
{"id":8588,"date":"2015-08-21T14:13:05","date_gmt":"2015-08-21T12:13:05","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=8588"},"modified":"2015-08-21T14:22:45","modified_gmt":"2015-08-21T12:22:45","slug":"10-wynalazkow-dla-roberta-mooga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2015\/08\/21\/10-wynalazkow-dla-roberta-mooga\/","title":{"rendered":"10 wynalazk\u00f3w dla Roberta Mooga"},"content":{"rendered":"<p>Pilnuj\u0119 dzi\u015b r\u00f3\u017cnych obowi\u0105zk\u00f3w, bez mo\u017cliwo\u015bci wyjazdu na festiwal <a href=\"http:\/\/www.festiwalnowamuzyka.pl\/\">Tauron Nowa Muzyka<\/a>, ale za to ju\u017c od wczoraj s\u0142ucham wy\u0142\u0105cznie muzyki elektronicznej. Obchodz\u0119 w ten spos\u00f3b 10. rocznic\u0119 \u015bmierci <strong>Roberta Mooga<\/strong>, kt\u00f3ra przypada dzi\u015b. Co prawda wczorajsz\u0105 audycj\u0119 w Dw\u00f3jce skr\u00f3ci\u0142a mi troch\u0119 transmisja z Parady\u017ca, ale postanowi\u0142em, \u017ce sobie to odbij\u0119, pisz\u0105c dwa s\u0142owa na temat najwa\u017cniejszego in\u017cyniera, konstruktora i wynalazcy, kt\u00f3ry realnie wp\u0142yn\u0105\u0142 na muzyk\u0119. A m\u00f3wi\u0105c w telegraficznym skr\u00f3cie: sprawi\u0142, \u017ce opr\u00f3cz eksperymentalnego muzyka elektroniczna zyska\u0142a te\u017c rozrywkowy wymiar, wp\u0142yn\u0105\u0142 na to, \u017ce syntezatory trafi\u0142y nie tylko do drogich studi\u00f3w, ale i pod strzechy, a wreszcie jednym basowym brzmieniem minimooga zelektryzowa\u0142 p\u00f3\u017aniejszych tw\u00f3rc\u00f3w disco, electro, IDM, trip-hopu i kogo tam jeszcze? Jed\u017acie na dowolny festiwal i sprawd\u017acie, kto w riderze technicznym mia\u0142 nazw\u0119 firmy Moog Music Inc. Albo nigdzie nie jed\u017acie, tylko pos\u0142uchajcie paru wynalazk\u00f3w.<!--more--><\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"500\" height=\"365\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/_er8l9JISbM\" frameborder=\"0\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Na pocz\u0105tek elektroniczny pop w postaci, w jakiej go wymy\u015blili w roku 1967 <strong>Jean-Jacques Perrey<\/strong> i <strong>Gershon Kingsley<\/strong> (ten od <em><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=dZWfywvuHt0\">Popcornu<\/a><\/em>). Utw\u00f3r pochodzi z albumu <em>Kaleidoscopic Vibrations<\/em>, jednej z pierwszych tego typu p\u0142yt w historii, ale nie jedynej. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, jaki by\u0142 pierwszy pomys\u0142 na promocj\u0119 syntezator\u00f3w: zagra\u0107 na nim znane melodie. Na p\u0142ycie znajdziemy m.in. moogowe interpretacje <em>One-Note Samba<\/em> czy <em>Strangers in the Night<\/em>. Nie inaczej by\u0142o w dziedzinie muzyki powa\u017cnej:<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"100%\" height=\"450\" scrolling=\"no\" frameborder=\"no\" src=\"https:\/\/w.soundcloud.com\/player\/?url=https%3A\/\/api.soundcloud.com\/playlists\/123669596&amp;auto_play=false&amp;hide_related=false&amp;show_comments=true&amp;show_user=true&amp;show_reposts=false&amp;visual=true\"><\/iframe><\/p>\n<p><strong>Wendy Carlos<\/strong> (w\u00f3wczas jeszcze jako Walter) mia\u0142a