{"id":1275,"date":"2018-02-26T15:44:43","date_gmt":"2018-02-26T14:44:43","guid":{"rendered":"http:\/\/portretymiast.blog.polityka.pl\/?p=1275"},"modified":"2018-02-26T16:17:01","modified_gmt":"2018-02-26T15:17:01","slug":"miasto-otwarte-richarda-sennetta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/2018\/02\/26\/miasto-otwarte-richarda-sennetta\/","title":{"rendered":"Miasto otwarte Richarda Sennetta"},"content":{"rendered":"

Du\u017co jest ksi\u0105\u017cek o mie\u015bcie. Wiele z nich proponuje recepty, jak uczyni\u0107 miasto szcz\u0119\u015bliwym, inteligentnym, kreatywnym, ambitnym czy te\u017c na ludzk\u0105 skal\u0119. Richard Sennett w najnowszej swej pracy \u017cadnej rewolucji nie zapowiada, \u017cadnej recepty nie forsuje. I w\u0142a\u015bnie dlatego warto po jego ksi\u0105\u017ck\u0119 si\u0119gn\u0105\u0107.
\n
\nPolscy czytelnicy mieli okazj\u0119 pozna\u0107 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Richarda Sennetta cho\u0107by z tak fundamentalnej pracy jak „Cia\u0142o i kamie\u0144. Cz\u0142owiek i miasto w cywilizacji Zachodu”. Miejmy nadziej\u0119, \u017ce po polsku uka\u017ce si\u0119 tak\u017ce „Building and Dwelling: Ethics for the City”<\/a>.<\/p>\n

Ksi\u0105\u017cka domyka tryptyk po\u015bwi\u0119cony Homo faber, cz\u0142owiekowi wytwarzaj\u0105cemu, wcze\u015bniejsze tytu\u0142y to „Etyka dobrej roboty” i „Razem. Rytua\u0142y, zalety i zasady wsp\u00f3\u0142pracy”. W ko\u0144cu nadszed\u0142 czas, by domkn\u0105\u0107 o rozwa\u017cania o dobrym \u017cyciu we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie, umieszczaj\u0105c je w konkretnym miejscu – mie\u015bcie.\"\"G\u0142\u00f3wna o\u015b wywodu Sennetta opiera si\u0119 na napi\u0119ciu definiuj\u0105cym my\u015blenie o mie\u015bcie i miejskie praktyki – to napi\u0119cie mi\u0119dzy ville<\/em> i cite<\/em>, czyli mi\u0119dzy tkank\u0105 urbanistyczn\u0105 i spo\u0142eczn\u0105. Ameryka\u0144ski socjolog z niezwyk\u0142\u0105 wpraw\u0105 i erudycj\u0105 przedstawia g\u0142\u00f3wne sposoby rozumienia miasta zwi\u0105zane z takimi nazwiskami jak tw\u00f3rca nowoczesnego Pary\u017ca baron Georges Haussmann, Ildefons Cerd\u00e0 projektuj\u0105cy Barcelon\u0119, Frederick Olmsted z nowojorskim Central Parkiem, Le Corbusier, Max Weber, Georg Simmel, Jane Jacobs, Lewis Mumford – by wspomnie\u0107 tylko niekt\u00f3re.<\/p>\n

Mimo obfito\u015bci odniesie\u0144 do konkretnych postaci i projekt\u00f3w ksi\u0105\u017cka nie jest encyklopedi\u0105 – przyk\u0142ady s\u0142u\u017c\u0105 Sennettowi do kre\u015blenia w\u0142asnej, autorskiej opowie\u015bci o mie\u015bcie cz\u0142owieka, kt\u00f3ry badaniu miast po\u015bwi\u0119ci\u0142 ca\u0142e \u017cycie, a do tego od 1987 roku dzieli to \u017cycie ze znakomit\u0105 badaczk\u0105 tematu, Saski\u0105 Sassen. Opowie\u015bci pokazuj\u0105cej, \u017ce podej\u015bcie zamkni\u0119te, polegaj\u0105ce na narzucaniu rozwi\u0105za\u0144 z g\u00f3ry (np. system\u00f3w smart city polegaj\u0105cych na instrumentalnym wykorzystaniu technologii do zwi\u0119kszenia efektywno\u015bci miejskiego organizmu w wymiarze technicznym, ale z pomini\u0119ciem mieszka\u0144c\u00f3w), musz\u0105 si\u0119 albo sko\u0144czy\u0107 katastrof\u0105, albo wymkn\u0105\u0107 spod kontroli. W Pary\u017cu wymy\u015blonym przez Haussmanna rok 1968 nie m\u00f3g\u0142by si\u0119 wydarzy\u0107, ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to w\u0142a\u015bnie taki Pary\u017c sprzyja\u0142 wytworzeniu nowego typu miejsko\u015bci, o jakim nikt wcze\u015bniej nie my\u015bla\u0142. I podobnie sta\u0142o si\u0119 z Barcelon\u0105 Cerdy, cho\u0107 akurat z innych zupe\u0142nie powod\u00f3w.<\/p>\n

Sennett po mistrzowsku \u0142\u0105czy nici\u0105 swojej narracji pozornie niepo\u0142\u0105czone ze sob\u0105 przyk\u0142ady, jak renesansowe weneckie getto \u017cydowskie i nowojorski Googleplex, czyli nowojorska siedziba Google. Na tych przyk\u0142adach analizuje strategie separacji od miasta i ich konsekwencje, pokazuj\u0105c, czym r\u00f3\u017cni si\u0119 granica od porowatej bariery oddzielaj\u0105cej, ale te\u017c umo\u017cliwiaj\u0105cej przep\u0142ywy mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi zamieszkuj\u0105cymi miasto grupami i spo\u0142eczno\u015bciami. W zale\u017cno\u015bci od r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy zamykaniem i przepuszczaniem zale\u017cy to, czy miasto w ca\u0142ej swej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci jest przestrzeni\u0105 zgodnej wsp\u00f3\u0142egzystencji czy te\u017c otwartego konfliktu.<\/p>\n

W ksi\u0105\u017cce Sennetta najwa\u017cniejsze s\u0105 subtelno\u015bci, pokazuj\u0105ce, \u017ce miasta nie da si\u0119 zaplanowa\u0107, co jednak nie oznacza, \u017ce nale\u017cy przyj\u0105\u0107 bezkrytycznie utopi\u0119 oddolnego kszta\u0142towania miejskiej rzeczywisto\u015bci. Miasto, ko\u0144czy sw\u0105 opowie\u015b\u0107 Sennett, wymaga podej\u015bcia etycznego, czyli akceptacji tego,\u00a0\u017ce \u017cycie w\u015br\u00f3d wielu nie mo\u017ce polega\u0107 na narzucaniu innym swojej wizji \u015bwiata. Miasto wymaga po prostu ci\u0105g\u0142ego praktykowania form bycia razem ludzi r\u00f3\u017cnych i r\u00f3wnych, co oznacza konieczno\u015b\u0107 nieustannych poszukiwa\u0144, podczas kt\u00f3rych nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o wcze\u015bniejszych pr\u00f3bach podejmowanych przez innych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Du\u017co jest ksi\u0105\u017cek o mie\u015bcie. Wiele z nich proponuje recepty, jak uczyni\u0107 miasto szcz\u0119\u015bliwym. Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1283,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[148],"tags":[149],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1275"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1275"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1275\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1286,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1275\/revisions\/1286"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1283"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1275"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1275"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1275"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}