{"id":9555,"date":"2016-02-18T14:57:58","date_gmt":"2016-02-18T13:57:58","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=9555"},"modified":"2016-02-19T11:41:54","modified_gmt":"2016-02-19T10:41:54","slug":"jak-slucha-muzyki-pokolenie-szufli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2016\/02\/18\/jak-slucha-muzyki-pokolenie-szufli\/","title":{"rendered":"Jak s\u0142ucha muzyki Pokolenie Szufli?"},"content":{"rendered":"

Tak, og\u0142osili w\u0142a\u015bnie kolejn\u0105 generacj\u0119. Chy\u0142kiem, ze \u015brody na czwartek tydzie\u0144 temu \u015bwiatowa agencja Havas Sports & Entertainment ujawni\u0142a (tym s\u0142owem to opisuj\u0105) w specjalnym komunikacie istnienie Generacji Shuffle<\/strong> – nowego pokolenia os\u00f3b s\u0142uchaj\u0105cych muzyki, kt\u00f3re wywodzi si\u0119 z rewolucji cyfrowej<\/em>. Dzi\u0119ki niespotykanemu nigdy wcze\u015bniej dost\u0119powi do ogromnych bibliotek nagra\u0144, mo\u017cliwemu w zwi\u0105zku z pojawieniem si\u0119 streamingu i opcji pobierania plik\u00f3w online, zdecydowanie wzros\u0142a r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 gatunk\u00f3w muzycznych, kt\u00f3rych s\u0142uchaj\u0105 ich u\u017cytkownicy <\/em>– napisali autorzy informacji prasowej, w specjalnym badaniu dziel\u0105c mi\u0142o\u015bnik\u00f3w na pi\u0119\u0107 grup:<\/p>\n

1. S\u0142uchacz.
\n2. Ekspert.
\n3. Fan.
\n4. Kolekcjoner.
\n5. Wokalista.<\/em><\/p>\n

Cytuj\u0119 to, bo kiedy\u015b uj\u0105\u0142 mnie w czasie wyk\u0142ad\u00f3w prof. Bralczyk, zwracaj\u0105c uwag\u0119, \u017ce zawsze kiedy m\u00f3wi „Jest pi\u0119\u0107 rodzaj\u00f3w…” albo „Jest osiem cech…”, to studenci chwytaj\u0105 za d\u0142ugopisy. Ot\u00f3\u017c wokalist\u0105 jestem niew\u0105tpliwie najrzadziej, ale z powodzeniem mo\u017cna mnie wpisa\u0107 do ka\u017cdej z grup. I mam wra\u017cenie, \u017ce ca\u0142a klasyfikacja zaistnia\u0142a w badaniu (obejmuj\u0105cym 18 tys. os\u00f3b z ca\u0142ego \u015bwiata) tylko po to, \u017ceby uwiarygodni\u0107 samo badanie. Podobnie jak podpunkt „Osiem logik zaanga\u017cowania fan\u00f3w muzyki”: 1. Logika Rozrywki (wielkimi literami, tak jak przy nazwach zakl\u0119\u0107). 2. Logika Imersji. 3. Logika Po\u0142\u0105cze\u0144 Spo\u0142ecznych. 4. Logika Identyfikacji. 5. Logika Obrony. 6. Logika Gry. 7. Logika Wiedzy. 8. Logika Poszukiwa\u0144.<\/em><\/p>\n

Niech \u017cyje nauka. Ale mo\u017ce z wy\u0142\u0105czeniem tej nauki, kt\u00f3ra pr\u00f3buje nam odebra\u0107 spontaniczno\u015b\u0107 odbioru muzyki w imi\u0119 rozpoznania w \u015bwiecie marketingu, a do tego raport (oczywi\u015bcie) zmierza. Osoba o onie\u015bmielaj\u0105cej funkcji Global Chief Strategy Officer skomentowa\u0142a owo badanie tak: – Muzyka to niezwykle skuteczne narz\u0119dzie marketingowe dla marek, kt\u00f3re chc\u0105 nawi\u0105za\u0107 relacja z lud\u017ami. Nasze badanie wykaza\u0142o, \u017ce 98 proc. os\u00f3b na ca\u0142ym \u015bwiecie codziennie s\u0142ucha muzyki. Era cyfrowa spowodowa\u0142a jednak, \u017ce wszystko jest bardziej rozdrobnione i rozleg\u0142e, je\u015bli chodzi o spos\u00f3b s\u0142uchania muzyki i wybierane gatunki.<\/em><\/p>\n

