{"id":1124,"date":"2018-01-22T10:52:27","date_gmt":"2018-01-22T09:52:27","guid":{"rendered":"http:\/\/portretymiast.blog.polityka.pl\/?p=1124"},"modified":"2018-01-22T11:18:47","modified_gmt":"2018-01-22T10:18:47","slug":"szczecin-kiedys-koniec-swiata","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/2018\/01\/22\/szczecin-kiedys-koniec-swiata\/","title":{"rendered":"Szczecin, kiedy\u015b\u00a0koniec \u015bwiata"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>

Szczecin, Wrastanie, fot. Edwin Bendyk<\/p><\/div>\n

W ubieg\u0142ym roku by\u0142em w Szczecinie kilkakrotnie i coraz bardziej lubi\u0119 do tego miasta wraca\u0107. By\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce mam tu ju\u017c kilka kotwic, kt\u00f3re – jak Trafostacja Sztuki<\/a> – przekszta\u0142caj\u0105 abstrakcyjn\u0105 struktur\u0119 w konkret, za kt\u00f3rym stoj\u0105 ciekawi ludzie i niemniej ciekawe projekty. A jeszcze cztery lata temu, kiedy pracowa\u0142em nad „portretem Szczecina” dla POLITYKI, w pami\u0119ci zosta\u0142 jeden mem: Szczecin to miasto, z kt\u00f3rego si\u0119 wyje\u017cd\u017ca.
\n
\nStatystycznie rzecz ujmuj\u0105c, ze Szczecina ci\u0105gle si\u0119 wyje\u017cd\u017ca, podobnie zreszt\u0105 jak z wi\u0119kszo\u015bci polskich miast – ci\u0105gnie Warszawa ze swoj\u0105 metropolitaln\u0105 skal\u0105, ci\u0105gle te\u017c ci\u0105gnie zagranica. Ruch jest jednak coraz bardziej dwustronny, nawet je\u015bli nie w pe\u0142ni symetryczny. Przyk\u0142adem fenomen szczeci\u0144skiej Akademii Sztuki<\/a>, instytucji zupe\u0142nie na polskiej mapie akademickiej niezwyk\u0142ej.<\/p>\n

Odkry\u0142em j\u0105 dla siebie rok temu, kiedy Hubert Czerepok zaprosi\u0142 mnie na zaj\u0119cia ze studentami. Przewalczy\u0142em jako\u015b op\u00f3r przed wyruszeniem na koniec \u015bwiata (patrz\u0105c z perspektywy Warszawy), w nagrod\u0119 wyl\u0105dowa\u0142em nie na ko\u0144cu \u015bwiata, ale jakby w zupe\u0142nie innym \u015bwiecie, do kt\u00f3rego ci\u0105gn\u0105 znakomici arty\u015bci, by dzieli\u0107 si\u0119 wiedz\u0105 i umiej\u0119tno\u015bciami ze studentami. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce do Akademii zmierzaj\u0105 te\u017c studenci nie tylko ze Szczecina, ale i z Warszawy.<\/p>\n

Akademia to tylko jedno z miejsc, kt\u00f3re prze\u0142amuje syndrom uchwycony znakomicie w badaniu „Co z t\u0105 kultur\u0105?” z 2010 r. Zrealizowano je w ramach stara\u0144 Szczecina o tytu\u0142 Europejskiej Stolicy Kultury, zako\u0144czonych fiaskiem, by nie rzec – katastrof\u0105. Ale te\u017c zapowied\u017a jej przyczyn mo\u017cna wyczyta\u0107 w samych tytu\u0142ach rozdzia\u0142\u00f3w badania: retoryka braku to\u017csamo\u015bci miasta, retoryka prowincjonalno\u015bci\/opuszczenia, retoryka alienacji, retoryka niemo\u017cno\u015bci. Rzeczywi\u015bcie, tylko wyje\u017cd\u017ca\u0107.<\/p>\n

Dzi\u015b, jak przekonuje szczecinianin Marek Sztark, g\u00f3r\u0119 bierze retoryka dumy z miasta. Przyczyn jest wiele, od oczywistych, jak poprawa infrastruktury w ramach unijnego boomu, po efekty strategii\u00a0„Szczecin – Floating Garden 2050”<\/a>. Gmach filharmonii z nagrod\u0105 Miesa van der Rohe<\/a>, obok plac Solidarno\u015bci z Centrum Dialogu Prze\u0142omy<\/a>, wspomniana Akademia Sztuki czy Trafostacja Sztuki.<\/p>\n

Miasto zmienia si\u0119 wi\u0119c, cho\u0107 nienachalnie, wi\u0119c ci\u0105gle te\u017c aktualno\u015b\u0107 zachowuj\u0105 elementy starej diagnozy, z jej elementem kluczowym – problemem to\u017csamo\u015bci miasta i zbiorowej to\u017csamo\u015bci jego mieszka\u0144c\u00f3w. Tak cztery lata temu pisa\u0142a o tym w POLITYCE<\/a> i m\u00f3wi\u0142a pisarka Inga Iwasi\u00f3w:<\/p>\n

Jedn\u0105 z\u00a0dziwnych cech tego miasta jest potrzeba poszukiwania punktu odniesienia, silnego wzoru. Ch\u0119tnie m\u00f3wimy, \u017ce uk\u0142ad ulic przypomina Pary\u017c, albo \u017ce jeste\u015bmy \u201ema\u0142ym Berlinem\u201d. Nie zostali\u015bmy \u201enowym Wilnem\u201d ani \u201enowym Lwowem\u201d. Zawsze wi\u0119c widzimy nasze miasto jako dope\u0142nienie istniej\u0105cego wzoru i\u00a0niespe\u0142nion\u0105 obietnic\u0119 wielko\u015bci. W\u00a0ostatnich latach toczymy udane boje o\u00a0odzyskiwanie kopii s\u0142ynnych dzie\u0142, dekoruj\u0105cych Stettin, a\u00a0rozparcelowanych po Polsce, i\u00a0rozpalaj\u0105 nas dyskusje na temat sensowno\u015bci tych z\u00a0ducha postmodernistycznych dzia\u0142a\u0144. Tak\u0105 udan\u0105 batali\u0119 stoczyli\u015bmy o\u00a0rze\u017ab\u0119 kondotiera autorstwa Bartolomeo Colleoniego, kt\u00f3rej orygina\u0142 stoi w\u00a0Wenecji, a\u00a0pierwsza kopia, wywieziona od nas, zdobi\u0142a dziedziniec Akademii Sztuk Pi\u0119knych w\u00a0Warszawie. Bardziej dbamy o\u00a0odzyskiwanie starych, cho\u0107by symulakr\u00f3w, ni\u017c o\u00a0jako\u015b\u0107 nowych pomnik\u00f3w: Anio\u0142 Wolno\u015bci stoj\u0105cy na placu Solidarno\u015bci zdoby\u0142by znacz\u0105c\u0105 pozycj\u0119 w\u00a0europejskim konkursie na wznios\u0142y kicz.<\/p><\/blockquote>\n