{"id":107,"date":"2013-10-23T07:10:41","date_gmt":"2013-10-23T05:10:41","guid":{"rendered":"http:\/\/portretymiast.blog.polityka.pl\/?p=107"},"modified":"2013-10-23T07:10:41","modified_gmt":"2013-10-23T05:10:41","slug":"wroclaw-miasto-spotkan-i-innych-mitow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/2013\/10\/23\/wroclaw-miasto-spotkan-i-innych-mitow\/","title":{"rendered":"Wroc\u0142aw, miasto spotka\u0144 i innych mit\u00f3w"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Lubi\u0119 Wroc\u0142aw. Dlaczego? Spo\u015br\u00f3d wielu powod\u00f3w trzy pierwsze na mojej li\u015bcie raczej nie pokrywaj\u0105 si\u0119 z oficjalnymi rekomendacjami. Po pierwsze wi\u0119c, Wroc\u0142aw jest Mekk\u0105 dla badacza nowych medi\u00f3w. A to ze wzgl\u0119du na Centrum Sztuki WRO<\/a> i Biennale Sztuki Nowych Medi\u00f3w, jedyne tego typu wydarzenie w Polsce, o mi\u0119dzynarodowym ju\u017c w tej chwili rozmachu i poziomie. Po drugie, to Nadodrze i ul. \u0141okietka 5<\/a>, czyli miejsce, gdzie wizje miasta rodem z podr\u0119cznik\u00f3w Richarda Floridy \u015bcieraj\u0105 si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105, a w starciu wytwarza si\u0119 niezwyk\u0142a energia. Po trzecie, Wroc\u0142aw sta\u0142 si\u0119 stolic\u0105 czeskiego piwa – chyba w \u017cadnym czeskim (bo w Polsce nie ma konkurencji) mie\u015bcie nie mo\u017cna bada\u0107 tyle gatunk\u00f3w, ile skosztowa\u0107 mo\u017cna we Wro. Ostatnie moje odkrycie (o wcze\u015bniejszych meldowa\u0142em w Antymatriksie) to knajpy w nasypie kolejowym, troch\u0119 jak w Berlinie ale inaczej, bardziej kameralnie.<\/p>\n

<\/p>\n

\"\"<\/a>Nie chwal\u0119 stadionu, bo go kiedy\u015b krytykowa\u0142em, a teraz mam dro\u017cszy u siebie w Warszawie. Nie chwal\u0119 fontanny przy Hali Stulecia (cho\u0107 sama Hala nieustannie budzi zachwyt), bo nie zachwyca mnie ta, kt\u00f3r\u0105 mog\u0119 ogl\u0105da\u0107 u siebie. Lubi\u0119 Wroc\u0142aw za to w czym si\u0119 wyr\u00f3\u017cnia, a nie za to, w czym si\u0119 upodobnia do innych metropolii. Fascynuje mnie to miasto swoj\u0105 zdolno\u015bci\u0105 do tworzenia mit\u00f3w, kt\u00f3re staj\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 jego wizerunku starannie piel\u0119gnowanego przez w\u0142adze i mieszka\u0144c\u00f3w, cho\u0107 jak podrapa\u0107, to niewiele pod mityczn\u0105 skorupk\u0105 si\u0119 kryje. Przyk\u0142adem najbardziej chyba spektakularnym jest przekonanie o aktualnej wielokulturowo\u015bci Wroc\u0142awia, doskonale wyra\u017caj\u0105ce si\u0119 w s\u0142owach prezydenta, Rafa\u0142a Dutkiewicza ze wst\u0119pu do monografii „My, Wroc\u0142awianie”:<\/p>\n

Wroc\u0142aw przez wieki by\u0142 miastem wielu narod\u00f3w, w kt\u00f3rym \u015bciera\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cnorakie wp\u0142ywy kulturowe. To prawdziwe, jak to uj\u0105\u0142 Ojciec \u015awi\u0119ty Jan Pawe\u0142 II, \u201amiasto spotka\u0144\u2019 na przestrzeni wiek\u00f3w. Specyfika Wroc\u0142awia, jego historia i wsp\u00f3\u0142\u017cycie r\u00f3\u017cnych narod\u00f3w zrodzi\u0142y now\u0105 jako\u015b\u0107: w\u0142a\u015bciw\u0105 tylko nam – mieszka\u0144com grodu nad Odr\u0105 – to\u017csamo\u015b\u0107”.<\/p><\/blockquote>\n

