{"id":48466,"date":"2026-04-01T09:39:07","date_gmt":"2026-04-01T07:39:07","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/?p=48466"},"modified":"2026-04-01T09:39:08","modified_gmt":"2026-04-01T07:39:08","slug":"jak-to-jest-byc-nietoperzem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2026\/04\/01\/jak-to-jest-byc-nietoperzem\/","title":{"rendered":"Jak to jest by\u0107 nietoperzem?"},"content":{"rendered":"\n

Przede wszystkim: wszystko wam wisi. Ale powa\u017cnie – nie odpowiem na to pytanie, cho\u0107 jest Prima Aprilis i mo\u017cna by sporo nazmy\u015bla\u0107. A pytanie jest akurat z tych bardzo powa\u017cnych, bo Finn Streuper<\/strong>, kt\u00f3ry umie\u015bci\u0142 je w tytule swojej pierwszej p\u0142yty – What It’s Like To Be a Bat <\/em>– odnosi si\u0119 wprost do najnowszej historii filozofii i do pracy Thomasa Nagela pod tym samym tytu\u0142em, opowiadaj\u0105cej o naszych ograniczeniach w opisywaniu stanu \u015bwiadomo\u015bci innych istot. Ameryka\u0144ski filozof w po\u0142owie lat 70. odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do nietoperzy – niby te\u017c ssak\u00f3w, jak my, ale tak innych, \u017ce trudno sobie wyobrazi\u0107, jak postrzega \u015bwiat nietoperz. Mo\u017cna wykona\u0107 sekcj\u0119 nietoperza, zbada\u0107 go w laboratorium, ale do odpowiedzi na zadane w tytule pytanie nie zbli\u017cy nas to bardziej ni\u017c np. pr\u00f3ba zwisania do g\u00f3ry nogami z sufitu. A precyzyjnie na nie nie odpowie nic. To by\u0142a wa\u017cna praca, skutkuj\u0105ca wieloma polemikami, a przy okazji bliski mi pogl\u0105d: trudno nie tylko wej\u015b\u0107 w sk\u00f3r\u0119 zwierz\u0119cia, niemo\u017cliwe bywa nawet wej\u015bcie w sk\u00f3r\u0119 innego cz\u0142owieka. \u015awiat wra\u017ce\u0144 innych jest dla nas niedost\u0119pny. I bardziej na tym ni\u017c np. na \u015bwiecie echolokacji skupia si\u0119 holenderski muzyk i producent.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n

Nie napisz\u0119 du\u017co o Streuperze, bo niewiele o nim wiadomo. To m\u0142ody muzyk pos\u0142uguj\u0105cy si\u0119 elektronicznym instrumentarium, ale zafascynowany spiritual jazzem. Na jego debiucie pojawiaj\u0105 si\u0119 tradycyjne instrumenty, ale to kr\u00f3tkie partie zarejestrowane przez znajomych muzyk\u00f3w – kiedy potrzebowa\u0142 saksofonu, poprosi\u0142 Javiera Villegasa z konserwatorium w Tilburgu. Z kr\u00f3tkiego wywiadu, kt\u00f3rym wydawca p\u0142yty (Super-Sonic Jazz Records) promuje album, dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce bardzo chcia\u0142by w przysz\u0142o\u015bci pracowa\u0107 z Metropole Orchestra. A swoje utwory ilustruje obrazami z oscyloskopu, ale tylko dlatego, \u017ce trzeba by\u0142o jako\u015b je zilustrowa\u0107 (cho\u0107 sprawi\u0142o to, \u017ce podejrzewam u niego badawcze zap\u0119dy).<\/p>\n

Na What It’s Like To Be a Bat<\/em> sk\u0142ada si\u0119 18 miniatur – od 30 sekund do nieco ponad 3 minut. S\u0105 w gruncie rzeczy bardzo r\u00f3\u017cnorodne, cho\u0107 klimat ca\u0142o\u015bci jest na tyle sp\u00f3jny, \u017ce mo\u017cna t\u0119 p\u00f3\u0142godzinna p\u0142yt\u0119 traktowa\u0107 jako jedn\u0105 suit\u0119. Lekk\u0105, mi\u0119kk\u0105, na sw\u00f3j spos\u00f3b wiosenn\u0105, w dojrza\u0142y spos\u00f3b minimalistyczn\u0105. Fantastyczn\u0105 w swojej wyj\u0105tkowo\u015bci, bo cho\u0107 nagrania Streupera mo\u017cna postawi\u0107 na p\u00f3\u0142ce z co bardziej ambientowymi pr\u00f3bami Floating Points czy nagraniami Nali Sinephro albo z okolic wytw\u00f3rni Music From Memory (te\u017c Niderlandy – robi nam si\u0119 z tego jaka\u015b delikatna scena Beneluksu), to zachowuj\u0105 osobny klimat. Inny punkt widzenia. Co przybli\u017ca nas do mo\u017cliwie og\u00f3lnej odpowiedzi na to tytu\u0142owe pytanie: inaczej ni\u017c by\u0107 kimkolwiek lub czymkolwiek innym.\u00a0\u00a0<\/p>\n

FINN STREUPER What It’s Like To Be a Bat<\/em><\/strong>, Super-Sonic Jazz 2026<\/p>\n\n\n