Nie potrzeba wielkich wst\u0119p\u00f3w, gdy chodzi o now\u0105 piosenkow\u0105 p\u0142yt\u0119 Jima O’Rourke’a. Producent, gitarzysta, wizjoner, wsp\u00f3\u0142pracownik Sonic Youth i Wilco, dw\u00f3ch spo\u015br\u00f3d najwa\u017cniejszych gitarowych zespo\u0142\u00f3w ostatnich dekad, no i improwizator (jego p\u0142yt z muzyk\u0105, najog\u00f3lniej m\u00f3wi\u0105c, „eksperymentaln\u0105” ukazuje si\u0119 czasem kilka w roku), ostatni raz piosenki na p\u0142ycie zaproponowa\u0142 nam 14 lat temu na p\u0142ycie „Insignificance”. P\u00f3\u017aniej na sta\u0142e wyprowadzi\u0142 si\u0119 do Japonii – kraju, gdzie od dawna czu\u0142 si\u0119 jak w domu – i wyda\u0142 m.in. \u015bwietny instrumentalny album „The Visitor”, ale nad piosenkami pracowa\u0142 d\u0142ugie lata. Nagrywa\u0142 je na miejscu ze sformowanym tam kwartetem (fortepian, bas, perkusja, smyczki) i zaproszonymi go\u015b\u0107mi. Wszyscy to Japo\u0144czycy. Nie mo\u017cna jednak napisa\u0107, \u017ce nie ucierpia\u0142 przy tworzeniu tej p\u0142yty \u017caden Japo\u0144czyk, bo muzyk\u00f3w uda\u0142o si\u0119 O’Rourkowi (jak m\u00f3wi na \u0142amach magazynu „Uncut”) zam\u0119czy\u0107 i doprowadzi\u0107 do sytuacji kra\u0144cowych swoim perfekcjonizmem. Wystarczy pos\u0142ucha\u0107 „Simple Songs” po raz kolejny, i kolejny, \u017ceby w t\u0119 opowie\u015b\u0107 uwierzy\u0107.<\/p>\n
Rzecz zosta\u0142a wydana ewidentnie z my\u015bl\u0105 o no\u015bnikach fizycznych i brzmi, hm, p\u0142asko, ale dynamicznie zarazem. Kluczem jest zapewne produkcja lat 70., kompresja przywodzi od razu na my\u015bl tamt\u0105 epok\u0119, a mastering , jak podejrzewam, zrobiony jest pod winyl. To charakterystyka brzmienia tak r\u00f3\u017cna od tego, jak si\u0119 dzi\u015b nagrywa, \u017ce mo\u017ce by\u0107 w pierwszym momencie trudna do zniesienia. Je\u015bli si\u0119 jednak ws\u0142ucha\u0107, wszystko jest w jak najlepszym porz\u0105dku. S\u0142ycha\u0107 szczeg\u00f3\u0142y, jest oddech, p\u0142yta zupe\u0142nie nie m\u0119czy przy powt\u00f3rnych ods\u0142uchach. Ale brzmienie to nie b\u0119dzie ostatnie zaskoczenie.<\/p>\n
Druga sprawa to styl. Krzy\u017c\u00f3wka soft rocka i rocka progresywnego, dw\u00f3ch gatunk\u00f3w dominuj\u0105cych w latach 70., kt\u00f3re jednak, je\u015bli s\u0105 dzi\u015b powa\u017cane, to raczej wybi\u00f3rczo. Czy na podstawie poprzednich do\u015bwiadcze\u0144 kto\u015b sobie na przyk\u0142ad wyobra\u017ca\u0142 Jima O’Rourke’a w wersji Genesis? To mo\u017ce by\u0107 du\u017cy szok, ale zmniejszy go fakt, \u017ce autor p\u0142yty ca\u0142y czas \u017congluje gatunkami z lat 70., zmieniaj\u0105c tropy wielokrotnie – czasem bardzo gwa\u0142townie – w obr\u0119bie jednej piosenki. <\/p>\n
Strona A (operujmy terminologi\u0105 p\u0142yty winylowej) od pierwszych sekund przywodzi skojarzenia z AOR (album-oriented rock, ewentualnie adult-oriented rock by\u0142 taki termin), ale te\u017c z The Allman Brothers Band, no i brytyjskich The Moody Blues. Bardzo niespokojna stylistyka zanurzona w latach 70. Z kolei w wokalach i pos\u0119pnym charakterze „Friends with Benfits” s\u0142ysz\u0119 a to Petera Gabriela, a to Roberta Wyatta. Te nawi\u0105zania b\u0119d\u0105 wraca\u0107. <\/p>\n