Burzliwa historia miasta zosta\u0142a zaprz\u0119gni\u0119ta do kreowania wsp\u00f3\u0142czesnego wizerunku, rzeczywisto\u015b\u0107 jednak jest inna, jak pokaza\u0142y \u00a0Kamilla Doli\u0144ska i Julita Makaro, socjolo\u017cki z Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego w badaniach, kt\u00f3rych wyniki opublikowa\u0142y pod znamiennym tytu\u0142em „O wielokulturowo\u015bci monokulturowego Wroc\u0142awia”. Wyniki okaza\u0142y si\u0119 na tyle intryguj\u0105ce, \u017ce nak\u0142ad naukowej w ko\u0144cu publikacji zosta\u0142 szybko wyczerpany, a autorki m\u00f3wi\u0105, \u017ce nawet podczas spotka\u0144 w gronie ludzi z akademickimi tytu\u0142ami wybuchaj\u0105 niezwyk\u0142e emocje.<\/p>\n

Co jednak zrobi\u0107, kiedy liczby m\u00f3wi\u0105 swoje – Wroc\u0142aw zosta\u0142 po wojnie skolonizowany przez przybysz\u00f3w z wielu stron Polski, tej przedwojennej i powojennej. Przyjezdni z okolic Lwowa (lwowsko\u015b\u0107 to wa\u017cny element wroc\u0142awskiego mitu) stanowili ok. 5% w masie z\u0142o\u017conej tak\u017ce z ludzi z \u0141odzi, Warszawy, Poznania i wojew\u00f3dztwa pozna\u0144skiego. W efekcie Wroc\u0142aw sta\u0142 si\u0119 nie wielo, lecz monokulturowym polskim tyglem, kt\u00f3ry mieszaj\u0105c wszystkie odcienie polsko\u015bci wyprodukowa\u0142 m.in. to, \u017ce w tym mie\u015bcie u\u017cywa si\u0119 j\u0119zyka polskiego w jego najbardziej znormalizowanej formie. W Krakowie czy od razu s\u0142ycha\u0107, gdzie si\u0119 jest. We Wroc\u0142awiu ta dystynkcja nie dzia\u0142a.<\/p>\n

Nie wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 te\u017c Wroc\u0142aw spo\u015br\u00f3d innych miast udzia\u0142em mniejszo\u015bci narodowych ani obecno\u015bci\u0105 imigrant\u00f3w (cho\u0107 wydawa\u0107 by si\u0119 znowu mog\u0142o \u017ce jest inaczej, gdy trwa\u0142 sp\u00f3r o to, co zrobi\u0107 z obozowiskiem Rom\u00f3w z Rumunii), ani te\u017c ekspat\u00f3w. Mimo to, na pytanie, jakim miastem jest Wroc\u0142aw: polskim, kresowym, niemieckim czy te\u017c „mikrokosmosem”, w kt\u00f3rym przez wieki nawarstwi\u0142y si\u0119 wp\u0142ywy r\u00f3\u017cnych kultur, najwi\u0119cej, bo blisko po\u0142owa respondent\u00f3w wskazuje „mikrokosmos”. Op\u0142aci\u0142a si\u0119 inwestycja poprzedniego jeszcze prezydenta, Bogdana Zdrojewskiego w Normana Daviesa, kt\u00f3ry na zaproszenie miasta napisa\u0142 „Mikrokosmos. Portret miasta \u015brodkowoeuropejskiego” swym autorytetem legitymizuj\u0105c mit.<\/p>\n

Badaczki z UWr dochodz\u0105 do wniosku na podstawie swoich poszukiwa\u0144, zar\u00f3wno statystycznych, jak i wywiad\u00f3w z mieszka\u0144cami, \u017ce wielokulturowo\u015b\u0107 Wroc\u0142awia i wroc\u0142awian najlepiej charakteryzuje poj\u0119cie zaproponowane przez Stanleya Fisha – wielokulturowo\u015bci butikowej:<\/p>\n

