{"id":1188,"date":"2018-02-07T07:30:35","date_gmt":"2018-02-07T06:30:35","guid":{"rendered":"http:\/\/portretymiast.blog.polityka.pl\/?p=1188"},"modified":"2018-02-20T12:09:11","modified_gmt":"2018-02-20T11:09:11","slug":"miasto-jako-interfejs","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/2018\/02\/07\/miasto-jako-interfejs\/","title":{"rendered":"Miasto jako interfejs"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_1189\" style=\"width: 630px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1189\" class=\"wp-image-1189 size-large\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/20180114_181541-1024x576.jpg\" alt=\"\" width=\"620\" height=\"349\" srcset=\"\/portretymiast\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/20180114_181541-1024x576.jpg 1024w, \/portretymiast\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/20180114_181541-300x169.jpg 300w, \/portretymiast\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/20180114_181541-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><p id=\"caption-attachment-1189\" class=\"wp-caption-text\">fot. Edwin Bendyk<\/p><\/div>\n<p>Podczas niedawnej wizyty w Kielcach poczu\u0142em si\u0142\u0119 pomys\u0142u, by traktowa\u0107 miasto jak interfejs. Koncepcj\u0119 wy\u0142o\u017cy\u0142 Martijn de Waal w ksi\u0105\u017cce <a href=\"http:\/\/www.thecityasinterface.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">&#8222;The City as Interface. How New Media Are Changing the City<\/a>&#8222;.<br \/>\n<!--more--><br \/>\nZacz\u0119\u0142o si\u0119 od niewinnej obserwacji na ul. Henryka Sienkiewicza, gdzie funkcjonuje zak\u0142ad optyczny z archaizowanym szyldem, na kt\u00f3rym podkre\u015blono: &#8222;Najstarsza firma optyczna w Polsce. Rok za\u0142o\u017cenia 1879, Kielce&#8221;. Podobne archaizacje i odwo\u0142ania do kupiecko-rzemie\u015blniczej tradycji spotka\u0107 mo\u017cna w ca\u0142ym kraju. Tylko pogratulowa\u0107 ci\u0105g\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p>Nieco dalej, tak\u017ce przy ul. Sienkiewicza, znale\u017a\u0107 mo\u017cna drugi zak\u0142ad optyczny firmowany nazwiskiem Soczek, ju\u017c w nowoczesnej aran\u017cacji. Niestety, tej witryny nie zdj\u0105\u0142em, nie sporz\u0105dzi\u0142em te\u017c notatek, wi\u0119c opieraj\u0105c si\u0119 na jednej fotografii, podj\u0105\u0142em pr\u00f3b\u0119 rekonstrukcji. Oczywi\u015bcie narz\u0119dziem pierwszego wyboru sta\u0142y si\u0119 mapy Google, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mog\u0142em nie tylko odtworzy\u0107 wspomnienie, ale tak\u017ce zrobi\u0107 to, co by\u0142o niemo\u017cliwe w realu (w niedzielny wiecz\u00f3r zak\u0142ad by\u0142 zamkni\u0119ty) &#8211; wej\u015b\u0107 do \u015brodka:<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" style=\"border: 0;\" src=\"https:\/\/www.google.com\/maps\/embed?pb=!4v1517944503065!6m8!1m7!1sCAoSLEFGMVFpcE1lTXRXUDhtV29hZjVlQ3pNdlY5d1ZuTE5qVVpUQWVaN0p6S0NI!2m2!1d50.870273432538!2d20.63041557324!3f147.77762612063924!4f5.103499195063037!5f0.7820865974627469\" width=\"600\" height=\"450\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p>Niestety, do najstarszego zak\u0142adu w Polsce &#8222;wej\u015b\u0107&#8221; nie mog\u0142em, jest s\u0142abiej zdokumentowany cyfrowo, ale te\u017c mo\u017cna obejrze\u0107 go w r\u00f3\u017cnych planach.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" style=\"border: 0;\" src=\"https:\/\/www.google.com\/maps\/embed?pb=!4v1517984885423!6m8!1m7!1sOJWmqP6MiGt-8f8YIUTHqg!2m2!1d50.87002081518572!2d20.63151232193923!3f22!4f0!5f0.7820865974627469\" width=\"600\" height=\"450\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p>Nic specjalnego, przywykli\u015bmy ju\u017c do mo\u017cliwo\u015bci oferowanych przez platformy takie jak Google. Ale w tym niewinnym z pozoru, coraz bardziej oczywistym zachowaniu polegaj\u0105cym na docieraniu do miasta przez Google ujawnia si\u0119 g\u0142\u0119boka, opisana przez de Waala przemiana.<\/p>\n<p>Dotychczas to miasto, z ca\u0142ym z\u0142o\u017conym systemem znak\u00f3w, do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142y m.in. szyldy, pe\u0142ni\u0142o funkcj\u0119 interfejsu umo\u017cliwiaj\u0105cego dost\u0119p u\u017cytkownikom miasta do jego funkcji. Miasto, jako przestrze\u0144 organizuj\u0105ca \u017cycie ludzi r\u00f3\u017cnych, najcz\u0119\u015bciej sobie obcych, jest struktur\u0105 komunikacyjn\u0105. Na tradycyjnej wsi taki system znak\u00f3w jest niepotrzebny, bo wiedza jest wsp\u00f3lna dla wszystkich, doskonale si\u0119 przecie\u017c znaj\u0105cych ludzi.