„That Weekend” brzmi mniej imponuj\u0105co, cho\u0107 znajd\u0105 w tym utworze sporo energii mi\u0142o\u015bnicy dzisiejszego rocka, z Arcade Fire w\u0142\u0105cznie. Za to perfekcyjnym utworem pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem jest „Half Life Crisis” – i \u015bpiew, i rytmiczny podk\u0142ad fortepianu, i linia gitarowa prowadzona z wokalami, i melodia zwrotki, i wreszcie specyficzny jazzowy feeling, „cool”, wszystko, z wyj\u0105tkiem mo\u017ce skrzypiec, przemawia tym razem za Steely Dan. Cho\u0107 to Steely Dan w jednej osobie, wokalisty i gitarzysty zarazem. Refleksyjna, bogato zaaran\u017cowana i lekko pompatyczna ballada „Hotel Blue” mo\u017ce z kolei przywodzi\u0107 skojarzenia z Genesis, cho\u0107 podlanym dramatyczn\u0105 ekspresj\u0105 o bardziej ameryka\u0144skim charakterze.<\/p>\n
Strona B zaczyna si\u0119 od delikatnego „These Hands” \u015bpiewanego na tle partii gitary hawajskiej, kt\u00f3re mo\u017cna usytuowa\u0107 gdzie\u015b pomi\u0119dzy Toddem Rundgrenem a Robertem Wyattem, czy – na upartego – nawet w okolicy ballad Floyd\u00f3w. \u015awietny, znakomity wr\u0119cz „Last Year” to zn\u00f3w wyj\u015bciowo rock progresywny – okolice U.K.? – zmierzaj\u0105cy w kierunku The Allman Brothers Band, a potem Steely Dan. Taka elegancja i dok\u0142adno\u015b\u0107 we wszystkich zmianach tempa, nastroju, drobnych tremolach perkusji, przej\u015bciach – to si\u0119 nie zdarza we wsp\u00f3\u0142czesnych kompozycjach, a w szczeg\u00f3lno\u015bci w aran\u017cacjach gitarowych. Zreszt\u0105 gitara lidera gra tu g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119, nie milknie ani na moment. Nie ma to w istocie nic wsp\u00f3lnego z tytu\u0142owym has\u0142em zapowiadaj\u0105cym „Proste piosenki”. Zreszt\u0105 tytu\u0142 to pewnie \u015bwiadectwo ironii. O’Rourke sp\u0119dzi\u0142 nad t\u0105 jedn\u0105 piosenk\u0105 sze\u015b\u0107 lat i „ci\u0105gle nie jest do ko\u0144ca zadowolony z efektu”. Postawa bardzo bliska pracy innego perfekcjonisty \u015bwiata muzyki, czyli Donalda Fagena, ale rezultat lepszy ni\u017c w wypadku ostatniej solowej p\u0142yty wokalisty Steely Dan. <\/p>\n
Dalej mamy „End of the Road” – zn\u00f3w ballad\u0119 w smyczkowej oprawie, najpierw troch\u0119 ckliwa, potem bardzo dynamicznie si\u0119 rozwijaj\u0105c\u0105. A na koniec „All Your Love”, najd\u0142u\u017cszy utw\u00f3r na p\u0142ycie, kt\u00f3ry zn\u00f3w przynosi mn\u00f3stwo skojarze\u0144 z jazzow\u0105 harmonicznie, a rockow\u0105 formalnie gr\u0105 Steely Dan, a przy tym stanowi chyba najprostszy pomost pomi\u0119dzy dzisiejszym Jimem O’Rourke a tym z okresu „Insignificance” i „Eureki”. Teoretycznie wi\u0119c naj\u0142atwiej by\u0142oby s\u0142ucha\u0107 tej p\u0142yty od ko\u0144ca. Pro\u015bciej b\u0119dzie od pocz\u0105tku do ko\u0144ca, a potem od nowa, bo rzecz – jak przysta\u0142o na \u015bwietnie zrobiony kawa\u0142ek muzyki rozrywkowej – do\u015b\u0107 mocno uzale\u017cnia.<\/p>\n
O’Rourke oczywi\u015bcie doskonale wie, jak ma by\u0107 u\u0142o\u017cony album i ile ma trwa\u0107. Jego idee fixe, kt\u00f3r\u0105 ostatnio przedstawia\u0142, to 38 minut jako idealna d\u0142ugo\u015b\u0107 p\u0142yty z muzyk\u0105. W wielu momentach rzeczywi\u015bcie udawa\u0142o mu si\u0119 trafia\u0107 idealnie lub by\u0107 blisko. „Simple Songs” trwa 37 minut i 33 sekundy. Co autor rozbrajaj\u0105co t\u0142umaczy: Zawsze lepiej, gdy chc\u0105 wi\u0119cej, gdy czekaj\u0105 na te 27 sekund. <\/p>\n
Czekaj\u0105 wi\u0119c i, znaj\u0105c O’Rourke’a, jeszcze poczekaj\u0105. I dobrze, bo na takie p\u0142yty czeka\u0107 warto. <\/p>\n
JIM O’ROURKE Simple Songs<\/em><\/strong>, Drag City 2015, 8\/10<\/strong><\/p>\n