zaprezentowa\u0107 mo\u017cliwo\u015bci systemu modularnego Mooga \u015bwiatu. Efektem by\u0142 sprzedany w nak\u0142adzie ponad p\u00f3\u0142 miliona egzemplarzy album <em>Switched-On Bach<\/em> z interpretacjami muzyki Bacha, kt\u00f3ry przy okazji pobi\u0142 rekordy w dziedzinie nagra\u0144 muzyki powa\u017cnej i trafi\u0142 do pierwszej dziesi\u0105tki listy bestseller\u00f3w &#8222;Billboardu&#8221;. Ten nurt przer\u00f3bek istniej\u0105cego repertuaru znajdowa\u0142 d\u0142ugo kontynuator\u00f3w. Na przyk\u0142ad moja ulubiona formacj\u0119 <strong>The Moog Cookbook<\/strong>, dzia\u0142aj\u0105c\u0105 kr\u00f3tko w latach 90.:<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"500\" height=\"365\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/cUzU8cS1O8A\" frameborder=\"0\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>The Moog Cookbook wykonywali (warto poszuka\u0107 ca\u0142ych p\u0142yt) covery kompozycji z rockowej klasyki i popularnych w latach 90. przeboj\u00f3w grunge&#8217;owych. Sam nurt istnieje do dzi\u015b i ma si\u0119 dobrze, czego fajnym przyk\u0142adem jest <em>Yellow Taxi<\/em>, cover przeboju Joni Mitchell, nagrany przez <strong>DMX Krew <\/strong>przy okazji sk\u0142adanki <em>A Tribute to Robert Moog<\/em>. Gdybym m\u00f3g\u0142, wklei\u0142bym tu stream z YT lub SC, ale niestety nie ma takiego, wi\u0119c odsy\u0142am wyj\u0105tkowego do streamu ca\u0142ej p\u0142yty w <a href=\"http:\/\/boomkat.com\/downloads\/248411-various-creme-organisation-a-tribute-to-robert-moog\">sklepie Boomkat.com<\/a>. Warto.<\/p>\n<p>Jeste\u015bmy wi\u0119c przy numerze pi\u0105tym i wypada podrzuci\u0107 tu jaki\u015b przyk\u0142ad wirtuozerii. Zaproponuj\u0119 nawet dwa. Pierwszego wykonawcy w\u0142a\u015bciwie nie spos\u00f3b pomin\u0105\u0107, bo przy okazji wypuszczanych na rynek po latach (na nowo!) starych modularnych system\u00f3w Moog stworzy\u0142 nawet maszyn\u0119 (dost\u0119pn\u0105 za jakie\u015b, bagatelka, 150 tys. dol.) sygnowan\u0105 przez tego muzyka. Chodzi oczywi\u015bcie o <strong>Keitha Emersona<\/strong>, kt\u00f3ry wykorzystywa\u0142 na scenie du\u017ce systemy Mooga, wyciskaj\u0105c z nich w dodatku, ile fabryka da\u0142a, nawet gdy od dawna dost\u0119pne ju\u017c by\u0142y wypuszczone na rynek w roku 1970 przeno\u015bne minimoogi. Poni\u017cszy przyk\u0142ad, syntezatorowa aran\u017cacja koncertu fortepianowego Alberto Ginastery, czyli <em>Toccata<\/em>, oczywi\u015bcie pochodzi oryginalnie z p\u0142yty <em>Brain Salad Surgery<\/em> Emerson, Lake &#038; Palmer. Kupcie i nie dajcie sobie wm\u00f3wi\u0107, \u017ce symfo-rock by\u0142 zawsze z\u0142y. Zawsze z\u0142e s\u0105 tylko uprzedzenia.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"500\" height=\"365\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/XKZ27HW8Q0k\" frameborder=\"0\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Drugiego przyk\u0142adu nie mia\u0142em pod r\u0119k\u0105 przy okazji wczorajszej audycji, bo brak mi na p\u00f3\u0142ce p\u0142yt nieod\u017ca\u0142owanego <strong>George&#8217;a Duke&#8217;a<\/strong>. Posi\u0142kowa\u0142em si\u0119 wi\u0119c jego nagraniem z zespo\u0142u Franka Zappy, podczas