{"id":9843,"date":"2016-03-24T16:05:47","date_gmt":"2016-03-24T15:05:47","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=9843"},"modified":"2016-03-24T19:01:08","modified_gmt":"2016-03-24T18:01:08","slug":"gorecki-jako-pionier-post-rocka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2016\/03\/24\/gorecki-jako-pionier-post-rocka\/","title":{"rendered":"G\u00f3recki jako pionier post-rocka"},"content":{"rendered":"

Zawsze jest dobry moment na powr\u00f3t do Symfonii pie\u015bni \u017ca\u0142osnych<\/em> Henryka Miko\u0142aja G\u00f3reckiego. Ale tym razem szczeg\u00f3lnie dobry, bo smutno. Dla jednych ze wzgl\u0119du na kalendarz liturgiczny, dla innych – bo Belgia, bo jakie\u015b sprawy osobiste, dla mnie – bo porz\u0105dnych dziennikarzy wyrzucaj\u0105 (i gdyby kto\u015b do mnie w tej sprawie zadzwoni\u0142, tobym si\u0119 podpisa\u0142 pod listem, ale informuj\u0119 ze smutkiem, \u017ce nikt nie dzwoni\u0142). Nowa p\u0142yta Colina Stetsona<\/strong> nosi po prostu tytu\u0142 Sorrow<\/em>, czyli Smutek<\/em>, i jest wyj\u0105tkowym, brawurowym podj\u0119ciem tematu najbardziej bestsellerowego utworu muzyki powa\u017cnej. W dodatku utworu polskiego. I w\u0142a\u015bnie z powodu tej p\u0142yty, wyj\u0105tkowo jeszcze przed premier\u0105 (i przed dzisiejsz\u0105 wieczorn\u0105 prezentacj\u0105 w radiowej Dw\u00f3jce<\/a>) pozwalam sobie na tych par\u0119 s\u0142\u00f3w. Bo Stetson powiedzia\u0142 o karierze III Symfonii wi\u0119cej ni\u017c kt\u00f3rykolwiek z powo\u0142uj\u0105cych si\u0119 na ni\u0105 muzyk\u00f3w spoza powa\u017ckowego grona.<\/p>\n

Historia utworu w trzech zdaniach? Powsta\u0142 w roku 1976, ale po premierze zbiera\u0142 mieszane recenzje: Andrzej Ch\u0142opecki pisa\u0142, \u017ce to arcydzie\u0142o, stawiaj\u0105ce tw\u00f3rc\u0119 w rz\u0119dzie geniuszy<\/em>, ale ju\u017c Ludwik Erhardt brutalnie – \u017ce kompozytor wykroczy\u0142 tu chyba poza granic\u0119, jak\u0105 nasza kultura otoczy\u0142a ten teren dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka, kt\u00f3ry nazywamy sztuk\u0105<\/em> (oba cytaty za NINAtek\u0105<\/a>, gdzie mo\u017cna te\u017c pos\u0142ucha\u0107 orygina\u0142u utworu). Jedni s\u0142yszeli w nim minimalizm i mistyczn\u0105 melancholi\u0119, inni – prostot\u0119, bo to nie jest skomplikowana kompozycja. Po wydaniu na p\u0142ycie wytw\u00f3rni Nonesuch w roku 1992 III Symfonia – w spos\u00f3b w\u0142a\u015bciwie niewyt\u0142umaczalny i nienotowany wcze\u015bniej – podbi\u0142a listy przeboj\u00f3w w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych, sprzedaj\u0105c si\u0119 do tej pory w nak\u0142adzie ponad miliona egzemplarzy.<\/p>\n

Z jakich\u015b powod\u00f3w dzie\u0142o G\u00f3reckiego na pocz\u0105tku lat 90. nie tylko przem\u00f3wi\u0142o do wytrawnych meloman\u00f3w, ale te\u017c trafi\u0142o we wra\u017cliwo\u015b\u0107 nowego pokolenia. \u015awiadcz\u0105 o tym oczywi\u015bcie czy to nawi\u0105zania w popkulturze (Lamb i ich utw\u00f3r Gorecki<\/em>), czy to p\u00f3\u017aniejsze wyznania r\u00f3\u017cnych postaci \u015bwiata muzyki rozrywkowej: Jonny’ego Greenwooda, J\u00f3hanna J\u00f3hannssona albo Andrew Birda, kt\u00f3rego s\u0142owa z wywiadu dla magazynu „Filter” przytocz\u0119 w oryginale, \u017ceby niczego ze znacze\u0144 nie uroni\u0107: It\u2019s just a badass piece of music and there\u2019s a good reason why we\u2019re talking about this piece in a popular music magazine. It has a similar effect on an open-minded listener that [Radiohead\u2019s] Kid A has. It spoke to my youthful romantic tendencies, sure, but still holds up later<\/em>. Ale G\u00f3recki jako wp\u0142yw na trip-hop czy na estetyk\u0119 Radiohead? Na nowych songwriter\u00f3w? To si\u0119 jako\u015b niespecjalnie t\u0142umaczy\u0142o na planie muzycznym.<\/p>\n

Tak\u017ce saksofonista Colin Stetson<\/strong> s\u0142ucha\u0142 III Symfonii w m\u0142odo\u015bci, na drugim roku college’u (To by\u0142a jedna z tych chwil, kt\u00f3re zupe\u0142nie zmieniaj\u0105 muzycznie umys\u0142 cz\u0142owieka<\/em>), i ju\u017c wtedy – jak przekonywa\u0142 w niedawnej rozmowie z BBC Radio 6 – my\u015bla\u0142 o reinterpretacji tego utworu. A w\u0142a\u015bciwie „my\u015bleli”, bo rzecz narodzi\u0142a si\u0119 w okresie, gdy jeszcze troch\u0119 wi\u0119cej czasu sp\u0119dza\u0142 ze swoj\u0105 siostr\u0105 Megan Stetson. Dzi\u015b prowadz\u0105 niezale\u017cnie \u015bwietnie rozwijaj\u0105ce si\u0119 kariery muzyczne, a ona jest mezzosopranistk\u0105. I po dw\u00f3ch dekadach rzecz okaza\u0142a si\u0119 mo\u017cliwa do realizacji, w gronie 12 os\u00f3b, r\u00f3\u017cnych muzyk\u00f3w, kt\u00f3rych Stetson – Amerykanin z urodzenia, Kanadyjczyk z zamieszkania – pozna\u0142 podczas wielu lat pracy jako solista i instrumentalista sesyjny. S\u0105 w\u015br\u00f3d nich skrzypaczka Sarah Neufeld (znana z Arcade Fire), o kt\u00f3rej pisa\u0142em tak\u017ce w kontek\u015bcie duetowej p\u0142yty ze Stetsonem<\/a>, czy perkusista Greg Fox (znany cho\u0107by z Liturgy, specjalny go\u015b\u0107 ostatniej edycji Unsoundu). <\/p>\n