{"id":8144,"date":"2015-06-17T10:41:30","date_gmt":"2015-06-17T08:41:30","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=8144"},"modified":"2015-06-17T10:49:41","modified_gmt":"2015-06-17T08:49:41","slug":"dobre-i-zle-skutki-dzialania-syntezatora","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2015\/06\/17\/dobre-i-zle-skutki-dzialania-syntezatora\/","title":{"rendered":"Dobre i z\u0142e skutki dzia\u0142ania syntezatora"},"content":{"rendered":"<p>Z dnia na dzie\u0144 Moog &#8211; i tak jeden z najwa\u017cniejszych instrument\u00f3w ostatnich dekad &#8211; sta\u0142 si\u0119 jeszcze fajniejszym syntezatorem. Bo pewnie s\u0142yszeli\u015bcie ju\u017c o programie, w my\u015bl kt\u00f3rego 60 pracownik\u00f3w firmy Moog w Stanach Zjednoczonych sta\u0142o si\u0119 w\u0142a\u015bcicielami 49 proc. akcji przedsi\u0119biorstwa. Kilka dni temu <a href=\"http:\/\/www.nytimes.com\/2015\/06\/11\/arts\/music\/moog-music-gives-employees-more-control.html?_r=0\">pisa\u0142a o tym \u015bwiatowa prasa<\/a>. Stabilno\u015b\u0107 wp\u0142yw\u00f3w producent syntezator\u00f3w zyska\u0142 do\u015b\u0107 p\u00f3\u017ano, jeszcze przed \u015bmierci\u0105 Roberta Mooga w roku 2005 firma prze\u017cywa\u0142a trudniejszy okres, ale dzi\u015b uda\u0142o si\u0119 w\u0142\u0105czy\u0107 za\u0142og\u0119 do grona w\u0142a\u015bcicieli, co &#8211; przynajmniej w teorii &#8211; gwarantuje wszystkim bardzo wysokie emerytury. W ten spos\u00f3b w firmie, kt\u00f3ra kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 w czasach rewolucji spo\u0142ecznej, uda\u0142o si\u0119 wcieli\u0107 w \u017cycie, z pewnym op\u00f3\u017anieniem, jaki\u015b \u015blad wsp\u00f3lnotowych idei tej\u017ce. Przy okazji chcia\u0142bym jednak rzuci\u0107 dwa przyk\u0142ady zastosowania m.in. urz\u0105dze\u0144 Mooga w ostatnich tygodniach &#8211; lepszy i gorszy. <!--more--><\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/UlAgW7_YC44?list=PL2uIwn6r0SFlQF635zAp0Ma0axrCgQWQc\" frameborder=\"0\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p><strong>CRAIG LEON, JENNIFER PIKE, SINFONIETTA CRACOVIA <em>Bach to Moog. A Realisation for Electronics and Orchestra<\/em><\/strong>, Atlas 2015, <strong>5\/10<\/strong><br \/>\nAmeryka\u0144ski kompozytor, niedawny go\u015b\u0107 Unsoundu, \u015bwietna brytyjska skrzypaczka, a do tego polska orkiestra z Krakowa, maj\u0105ca na koncie wiele niecodziennych festiwalowych realizacji. Aha, do tego jeszcze czo\u0142owy kompozytor ery baroku z Lipska. No i system Moog Modular 55, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 odtworzeniem (na 50. rocznic\u0119 produkcji przez firm\u0119 Moog jej pierwszego systemu modularnego) starego, rozbudowanego syntezatora z lat 60. Same atuty. I jeden mankament &#8211; by\u0142a ju\u017c do\u015b\u0107 podobna p\u0142yta, a w\u0142a\u015bciwie nawet ca\u0142a seria album\u00f3w Wendy Carlos, zapocz\u0105tkowana w roku 1968 albumem <em>Switched-On Bach<\/em>. Wprawdzie Carlos (wtedy jeszcze jako Walter Carlos) przygotowa\u0142a aran\u017cacje utwor\u00f3w J. S. Bacha na syntezator, ale pewna bariera wykonawcza zosta\u0142a prze\u0142amana. Wi\u0119cej nawet &#8211; repertuar klasyczny nie