em>Fabryce bez dachu<\/em>, Jan Ptaszyn-Wr\u00f3blewski w \u017cartobliwym <em>Kanonie<\/em>), s\u0105 inne istotne postaci polskiej muzyki ilustracyjnej przypominane na albumach GAD Records (Waldemar Kazanecki, Henryk Ku\u017aniak). Jest Komeda i jest Kilar. S\u0105 Matuszkiewicz z Milianem w duecie (<em>Groto\u0142azy<\/em>). A obok &#8211; J\u00f3zef Skrzek jako autor nagranej przez SBB, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cej si\u0119 w zestawie eksperymentalnej <em>O\u0142owicy<\/em>. Cho\u0107 fragment rockowy przynosi raczej <em>Karlino<\/em> (pami\u0119tam ten film) Jana Fredy. Jest duch nowoczesno\u015bci, dzi\u015b by\u0107 mo\u017ce odkrywany &#8211; w oderwaniu od film\u00f3w &#8211; z pewnym zaskoczeniem, szczeg\u00f3lnie przez tych, kt\u00f3rzy mieli okazje ogl\u0105da\u0107 te filmy w ramach zaj\u0119\u0107 szkolnych. Ten zestaw to prawdopodobnie jedna z krajowych kompilacji roku.<\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie to, co dzi\u015b widzimy &#8211; i s\u0142yszymy &#8211; w takiej kompilacji (osobno i w ca\u0142o\u015bci wysz\u0142y ju\u017c nak\u0142adem GAD-a <em>O\u0142owica<\/em> SBB oraz <em>Kraksa<\/em> Komedy), jest obrazem odbieranym przez pryzmat sentymentu, a przy tym pozbawionym opisu konflikt\u00f3w, kt\u00f3re niew\u0105tpliwie tworzeniu i zamawianiu tej muzyki towarzyszy\u0142y, oraz listy poszkodowanych czy odrzuconych. Chodzi mi jednak o sam\u0105 ide\u0119 doboru, dok\u0142adnie tak\u0105 sam\u0105, jaka powinna towarzyszy\u0107 dzi\u015b zam\u00f3wieniom medi\u00f3w publicznych i innych centralnych instytucji wykorzystuj\u0105cych muzyk\u0119 u\u017cytkow\u0105: nie ma tu ograniczenia grona zam\u00f3wie\u0144 do akademik\u00f3w, nie ma te\u017c wra\u017cenia, by wybitni tw\u00f3rcy zapraszani do wsp\u00f3\u0142pracy traktowali to jako \u0142atw\u0105 fuch\u0119 na boku. Wida\u0107 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107. Obraz tego, co s\u0142yszymy, jest dla tamtych czas\u00f3w reprezentatywny w takim stopniu, jakiego \u017cyczy\u0142bym ministerialnym grantom dystrybuowanym przez NIMiT. Wszystkiego nie da si\u0119 oczywi\u015bcie robi\u0107 t\u0105 metod\u0105 co WFO, ale warto tego typu instytucje piel\u0119gnowa\u0107 i kontrolowa\u0107 to, jaka jest jako\u015b\u0107 tego, nad czym aktualnie pracuj\u0105. Obrazek polskiej sceny, jaki dostaniemy za spraw\u0105 dzia\u0142a\u0144 urz\u0119d\u00f3w rozdzielaj\u0105cych dzi\u015b zam\u00f3wienia i dotacje, prawdopodobnie zestarzeje si\u0119 gorzej.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/p>\n<p><strong>R\u00d3\u017bNI WYKONAWCY <em>The Best of WFO 1957-85. Film Music From WFO Vaults<\/em><\/strong>, GAD Records 2025\u00a0 \u00a0<\/p>\n<p>Ods\u0142uch <a href=\"https:\/\/kultowenagrania.pl\/product\/va-the-best-of-wfo-cd\/\">tutaj<\/a>.\u00a0<\/p>\n<p>Poni\u017cej zwiastun filmu <em>Niewyra\u017any klekot ptak\u00f3w<\/em> WFO z 2024 r. z muzyk\u0105 Teoniki Ro\u017cynek.<\/p>\n\n\n<iframe width=100% height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/9iokl3MrPmU?si=Md_SWz7aK31pp8X9\" title=\"YouTube video player\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przez nieco ponad tydzie\u0144 od wybuchu afery wok\u00f3\u0142 grantu Muzyka prawie wszyscy publicy\u015bci muzyczni i krytycy zd\u0105\u017cyli si\u0119 zameldowa\u0107 ze wsparciem dla poszkodowanych imprez, rzucaj\u0105c przy tym przer\u00f3\u017cne pomys\u0142y racjonalizatorskie. Odezwa\u0142o si\u0119 nawet ministerstwo &#8211; z ofert\u0105 naprawy sytuacji, przyznaj\u0105c si\u0119 do b\u0142\u0119du w doborze ekspert\u00f3w, zarazem drug\u0105 r\u0119k\u0105 posypuj\u0105c ran\u0119 sol\u0105 i przedstawiaj\u0105c jeszcze [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":46622,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,312,120,107,4993,7,5878,634,1139,3604],"tags":[5890,5891],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46612"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46612"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46612\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46627,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46612\/revisions\/46627"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/46622"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}