Za jednym zamachem potwierdza to s\u0142uszno\u015b\u0107 w wyborze przez Adidasa i Tidala osoby takiego Kanyego Westa jako s\u0142upa reklamowego. Bo tak jak sportowi kierowcy (nie na darmo Havas jest agencj\u0105 zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 w pierwszej kolejno\u015bci sportem) je\u017cd\u017c\u0105 w bolidach i chodz\u0105 w strojach oklejonych logotypami marek, tak wsp\u00f3\u0142czesna gwiazda muzyki jest po\u015brednikiem maj\u0105cym po prostu u\u0142atwi\u0107 kontakty z klientem. Kanye w swojej podstawowej funkcji nie jest dzi\u015b wi\u0119c bogiem, tylko przedstawicielem handlowym.<\/p>\n

Przejd\u017amy do samej Generacji Shuffle. Ot\u00f3\u017c wg Havas 56 proc. odbiorc\u00f3w muzyki przyznaje si\u0119 dzi\u015b do s\u0142uchania co najmniej 10 r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w. Samemu zdarza\u0142o mi si\u0119 zauwa\u017ca\u0107 t\u0119 szeroko\u015b\u0107 gust\u00f3w (pomijaj\u0105c to, \u017ce muzyk\u0119 na gatunki mo\u017cna dzi\u015b dzieli\u0107 w spos\u00f3b bardzo umowny), kt\u00f3r\u0105 przyni\u00f3s\u0142 oczywi\u015bcie nie sza\u0142 na streaming, tylko internet w og\u00f3le, od czas\u00f3w Napstera. Ale poniewa\u017c ca\u0142e to badanie skupia si\u0119 na nowych serwisach streamingowych, a has\u0142o Shuffle trudno prze\u0142o\u017cy\u0107 wprost na polski (musia\u0142oby by\u0107 chyba „tas”, od tasowania – jak w wyra\u017ceniu „karty w tas”), zaproponuj\u0119 sw\u00f3j odpowiednik: Pokolenie Szufli. <\/p>\n

Szufla to rodzaj \u0142opaty s\u0142u\u017c\u0105cej do przerzucania du\u017cych ilo\u015bci w\u0119gla czy gruzu. Specyficzne narz\u0119dzie, kt\u00f3rego cie\u0144 pojawia si\u0119 czasem w muzyce. Nadu\u017cywam ostatnio por\u00f3wna\u0144 z Warszaw\u0105 <\/em>Bowiego, ale wybaczcie – musz\u0119. Ot\u00f3\u017c do\u015b\u0107 wiarygodny opis wizyty artysty w Polsce (w biografii Paula Trynki) m\u00f3wi o uczuciach, jakie wywo\u0142a\u0142 w Bowiem widok widzianego z poci\u0105gu cz\u0142owieka samotnie roz\u0142adowuj\u0105cego tak\u0105 szufl\u0105 wagon z w\u0119glem. I \u017ce st\u0105d ta ca\u0142a atmosfera, jak i sam utw\u00f3r. Pozwol\u0119 sobie tu uog\u00f3lni\u0107 na ca\u0142y \u015bwiat Pokolenia Szufli (kt\u00f3re zreszt\u0105 nie jest na pewno precyzyjnie pokoleniowym zjawiskiem, bo przecie\u017c streaming dotyczy ludzi w r\u00f3\u017cnym wieku). Ot\u00f3\u017c przewalaj\u0105 t\u0105 szufl\u0105 tony utwor\u00f3w, miliony dost\u0119pnych empetr\u00f3jek, roz\u0142adowuj\u0105c ten wagon, kt\u00f3ry zawsze pozostanie pe\u0142ny. Robi\u0105 to zreszt\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci samotnie, bo s\u0142uchanie muzyki ze smartfona jest zaj\u0119ciem raczej samotniczym. Podczas gdy ich kole\u017canki i koledzy decyduj\u0105cy si\u0119 na wybi\u00f3rczy stosunek do muzyki, kupi\u0105 sobie po prostu kilka p\u0142yt, kt\u00f3rych b\u0119d\u0105 s\u0142ucha\u0107. <\/p>\n