by\u0142 jakim\u015b egzotycznym polem zastosowania syntezator\u00f3w Mooga, tylko wobec wielkiego sukcesu serii by\u0142 w\u0142a\u015bciwie jednym z r\u00f3wnoprawnych p\u00f3l. A pionierka syntezatorowych aran\u017cy muzyki baroku wykorzystywa\u0142a r\u00f3\u017cne brzmienia syntezatorowe jednocze\u015bnie, no i nie wychodzi\u0142a poza elektroniczny instrument. <\/p>\n<p>Pomys\u0142 Leona na tym tle to w pewnym sensie \u0142atwizna. Repertuarowo powtarza si\u0119 za Carlos tylko cz\u0119\u015bciowo (<em>IV Koncert brandenburski<\/em> by\u0142 na <em>The Well-Tempered Synthesizer<\/em>). Ale znika gdzie\u015b lekko\u015b\u0107 wykonania &#8211; wtedy wspierana jeszcze bardzo delikatnym dystansem, poczuciem humoru. Moog staje si\u0119 tu jednym z instrument\u00f3w w orkiestrze &#8211; nawet niejedynym instrumentem solowym. Aran\u017cacje wielu utwor\u00f3w, z mocnym wsparciem basowych brzmie\u0144 syntezatora, wydaj\u0105 mi si\u0119 przesadzone, a w najlepszym razie &#8211; lekko przes\u0142odzone w stosunku do wersji Carlos. Przede wszystkim jednak \u0142atwo tu po kilku chwilach zapomnie\u0107, \u017ce s\u0142uchamy syntezatora. A to ju\u017c nie te czasy, \u017ceby kogo\u015b przekonywa\u0107, \u017ce mo\u017cna o maszynie zapomnie\u0107 &#8211; warto raczej stara\u0107 si\u0119 j\u0105 z inwencj\u0105 wykorzysta\u0107. Tutaj tej inwencji, \u0142\u0105cznie z mo\u017cliwym przecie\u017c modulowaniem brzmienia w czasie rzeczywistym, zabrak\u0142o. Leonowi zabrak\u0142o odwagi, czego efektem jest minimalny odd\u017awi\u0119k po premierze albumu. A szkoda &#8211; cho\u0107by ze wzgl\u0119du na zaanga\u017cowanie polskiej orkiestry i nagrania, kt\u00f3re odbywa\u0142y si\u0119 w Alvernia Studios.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"100%\" height=\"450\" scrolling=\"no\" frameborder=\"no\" src=\"https:\/\/w.soundcloud.com\/player\/?url=https%3A\/\/api.soundcloud.com\/tracks\/197930240&amp;auto_play=false&amp;hide_related=false&amp;show_comments=true&amp;show_user=true&amp;show_reposts=false&amp;visual=true\"><\/iframe><\/p>\n<p><strong>JAGA JAZZIST <em>Starfire<\/em><\/strong>, Ninja Tune 2015, <strong>8\/10<\/strong><br \/>\nRegularnie przeze mnie opisywana norweska formacja jazz-rockowa sta\u0142a si\u0119 na najnowszej p\u0142ycie bardziej elektro-jazzow\u0105. Styl grupy rodze\u0144stwa Horntveth\u00f3w zmienia si\u0119 z p\u0142yty na p\u0142yt\u0119 bardzo delikatnie i zawsze istotn\u0105 rol\u0119 gra\u0142y w nim solowe partie syntezatora. Tutaj jednak elektroniki jest nieco wi\u0119cej. Sygnalizuje to ju\u017c pierwsza na p\u0142ycie kompozycja tytu\u0142owa, ale dopiero po kilku minutach do\u015b\u0107 banalnego jak na JJ wst\u0119pu. Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nale\u017cy wi\u0119c tej p\u0142ycie da\u0107 wi\u0119cej ni\u017c te trzy pierwsze minuty, kt\u00f3re oka\u017c\u0105 si\u0119 z perspektywy ca\u0142o\u015bci najmniej pasjonuj\u0105ce. W finale <em>Starfire <\/em>mamy sygna\u0142 tego, co Lars Horntveth b\u0119dzie nam chcia\u0142 nam pokaza\u0107 w swoich nowych kompozycjach &#8211; w zag\u0119szczonych i odtwarzanych przez sekwencery partiach elektronicznych pojawia si\u0119 mianowicie duch Franka Zappy, kt\u00f3rego maszyny fascynowa\u0142y w\u0142a\u015bnie jako idealni wykonawcy partii niemo\u017cliwych do zagrania dla \u017cywych instrumentalist\u00f3w. Elektronika jest tu zreszt\u0105 nie\u017ale wtopiona w prac\u0119 \u017cywego sk\u0142adu.