{"id":1487,"date":"2018-06-12T11:05:04","date_gmt":"2018-06-12T09:05:04","guid":{"rendered":"http:\/\/portretymiast.blog.polityka.pl\/?p=1487"},"modified":"2018-06-12T12:00:12","modified_gmt":"2018-06-12T10:00:12","slug":"blaski-i-cienie-samorzadu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/2018\/06\/12\/blaski-i-cienie-samorzadu\/","title":{"rendered":"Blaski i cienie samorz\u0105du"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Samorz\u0105d terytorialny cieszy si\u0119 coraz wi\u0119kszym uznaniem Polak\u00f3w, staj\u0105c si\u0119 najlepiej ocenian\u0105 instytucj\u0105 \u017cycia publicznego. Nie dajmy si\u0119 jednak zwie\u015b\u0107 dobrym wynikom – problem\u00f3w nie brakuje.
\n<\/p>\n

Fiasko t\u0119pej propagandy<\/h2>\n

Zohydzenie samorz\u0105du przez pokazywanie przyk\u0142ad\u00f3w patologii to ulubiony sport formacji rz\u0105dz\u0105cej przed nadchodz\u0105cymi wyborami. Ciemny lud jednak wszystkiego nie kupuje, zw\u0142aszcza t\u0119pej propagandy. Z raportu „Polacy o samorz\u0105dach. Opinia publiczna u progu samorz\u0105dowej kampanii wyborczej” – przygotowanego przez Fundacj\u0119 Batorego przy wsp\u00f3\u0142pracy CBOS – wynika, \u017ce o ile np. maleje poczucie wp\u0142ywu obywateli na sprawy kraju, o tyle ro\u015bnie poczucie sprawczo\u015bci na poziomie gmin (w 2018 r. 60 proc. ankietowanych deklarowa\u0142o poczucie wp\u0142ywu na sprawy lokalne i mniej ni\u017c 40 na sprawy krajowe).<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Dobrze prac\u0119 samorz\u0105du ocenia 69 proc. ankietowanych, Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma 54 proc. ocen pozytywnych, Sejm 27. Jeszcze w 2014 r. dla 40 proc. os\u00f3b oboj\u0119tny by\u0142 spos\u00f3b wyboru burmistrza lub prezydenta – m\u00f3g\u0142 by\u0107 z nadania administracyjnego, byle zapewnia\u0142 dobre us\u0142ugi. Odsetek ten zmala\u0142 do 25 proc. Do 66 proc. z 50 wzr\u00f3s\u0142 odsetek os\u00f3b niewyobra\u017caj\u0105cych sobie innego sposobu wyznaczania burmistrza, prezydenta, w\u00f3jta ni\u017c w demokratycznych wyborach.<\/p>\n

Samorz\u0105d staje si\u0119 wi\u0119c fundamentem my\u015blenia demokratycznego w Polsce. Wyniki te pokazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce rozwiewaj\u0105 si\u0119 z\u0142udzenia – nie ma drogi na skr\u00f3ty, autorytaryzm nie zapewnia skuteczno\u015bci, a demokracja nie tylko nie jest przeszkod\u0105 dla sprawnej w\u0142adzy, ale jest jej warunkiem.<\/p>\n

Demokracja dzia\u0142a<\/h2>\n

2014 r. by\u0142 ciekaw\u0105 pr\u00f3b\u0105, bo doskonale pokaza\u0142, \u017ce po prostu mechanizmy demokratyczne s\u0105 sprawnym instrumentem wymiany elit w\u0142adzy. To w\u0142a\u015bnie wtedy wyborcy zmienili 44 ze 108 prezydent\u00f3w i 335 z 806 burmistrz\u00f3w. Badania Fundacji Batorego i CBOS pokazuj\u0105, \u017ce antysamorz\u0105dow\u0105 retoryk\u0105 w Polsce niewiele mo\u017cna ugra\u0107. Najciekawsze pytanie w kontek\u015bcie nadchodz\u0105cych wybor\u00f3w to na ile w decyzjach wyborc\u00f3w widoczne b\u0119d\u0105 emocje polityki krajowej. R\u00f3\u017cne testy, jak wyniki wybor\u00f3w uzupe\u0142niaj\u0105cych, pokazuj\u0105, \u017ce wyborcy oddzielaj\u0105 sprawy lokalne od krajowych i sympatie partyjne nie maj\u0105 decyduj\u0105cego znaczenia.<\/p>\n

Tak wi\u0119c paradoksalnie pr\u00f3ba os\u0142abienia samorz\u0105du przez PiS wzmacnia wizerunek i pozycj\u0119 Rzeczpospolitej samorz\u0105dnej. Jednocze\u015bnie „centrala” kompromituje si\u0119, cho\u0107by wprowadzaj\u0105c na rympa\u0142 Kodeks wyborczy – mimo ostrze\u017ce\u0144, \u017ce wiele jego przepis\u00f3w jest nie do zrealizowania.<\/p>\n