I teraz o tym, do czego to zmierza. W skr\u00f3cie marzenie takich spec\u00f3w od marketingu to odgadni\u0119cie na podstawie Waszej playlisty, jakiej marki ciuchy czy buty chcieliby\u015bcie nosi\u0107 (w zesz\u0142ym roku m\u00f3wi\u0142a o tym niemal wprost<\/a> trendspotterka pracuj\u0105ca dla Havas PR). A streamingowa playlista nadaje si\u0119 do tego znacznie lepiej ni\u017c zakupy p\u0142ytowe, bo pozwala precyzyjnie okre\u015bli\u0107, w kt\u00f3rym momencie przestali\u015bmy s\u0142ucha\u0107, kiedy i co nas znudzi\u0142o, a co powr\u00f3ci\u0142o i ile razy. Ten spos\u00f3b dost\u0119pu musi by\u0107 wi\u0119c tani, bo zawiera istotne haczyki.<\/p>\n

Nie b\u0119d\u0119 nawet pr\u00f3bowa\u0142 nikogo zawraca\u0107 z tej drogi. Ale w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce raport agencji Havas przypomnia\u0142 mi o istnieniu pewnego mechanizmu zwi\u0105zanego ze wsp\u00f3\u0142czesnym odbiorem muzyki jako niezwykle skutecznego narz\u0119dzia marketingowego dla marek<\/em>, ja przypomn\u0119 znaczenie normalnych wydawnictw i zwyk\u0142ego rynku p\u0142ytowego. Niedawno pewien artysta zapyta\u0142 mnie w wiadomo\u015bci na facebooku, czy w sytuacji, gdy sam wszystko wydaje, to pokusi\u0142bym si\u0119 o recenzj\u0119 jego materia\u0142u. Odpowiedzia\u0142em, zgodnie z prawd\u0105, \u017ce tego nie wykluczam, ale \u017ce p\u0142yt jest du\u017co, a wytw\u00f3rnie p\u0142ytowe pozwalaj\u0105 ju\u017c dokona\u0107 pierwszej selekcji – poniewa\u017c wydaj\u0105 to, co uwa\u017caj\u0105 za najbardziej interesuj\u0105ce spo\u015br\u00f3d masy zg\u0142osze\u0144, kt\u00f3re do nich docieraj\u0105. Inwestuj\u0105 nast\u0119pnie w fizyczny no\u015bnik (ryzykuj\u0105c w\u0142asnymi pieni\u0119dzmi), \u017ceby pokaza\u0107 go tym outsiderom Pokolenia Szufli, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 wiecznej playlisty. Tu ostatni raz powo\u0142am si\u0119 na badanie: Wielka Brytania i USA nale\u017c\u0105 do kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych streaming muzyki najwolniej zyskuje na popularno\u015bci. Dlaczego? Moim zdaniem dlatego, \u017ce to kraje z najbardziej rozwini\u0119t\u0105 kultur\u0105 fonograficzn\u0105. <\/p>\n

Oczywi\u015bcie nawet cz\u0119\u015b\u0107 muzyki z ma\u0142ych wydawnictw trafi do streamingowej rzeki. Gdy zagl\u0105da\u0142em wczoraj do wspomnianego ju\u017c w tym tygodniu Tidala, znalaz\u0142em na przyk\u0142ad dwie godziny muzyki Zbigniewa Karkowskiego<\/strong> z r\u00f3\u017cnych, mniej lub bardziej przypadkowych p\u0142yt. Nie znalaz\u0142em jednak najnowszego albumu FLUSTER <\/em>z tytu\u0142ow\u0105 kompozycj\u0105 na elektryczn\u0105 gitar\u0119 basow\u0105, schematycznie narysowan\u0105 kiedy\u015b na kartce Kasprowi T. Toeplitzowi, a p\u00f3\u017aniej odtworzon\u0105 z pami\u0119ci przez tego ostatniego jako klasycznie zbudowany godzinny utw\u00f3r w trzech cz\u0119\u015bciach (o r\u00f3wnej d\u0142ugo\u015bci). Pierwszej wr\u0119cz infrad\u017awi\u0119kowej, o charakterystyce brzmieniowej – o ile dobrze pami\u0119tam dwukrotne spalenie sprz\u0119tu szkolnego podczas pr\u00f3b mojego dawnego zespo\u0142u – wyolbrzymionych d\u017awi\u0119k\u00f3w spalonego toru audio. Drugiej o charakterystyce zbli\u017conej do bia\u0142ego szumu, atakuj\u0105cej nas po dwudziestu minutach bardzo gwa\u0142townym skokiem dynamiki w silnie odbieranych przez s\u0142uch cz\u0119stotliwo\u015bciach \u015brednich. Ka\u017cdy ma jak\u0105\u015b definicj\u0119 noise’u w postaci czystej – i nie czuj\u0119 si\u0119 wielkim znawc\u0105 tematu, ale ta druga cz\u0119\u015b\u0107 jest bliska mojej. Wreszcie cz\u0119\u015b\u0107 trzecia – z za\u0142o\u017cenia id\u0105ca w stron\u0119 ultrad\u017awi\u0119k\u00f3w, w praktyce zbudowana po prostu z d\u017awi\u0119k\u00f3w (ca\u0142y czas gitara basowa, ale rzecz jasna przetwarzana – tak jak w pozosta\u0142ych cz\u0119\u015bciach) o bardzo wysokich cz\u0119stotliwo\u015bciach. Podtytu\u0142 „Rozw\u00f3j kompozycji w czasie zatrzymanym” (t\u0142umacz\u0119 z francuskiego wprost) sugeruje, \u017ce wszystko si\u0119 tu b\u0119dzie rozgrywa\u0107 na planie brzmieniowych niuans\u00f3w. Swoj\u0105 drog\u0105: to przecie\u017c dynamistatyka, rzecz idealnie wsp\u00f3\u0142graj\u0105ca z my\u015bl\u0105 ostatniej Warszawskiej Jesieni. <\/p>\n