gdy jedne z najlepszy sol\u00f3wek syntezatorowych nurtu fusion Duke zostawi\u0142 oczywi\u015bcie na albumach solowych:<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"500\" height=\"365\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/tpiRJEkx8oU\" frameborder=\"0\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Na stronie <a href=\"http:\/\/moogfoundation.org\/\">Fundacji Mooga<\/a>, kt\u00f3r\u0105 przegl\u0105da\u0142em w poszukiwaniu materia\u0142\u00f3w do audycji, znalaz\u0142em (co najmniej) dwa fantastyczne przyk\u0142ady wczesnych zastosowa\u0144 moog\u00f3w w filmie, o kt\u00f3rych nie wiedzia\u0142em. Na ma\u0142ym ekranie instrument wykorzysta\u0142 ok. 1970 roku <strong>Lalo Schifrin<\/strong>, kt\u00f3remu Paul Beaver &#8211; bardzo wa\u017cna posta\u0107 we wczesnych latach ekspansji syntezator\u00f3w &#8211; pom\u00f3g\u0142 z programowaniem urz\u0105dzenia. Chodzi o czo\u0142\u00f3wk\u0119 serialu <em>Medical Center<\/em>, gdzie moog odtwarza (odnotowuje w ten spos\u00f3b, \u017ce cz\u0119sto tak w\u0142a\u015bnie bywa\u0142 u\u017cywany &#8211; jako \u017ar\u00f3d\u0142o efekt\u00f3w d\u017awi\u0119kowych) sygna\u0142 karetki. <\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"500\" height=\"365\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/5Eb8o-sLTaA\" frameborder=\"0\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Dzi\u0119ki tej samej stronie znalaz\u0142em niesamowity przyk\u0142ad muzyki eksperymentalnej z 1971 roku &#8211; p\u0142yt\u0119 <strong>Douglasa Leedy&#8217;ego<\/strong> <em>Entropical Paradise<\/em>, z kt\u00f3rej dost\u0119pno\u015bci\u0105 nie jest najlepiej (poza CD-R-owa wersj\u0105 z Mimaroglu Music, kt\u00f3ra takie unikatowe nagrania wznawia na, powiedzmy, nielegalu). Fragmenty tej muzyki trafi\u0142y na \u015bcie\u017ck\u0119 d\u017awi\u0119kow\u0105 filmu &#8222;Rze\u017ania numer 5&#8221; wg prozy Vonneguta. Sam Leedy inspirowa\u0142 si\u0119 zreszt\u0105 Vonnegutem, programuj\u0105c swoje maszyny (systemy Buchli i Mooga), ale bardziej interesowa\u0142y go okolice SF, konkretnie powie\u015b\u0107 <em>Syreny z Tytana<\/em>. A jako fan tej ksi\u0105\u017cki jestem sk\u0142onny si\u0119 zgodzi\u0107, \u017ce nikt tak dobrze nie zilustrowa\u0142 infundybu\u0142y chronosynklastycznej.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"500\" height=\"285\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/eUikMhVeR0k\" frameborder=\"0\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Teraz, \u017ceby skompresowa\u0107 ostatnie 40 lat rozwoju muzyki tanecznej, kt\u00f3re &#8211; od czas\u00f3w Kraftwerk, a potem Giorgio Morodera &#8211; nieustannie przypominaj\u0105 o moogach w funkcji gitary basowej, wybra\u0142em jeden utw\u00f3r nie\u017ale oddaj\u0105cy zalety pot\u0119\u017cnych bas\u00f3w tej linii instrument\u00f3w. Nie jest to tym razem Minimoog (jak u Donny Summer), tylko <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QaZofv6Xur0\">Moog Source<\/a>, nieco mniej znana konstrukcja z pocz\u0105tku lat 80., w dodatku u\u017cywana w <a href=\"http:\/\/www.nme.com\/blogs\/nme-blogs\/new-order-how-we-wrote-blue-monday\">trudnych