Wysoka ocena samorz\u0105du nie oznacza, \u017ce nie ma problem\u00f3w. I o tym w\u0142a\u015bnie dyskutowali\u015bmy w Fundacji Batorego z udzia\u0142em burmistrza Mi\u0144ska Mazowieckiego Marcina Jakubowskiego, prezydenta Starachowic Marka Materka, Joanny Scheuring-Wielgus, Jakuba Stefaniaka i Witolda Gintowta-Dziewaltowskiego. Problemy maj\u0105 r\u00f3\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142a. Te zewn\u0119trzne to paternalizm w\u0142adz centralnych, kt\u00f3re co chwila wymy\u015blaj\u0105 zadania dla samorz\u0105d\u00f3w, jednocze\u015bnie ograniczaj\u0105c ich kompetencje.<\/p>\n

Problemy przysz\u0142o\u015bci<\/h2>\n

Kumuluj\u0105 si\u0119 jednak problemy wewn\u0119trzne zwi\u0105zane z kwestiami demograficznymi i nisk\u0105 aktywno\u015bci\u0105 obywatelsk\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w, powoduj\u0105c\u0105, \u017ce w debatach publicznych dominuj\u0105 najaktywniejsi, nierzadko po prostu reprezentuj\u0105cy konkretne interesy. Pytanie, czy i jak mo\u017cna zwi\u0119kszy\u0107 aktywno\u015b\u0107? W\u0142a\u015bnie trwa akcja Zwi\u0105zku Miast Polskich „Urz\u0105d\u017a sobie miasto”, zach\u0119caj\u0105ca mieszka\u0144c\u00f3w, by korzystali z instrument\u00f3w, jakie prawo daje im do dyspozycji: od konsultacji po referendum lokalne.<\/p>\n

Moja hipoteza – dzieli\u0142em si\u0119 z ni\u0105 podczas debaty – podpowiada, by sprawdzi\u0107 zwi\u0105zek mi\u0119dzy integracj\u0105 polityczn\u0105 i obywatelsk\u0105 z innymi wymiarami integracji, takimi jak aktywno\u015b\u0107 zawodowa i kulturalna. Przez ponad dekad\u0119 od pocz\u0105tku transformacji aktywno\u015b\u0107 zawodowa Polak\u00f3w nie przekracza\u0142a 50 proc., podobnie by\u0142o (i jest) z czytelnictwem. Frekwencja wyborcza w wyborach samorz\u0105dowych i parlamentarnych te\u017c nie przekracza zazwyczaj 50 proc.<\/p>\n

Wykluczenie i integracja<\/h2>\n

Przez wiele lat niski poziom integracji nie by\u0142 wielkim problemem, by\u0107 mo\u017ce nawet chroni\u0142 nas przed gor\u0105cymi, masowymi politycznymi mobilizacjami. Tylko \u017ce w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci warunkiem rozwoju b\u0119dzie zamiana obecnych sfer wykluczenia i w\u0142\u0105czenie znajduj\u0105cych si\u0119 na r\u00f3\u017cnych marginesach os\u00f3b do aktywnego wsp\u00f3\u0142tworzenia swoich spo\u0142eczno\u015bci. Najlepszym przyk\u0142adem s\u0105 osoby z niepe\u0142nosprawno\u015bciami – ich wykluczenie i marginalizacja s\u0105 oczywi\u015bcie niedopuszczalne ze wzgl\u0119d\u00f3w moralnych. S\u0105 tak\u017ce po prostu marnotrawstwem wielkiego potencja\u0142u.<\/p>\n

Inne wyzwanie ma \u017ar\u00f3d\u0142o w demografii, kt\u00f3ra powoduje, \u017ce osoby m\u0142odsze zaczynaj\u0105 tworzy\u0107 coraz mniejsz\u0105 grup\u0119, przegrywaj\u0105c liczebnie z seniorami. W demokratycznej grze licz\u0105 si\u0119 jednak liczby – ka\u017cdy chyba samorz\u0105dowiec potwierdzi, \u017ce seniorzy coraz skuteczniej zabiegaj\u0105 o swoje potrzeby. M\u0142odzi coraz bardziej staj\u0105 z boku. To sytuacja, kt\u00f3ra rodzi pokusy, by si\u0119ga\u0107 po przemoc jako form\u0119 ekspresji w przestrzeni publicznej. Czy radykalizacja m\u0142odzie\u017cy nie jest w\u0142a\u015bnie symptomem g\u0142\u0119bszego strukturalnego problemu?<\/p>\n

W opinii Polak\u00f3w wybory do samorz\u0105du s\u0105 najwa\u017cniejsze, maj\u0105 wi\u0119ksze znaczenie ni\u017c wybory prezydenckie i parlamentarne. Jesieni\u0105 czeka nas wi\u0119c ciekawy test systemu.<\/p>\n

https:\/\/www.facebook.com\/maszglos\/videos\/10155629046360488\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Samorz\u0105d terytorialny sta\u0142 si\u0119 najwy\u017cej cenion\u0105 przez Polak\u00f3w instytucj\u0105\u00a0\u017cycia publicznego. Cieszy si\u0119 dzi\u015b wi\u0119kszym uznaniem ni\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142, wojsko i policja. Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1490,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[164,1,125,20,163,137],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1487"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1487"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1487\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1494,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1487\/revisions\/1494"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1490"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1487"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1487"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}