Toeplitz zadanie zrealizowa\u0142 w spos\u00f3b wierny za\u0142o\u017ceniom, w wersji studyjnej jednak robi ten utw\u00f3r o wiele wi\u0119ksze wra\u017cenie (nie radz\u0119 s\u0142ucha\u0107 tego z g\u0142o\u015bnik\u00f3w, gdy inni domownicy \u015bpi\u0105) ni\u017c to, co widzia\u0142em i s\u0142ysza\u0142em w zapisach sytuacji koncertowych (przy okazji: w styczniu KTT gra\u0142 FLUSTER <\/em>we Wroc\u0142awiu, 7 maja wykona w Warszawie). Warto najpierw przes\u0142ucha\u0107 album, a dopiero potem przeczyta\u0107 do\u0142\u0105czony w \u015brodku eseik Toeplitza nie\u017ale t\u0142umacz\u0105cy pogl\u0105dy Karkowskiego – wychowanego na polskiej tradycji sonorystycznej artysty, kt\u00f3ry wyjecha\u0142 z kraju, uwalniaj\u0105c si\u0119 przy okazji od akademickiej pozycji kompozytora i realizuj\u0105c w spos\u00f3b pewnie kontrowersyjny dla sporej cz\u0119\u015bci mi\u0142o\u015bnik\u00f3w muzyki uj\u0119tych w raporcie Havas, ale niezwykle ciekawy z perspektywy pozaraportowej. Mam nadziej\u0119, \u017ce tekst b\u0119dzie mo\u017cna gdzie\u015b znale\u017a\u0107 tak\u017ce w j\u0119zyku polskim. Godzina to do\u015b\u0107 wymagaj\u0105cy czas trwania utworu, cz\u0119\u015b\u0107 s\u0142uchaczy mo\u017ce wi\u0119c ziewn\u0105\u0107 i wy\u0142\u0105czy\u0107 od razu, wpis o tej p\u0142ycie na Polifonii uznaj\u0105 nawet za rodzaj prowokacji (c\u00f3\u017c, prosz\u0119 sobie przypomnie\u0107, czy aby Yeezus <\/em>Kanyego Westa nie mia\u0142 by\u0107 prowokacj\u0105 – i jak si\u0119 jego prowokacyjno\u015b\u0107 ma w takim razie do utworu Karkowskiego granego przez Toeplitza), ale nikt nie m\u00f3wi, \u017ce nie mo\u017cna sobie czasu s\u0142uchania urozmaica\u0107 rozmy\u015blaniami. Ja my\u015bla\u0142em o raporcie agencji Havas, dzi\u0119ki muzyce Karkowskiego przyjmuj\u0105c do niego odpowiedni\u0105, na pewno nie\u0142opatologiczn\u0105 perspektyw\u0119.<\/p>\n

Jedno jest pewne: nowa p\u0142yta Toeplitza (wychodzi w przysz\u0142ym tygodniu) nie nadaje si\u0119 do s\u0142uchania w opcji shuffle. <\/p>\n

ZBIGNIEW KARKOWSKI \/ KASPER T. TOEPLITZ FLUSTER pour basse \u00e9lectrique solo<\/em><\/strong>, Studio Sleaze Art\/Bocian 2016, 8\/10
\n<\/strong><\/p>\n