warunkach<\/a>, ale za to da\u0142a grupie <strong>New Order <\/strong>nie\u015bmiertelno\u015b\u0107. \u017baden tam wynalazek, ale warto sobie u\u015bwiadomi\u0107, \u017ce bez Mooga ani rusz:<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"500\" height=\"285\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/UmjiM9X6fzs\" frameborder=\"0\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Nie wiem, jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce do\u015b\u0107 atrakcyjna muzyka <strong>Davida Bordena<\/strong> &#8211; przed laty innego sta\u0142ego wsp\u00f3\u0142pracownika Mooga &#8211; ma na YouTubie tak niewiele ods\u0142on, ale postulowa\u0142bym, by je pomno\u017cy\u0107. Pisa\u0142em ju\u017c na drugim blogu o p\u0142ycie <em>Music for Amplified Keyboard Instruments<\/em>, czerpi\u0105cej z minimalizmu spod znaku Reicha, ale w tym zestawieniu nieodzownej. Przecie\u017c to tw\u00f3rcza kontynuacja kontrapunkt\u00f3w z album\u00f3w Wendy Carlos. W dodatku poni\u017cszy utw\u00f3r, jak ca\u0142y ten wpis, dedykowany jest pami\u0119ci dr. Mooga:<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"500\" height=\"285\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/q97XyUEk3Kg?list=RDq97XyUEk3Kg\" frameborder=\"0\" allowfullscreen><\/iframe>  <\/p>\n<p>Gdyby kto\u015b chcia\u0142 sobie teraz obejrze\u0107 materia\u0142 o historii syntezator\u00f3w Mooga, zapraszam <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=usl_TvIFtG0&#038;list=PLeC2WeKvjXcVMeMTBBe4qrOPy8fLfw-Rp\">tutaj<\/a>, albo po prostu znajd\u017acie dokument Moog z roku 2004, kt\u00f3rego <a href=\"http:\/\/www.discogs.com\/Various-Moog-Original-Film-Soundtrack\/master\/639666\">\u015bcie\u017cka d\u017awi\u0119kowa<\/a> z m.in. moimi ulubionymi fanami moog\u00f3w ze Stereolab b\u0119dzie te\u017c niez\u0142ym punktem odniesienia do dalszych w\u0119dr\u00f3wek po sieci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pilnuj\u0119 dzi\u015b r\u00f3\u017cnych obowi\u0105zk\u00f3w, bez mo\u017cliwo\u015bci wyjazdu na festiwal Tauron Nowa Muzyka, ale za to ju\u017c od wczoraj s\u0142ucham wy\u0142\u0105cznie muzyki elektronicznej. Obchodz\u0119 w ten spos\u00f3b 10. rocznic\u0119 \u015bmierci Roberta Mooga, kt\u00f3ra przypada dzi\u015b. Co prawda wczorajsz\u0105 audycj\u0119 w Dw\u00f3jce skr\u00f3ci\u0142a mi troch\u0119 transmisja z Parady\u017ca, ale postanowi\u0142em, \u017ce sobie to odbij\u0119, pisz\u0105c dwa s\u0142owa [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8594,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,558,4],"tags":[2152],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8588"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8588"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8588\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8598,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8588\/revisions\/8598"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8594"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8588"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8588"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8588"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}