{"id":5937,"date":"2014-03-24T09:00:46","date_gmt":"2014-03-24T08:00:46","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=5937"},"modified":"2014-03-24T08:41:47","modified_gmt":"2014-03-24T07:41:47","slug":"compas-kompas-i-kompan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2014\/03\/24\/compas-kompas-i-kompan\/","title":{"rendered":"Compas, kompas i kompan"},"content":{"rendered":"

Rzuci\u0142em wczoraj na Twitterze<\/a> has\u0142o „Ten serwis muzyczny sprawi\u0142, \u017ce \u015bwiat sta\u0142 si\u0119 mniejszy, a zarazem horyzont si\u0119 poszerzy\u0142”. To z okazji startu Beehy.pe<\/a> – pomys\u0142u, kt\u00f3ry mam okazj\u0119 obserwowa\u0107 jeszcze z czasu wersji beta, i naprawd\u0119 korci\u0142o mnie ju\u017c wcze\u015bniej, czy czego\u015b nie napisa\u0107. G\u0142\u00f3wn\u0105 ambicj\u0105 tego mechanizmu – wspartego wiedz\u0105 s\u0142uchaczy z r\u00f3\u017cnych stron \u015bwiata – jest \u015bledzenie i promowanie tego, co ciekawe na lokalnych rynkach muzycznych, z pomini\u0119ciem najszerzej reprezentowanej „centrali”, czyli \u015bwiata anglosaskiego. Sk\u0105d wiem o zamierzeniach? Bo autora<\/a> tego pomys\u0142u znam. A skoro ju\u017c ruszy\u0142o, to mog\u0119 wreszcie pomys\u0142 pochwali\u0107, podobnie jak oszcz\u0119dn\u0105 i \u0142adn\u0105 realizacj\u0119. Najbardziej jednak mnie ucieszy\u0142o to, \u017ce tak wiele os\u00f3b przyjmuje ten serwis jako co\u015b od dawna oczekiwanego. <\/p>\n

Sam przy\u0142apa\u0142em si\u0119 na tym, \u017ce doskonale mi si\u0119 przy nieangloj\u0119zycznej muzyce odpoczywa. I jeszcze – dodam jeszcze jeden element do Beehy.pe – przy muzyce niedzisiejszej. Dwa lata temu moim ulubionym gatunkiem na kilka miesi\u0119cy sta\u0142a si\u0119 w ten spos\u00f3b kolumbijska cumbia. Rok temu – calypso z basenu Morza Karaibskiego (cho\u0107 po trosze r\u00f3wnie\u017c z Londynu!). Teraz za tak\u0105 relaksacyjn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 d\u017awi\u0119kow\u0105 s\u0142u\u017cy mi – na razie od dw\u00f3ch tygodni – kompilacja „Haiti Direct”<\/strong> wytw\u00f3rni Strut Records. Czyli meringue (tutejsza wersja merengue) tworzone za krwawych rz\u0105d\u00f3w Francois Duvaliera – i pocz\u0105tkowo s\u0142awi\u0105ce re\u017cim – a potem kolejne gatunki wywodz\u0105ce si\u0119 z tego samego pnia g\u0119stej rytmicznie muzyki Karaib\u00f3w. Przede wszystkim narodowy compas, stworzony w znacznej mierze przez orkiestry Nemours Jean-Baptiste’a i jego saksofonisty Weberta Sicota. Jazz czerpi\u0105cy z merengue i kultury voodoo. A do tego jeszcze muzyk\u0119 twoubadou o charakterze bardziej kameralnym, refleksyjnym i piosenkowym. Nijak nie s\u0142ycha\u0107 w nich biedy tego mizernego ekonomicznie kraju, chocia\u017c w\u0105tki zwi\u0105zk\u00f3w z Afryk\u0105 zauwa\u017cy\u0107 tu \u0142atwiej ni\u017c w muzyce innych kraj\u00f3w regionu. <\/p>\n

W swoich najbardziej bujaj\u0105cych, melodyjnych odmianach muzyka haita\u0144ska mo\u017ce si\u0119 kojarzy\u0107 po prostu z jakim\u015b dalszym kuzynem cumbii. W balladowych – przypomina wykonawc\u00f3w kuba\u0144skich, cho\u0107 postkolonialny rys kultury francuskiej troch\u0119 tu zmienia. Ale najciekawsze jest to, co dzieje si\u0119 na styku rytualnej, afryka\u0144skiej rytmiki i wp\u0142yw\u00f3w zachodnich. We\u017amy Les Fantaisistes de Carrefour, w kt\u00f3rych „Panno Caye Nan Bois Chene” piosenka o lekko funkuj\u0105cym charakterze (odniesie\u0144 do afro beatu i w tej muzyce nie brakuje) zostaje prze\u0142amana bardzo skomplikowan\u0105 polirytmi\u0105 w najprostszych momentach kojarz\u0105c\u0105 si\u0119 z rytmami jungle. Nie mniej z\u0142o\u017cone s\u0105 partie perkusyjne „Gade Moune Yo” w wykonaniu Ra Ra De Leogane, opatrzone dodatkowo bardzo hipnotyczn\u0105 parti\u0105 gran\u0105 na do\u015b\u0107 prymitywnych bambusowych fletach. Na przyk\u0142adzie tego drugiego mo\u017cemy zreszt\u0105 uchwyci\u0107 fragment ewolucji haita\u0144skiej sceny muzycznej – bo po tym obrz\u0119dowym wykonaniu z pierwszej (z dw\u00f3ch) p\u0142yty zestawu mo\u017cemy odnale\u017a\u0107 na p\u0142ycie drugiej bigbandow\u0105 wersj\u0119 „Cote Moune Yo” zaaran\u017cowan\u0105 przez grup\u0119 Super Jazz Des Jeunes, z rozbudowan\u0105 lini\u0105 wokaln\u0105, mocnym podk\u0142adem basu i orkiestrow\u0105 sekcj\u0105 d\u0119t\u0105. S\u0142uchanie takich rzeczy z mojej – ma\u0142o eksperckiej w dziedzinie muzyki \u015bwiata – perspektywy przypomina za\u0142o\u017cenie na moment nowych okular\u00f3w. Nagle dostrzegam niezwyk\u0142o\u015b\u0107 rzeczy, obok kt\u00f3rych do tej pory przechodzi\u0142em jak ko\u0142o jakiej\u015b nieznacz\u0105cej i nieukszta\u0142towanej magmy. Na bilet na Karaiby niepr\u0119dko chyba b\u0119dzie mnie sta\u0107, ale kompas ju\u017c mam.<\/p>\n

\"\"<\/a>R\u00d3\u017bNI WYKONAWCY „Haiti Direct. Big Band, Mini Jazz & Twoubadou Sounds, 1960-1978”<\/strong>
\nStrut Records 2014
\nTrzeba pos\u0142ucha\u0107: <\/strong>Les Loups Noirs, Orchestre Webert Sicot, Les Fantaisistes de Carrefour, Ra Ra De Leogane.<\/p>\n