<\/p>\n<p>Utwory na Starfire powstawa\u0142y w du\u017cej mierze w Los Angeles, Horntveth nieco d\u0142u\u017cej ni\u017c zwykle pracowa\u0142 sam &#8211; i to s\u0142ycha\u0107 zar\u00f3wno w rozmachu niekt\u00f3rych utwor\u00f3w (<em>Big City Music<\/em> nawi\u0105zuje moim zdaniem do jego solowych, d\u0142u\u017cszych form). By\u0107 mo\u017ce te\u017c brzmieniowa strona mia\u0142a by\u0107 po prostu odpoczynkiem po opisywanej przeze mnie <a href=\"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/2013\/06\/04\/maj-2013-jaga-jazzist-metheny-stetson-i-inni\/\">pracy z Britten Sinfoni\u0105<\/a>. Moog nie gra tu roli g\u0142\u00f3wnej &#8211; o ile pami\u0119tam, JJ posi\u0142kuj\u0105 si\u0119 Moogiem Voyagerem, ale poza tym w du\u017cym stopniu wykorzystuj\u0105 np. ostre brzmienia Korga MS20. Bardzo ciekawie brzmi <em>Shinkansen <\/em>z go\u015bcinnym udzia\u0142em Leona Dewana graj\u0105cego na jednym ze skonstruowanych przez siebie syntezator\u00f3w &#8211; <a href=\"http:\/\/www.dewanatron.com\/instruments.php?page=swarmatron\">Swarmatronie<\/a>. Wdzi\u0119czny <em>Prungen <\/em>w finale p\u0142yty znamy ju\u017c zar\u00f3wno z symfonicznej wersji z brytyjsk\u0105 orkiestr\u0105, jak i z wykonania z orkiestr\u0105 Aukso podczas festiwalu Tauron Nowa Muzyka &#8211; ale zn\u00f3w partie syntezator\u00f3w w \u015brodkowej cz\u0119\u015bci b\u0119d\u0105 zaskoczeniem dla wszystkich, kt\u00f3rzy jeszcze tego nie s\u0142yszeli. Trzeba tej p\u0142ycie da\u0107 troch\u0119 czasu, nie jest tak efektowna przy pierwszym kontakcie jak <em>One-Armed Bandit<\/em>, ale w sumie ciekawsza od tamtego albumu. Cho\u0107 gdyby j\u0105 ocenia\u0107 po ok\u0142adce, te\u017c nie pozostanie bez szans.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z dnia na dzie\u0144 Moog &#8211; i tak jeden z najwa\u017cniejszych instrument\u00f3w ostatnich dekad &#8211; sta\u0142 si\u0119 jeszcze fajniejszym syntezatorem. Bo pewnie s\u0142yszeli\u015bcie ju\u017c o programie, w my\u015bl kt\u00f3rego 60 pracownik\u00f3w firmy Moog w Stanach Zjednoczonych sta\u0142o si\u0119 w\u0142a\u015bcicielami 49 proc. akcji przedsi\u0119biorstwa. Kilka dni temu pisa\u0142a o tym \u015bwiatowa prasa. Stabilno\u015b\u0107 wp\u0142yw\u00f3w producent syntezator\u00f3w [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8145,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,12,312,120,7,1923],"tags":[1857,2093,20,2095,2096,2094,2092],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8144"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8144"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8144\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8149,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8144\/revisions\/8149"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8145"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8144"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}