<\/p>\n<p>Dzi\u015b jednak sytuacja zmienia si\u0119 w spos\u00f3b radykalny &#8211; miasto pozostaje oczywi\u015bcie przestrzeni\u0105 organizuj\u0105c\u0105 \u017cycie r\u00f3\u017cnych i obcych ludzi, ale interfejsem do miasta staj\u0105 si\u0119 interfejsy us\u0142ug cyfrowych, z dominuj\u0105cym Google i jego mapami. Cyfrowe media, jak pisze Bernard Stiegler, pe\u0142ni\u0105 funkcj\u0119 hypomnemata, maszyn do pami\u0119tania, kt\u00f3re zwalniaj\u0105 nasz\u0105 pami\u0119\u0107 od konieczno\u015bci zapami\u0119tywania szczeg\u00f3\u0142\u00f3w niezb\u0119dnych do funkcjonowania w rzeczywisto\u015bci. Ju\u017c nawet taks\u00f3wkarze coraz cz\u0119\u015bciej polegaj\u0105 na serwisach nawigacyjnych, a nie na swej pami\u0119ci miasta. W rezultacie morfologia miasta traci sw\u0105 przestrzenno\u015b\u0107 i staje si\u0119 zbiorem danych organizowanych na ekranie smartfona.<\/p>\n<p>De Waal opisuje r\u00f3\u017cnorodne konsekwencje, najwa\u017cniejsza &#8211; redefinicja przestrzeni zamkni\u0119tych i otwartych, publicznych, w kt\u00f3rych spotykali si\u0119 w sprawach wsp\u00f3lnych ludzie reprezentuj\u0105cy r\u00f3\u017cne interesy. Miasto jako interfejs s\u0142u\u017cy\u0142o koordynacji dzia\u0142a\u0144 wsp\u00f3lnych poprzez sw\u0105 podzielon\u0105 funkcjonalnie przestrze\u0144. Dzi\u015b, w dobie interfejs\u00f3w cyfrowych, g\u0142\u00f3wnym instrumentem koordynacji jest zarz\u0105dzanie informacj\u0105 poprzez media cyfrowe. O ile miasto nowoczesne by\u0142o fabryk\u0105 indywidualizacji, umo\u017cliwiaj\u0105c wsp\u00f3lne \u017cycie zr\u00f3\u017cnicowanym jednostkom, miasto epoki cyfrowej jest fabryk\u0105 singularyzacji &#8211; jednostka staje si\u0119 autonomicznym podmiotem koordynuj\u0105cym swe dzia\u0142ania w wielowymiarowej przestrzeni spo\u0142ecznej za pomoc\u0105 interfejs\u00f3w technicznych.<\/p>\n<p>Te interfejsy, wspomniane hypomnemata, dzia\u0142aj\u0105 jak spo\u0142eczny system operacyjny coraz szczelniej w\u0142\u0105czaj\u0105cy ludzi w swoj\u0105 racjonalno\u015b\u0107, tym samym zmniejszaj\u0105c uzale\u017cnienie od miasta jako z\u0142o\u017conego systemu komunikacyjnego. Jeste\u015bmy dopiero na pocz\u0105tku drogi cyfrowej transformacji miasta, kt\u00f3ra ju\u017c dzi\u015b zmusza do wielu nieoczekiwanych pyta\u0144. Powstaj\u0105 nowe mo\u017cliwo\u015bci segregacji przestrzeni i zarz\u0105dzania przep\u0142ywami ludzi zgodnie z dowolnie okre\u015blonymi parametrami (klasa, rasa, maj\u0105tek), co doskonale opisa\u0142 Stephen Graham w ksi\u0105\u017cce &#8222;Cities under siege&#8221;. Ale te\u017c odkrywamy, jak zmienia sens pytanie o &#8222;prawo do miasta&#8221; w sytuacji, gdy cyfrowymi zasobami niezb\u0119dnymi do u\u017cytkowania miasta i bycia jego mieszka\u0144cem\/obywatelem staj\u0105 si\u0119 globalni cyfrowi monopoli\u015bci. Zwr\u00f3cili na to uwag\u0119 Joe Shaw i Mark Graham w eseju &#8222;An Informational Right to the City?&#8221; z rocznicowego zbioru Verso <a href=\"https:\/\/www.versobooks.com\/books\/2674-the-right-to-the-city\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">&#8222;Right to the City&#8221;<\/a>.<\/p>\n<p>Uczymy si\u0119 wi\u0119c, jak pokazuje Manuel Castells w &#8222;Sieciach oburzenia i nadziei&#8221;, miasta jako elementu przestrzeni hybrydowej, w kt\u00f3rej traci ono tr\u00f3jwymiarow\u0105 przestrzenno\u015b\u0107, nie traci jednak znaczenia jako przestrze\u0144 spotkania cia\u0142 i wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania, np. w czasie rewolucji. Tylko kto i jak nad t\u0105 przestrzeni\u0105 panuje? Odpowiedzi mo\u017cna i warto szuka\u0107 wsz\u0119dzie, cho\u0107by w Kielcach na ul. Sienkiewicza, pomi\u0119dzy dwoma szyldami zak\u0142ad\u00f3w optycznych. Odpowiedzi na banalne pozornie pytanie: czy odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy tymi szyldami nale\u017cy jeszcze mierzy\u0107 w metrach, czy bardziej sensownie jest pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 bitami?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Podczas niedawnej wizyty w Kielcach poczu\u0142em si\u0142\u0119 pomys\u0142u, by traktowa\u0107 miasto jak interfejs. Koncepcj\u0119 wy\u0142o\u017cy\u0142 Martijn de Waal w ksi\u0105\u017cce &#8222;The City as Interface. How New Media Are Changing the City&#8222;.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1189,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,104,127],"tags":[143,145],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1188"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1188"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1188\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1202,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1188\/revisions\/1202"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1189"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1188"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1188"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1188"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}