Jest ona, w du\u017cej mierze tak, jak chc\u0105 badani, wielokulturowo\u015bci\u0105 etnicznych restauracji, festiwali czy najog\u00f3lniej – powierzchownego flirtowania z inno\u015bci\u0105. W takiej perspektywie dopuszczalne jest podziwianie zewn\u0119trznych r\u00f3\u017cnic w j\u0119zyku, sposobie ubioru, praktykach religijnych, ko\u0144czy si\u0119 jednak ono w momencie, gdy owe odmienno\u015bci staj\u0105 si\u0119 sprzeczne z warto\u015bciami rdzennymi kultury w\u0142asnej. […] Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce wielokulturowo\u015b\u0107 butikowa jest p\u0142ytka, estetyczna, nie bierze r\u00f3\u017cnicy „na powa\u017cnie”, a jej postrzeganie w kategoriach „cepeliowsko-rynkowych”, umo\u017cliwiaj\u0105cych odbieranie „inno\u015bci” jako oswojonej, poznanej, a jednocze\u015bnie zachowuj\u0105cej konieczn\u0105 doz\u0119 egzotyki wyostrza z pewno\u015bci\u0105 jej charakterystyk\u0119.<\/p><\/blockquote>\n

O wielokulturowo\u015bci swojego miasta przekonanych jest 94,6% wroc\u0142awian, przekonanie to jest najsilniejszym elementem wroc\u0142awskiej to\u017csamo\u015bci i ma jednocze\u015bnie charakter mitu, kt\u00f3ry „wi\u0119cej m\u00f3wi o swoich tw\u00f3rcach, ni\u017c o rzeczywisto\u015bci”. Kamilla Doli\u0144ska i Julita Makaro znajduj\u0105 w podsumowaniu swojego opracowania rozwi\u0105zanie pozwalaj\u0105ce ochroni\u0107 wroc\u0142awian pe\u0142nych mitotw\u00f3rczego zapa\u0142u od zarzutu mitomanii: nauki spo\u0142eczne wiedz\u0105, \u017ce wiara czyni cuda – mit podtrzymywany i praktykowany ma szans\u0119 sta\u0107 si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105, przygotowa\u0107 miasto na rzeczywist\u0105 wielokulturowo\u015b\u0107, kt\u00f3ra nadejdzie wraz imigrantami. Nadej\u015bcie Realnego mo\u017ce te\u017c by\u0107 niestety powodem szoku. Pewne warianty odpowiedzi na ten szok wygolona na \u0142yso reprezentacja mieszka\u0144c\u00f3w Wroc\u0142awia ju\u017c pokazywa\u0142a.<\/p>\n

Ile w wizerunku Wroc\u0142awia mitu, a ile rzeczywisto\u015bci? Odpowiemy ju\u017c niebawem w „Polityce” – 20 listopada uka\u017ce si\u0119 kolejny raport w serii „Portrey miast polskich”, po\u015bwi\u0119cony w\u0142a\u015bnie Wroc\u0142awiowi. Zapraszamy do dzielenia si\u0119 opiniami i do odpowiedzi na poni\u017csz\u0105, kr\u00f3tk\u0105 ankiet\u0119:<\/p>\n

1. Dlaczego lubisz\/nie lubisz Wroc\u0142aw?<\/p>\n

2. Czy Wroc\u0142aw to dobre miejsce do \u017cycia?<\/p>\n

3. Czy Rafa\u0142 Dutkiewicz jest dobrym prezydentem?<\/p>\n

4. Czego ci najbardziej we Wroc\u0142awiu brakuje?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lubi\u0119 Wroc\u0142aw. Dlaczego? Spo\u015br\u00f3d wielu powod\u00f3w trzy pierwsze na mojej li\u015bcie raczej nie pokrywaj\u0105 si\u0119 z oficjalnymi rekomendacjami. Po pierwsze wi\u0119c, Wroc\u0142aw jest Mekk\u0105 dla badacza nowych medi\u00f3w. A to ze wzgl\u0119du na Centrum Sztuki WRO i Biennale Sztuki Nowych … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,18,5],"tags":[7,28],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=107"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":120,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107\/revisions\/120"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=107"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=107"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=107"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}