{"id":1639,"date":"2018-09-15T09:58:32","date_gmt":"2018-09-15T07:58:32","guid":{"rendered":"http:\/\/portretymiast.blog.polityka.pl\/?p=1639"},"modified":"2018-09-15T11:16:37","modified_gmt":"2018-09-15T09:16:37","slug":"przemysl-poszukiwanie-przyszlosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/2018\/09\/15\/przemysl-poszukiwanie-przyszlosci\/","title":{"rendered":"Przemy\u015bl. Poszukiwanie przysz\u0142o\u015bci"},"content":{"rendered":"

\"\"To by\u0142o najlepsze ze spotka\u0144 miejskich, w jakim mia\u0142em okazj\u0119 uczestniczy\u0107 w ostatnim czasie.
\n
\nOrganizatorzy akcji „Wsp\u00f3lnie na 100”<\/a> zaprosili mieszka\u0144c\u00f3w na debat\u0119 o przysz\u0142o\u015bci Przemy\u015bla. Gdyby uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 form\u0119 dla cho\u0107 cz\u0119\u015bci pomys\u0142\u00f3w i energii, jaka ujawni\u0142a si\u0119 podczas dyskusji, Przemy\u015bl by\u0142by jednym z najciekawszych miast Polski.\"\"Na razie jest miastem niezwykle ciekawych, inteligentnych i aktywnych ludzi. Samo miasto jednak jako struktura spo\u0142eczno-polityczna jest ju\u017c daleko mniej ciekawe. Z bada\u0144 nad kondycj\u0105 miast \u015brednich prof. Przemys\u0142awa \u015aleszy\u0144skiego wynika, \u017ce Przemy\u015bl traci funkcje miejskie w wi\u0119kszo\u015bci kategorii, od gospodarczej po spo\u0142eczn\u0105, i znalaz\u0142 si\u0119 w gronie o\u015brodk\u00f3w najbardziej zagro\u017conych degradacj\u0105. To, co wychodzi uczonym w badaniach, potwierdza szybki ogl\u0105d miasta – olbrzymi potencja\u0142 tysi\u0105ca lat historii maj\u0105cy wyraz w uk\u0142adzie urbanistycznym i architekturze niknie, przyt\u0142oczony bylejako\u015bci\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnej miejskiej estetyki.<\/p>\n

Konlikt z wielk\u0105 polityk\u0105 w tle<\/h2>\n

W 2016 r. Przemy\u015bl wszed\u0142 na czo\u0142\u00f3wki medi\u00f3w, niestety z niechlubnego powodu – boj\u00f3wka narodowc\u00f3w zaatakowa\u0142a procesj\u0119 religijn\u0105 organizowan\u0105 dorocznie przez Ukrai\u0144c\u00f3w, od zawsze wsp\u00f3\u0142mieszka\u0144c\u00f3w i wsp\u00f3\u0142gospodarzy miasta. Sprawa ci\u0105gnie si\u0119 na \u0142awach s\u0105dowych do dzi\u015b, niestety sta\u0142a si\u0119 zak\u0142adnikiem wielkiej polityki, kt\u00f3rej elementem jest dzi\u015b eskalacja napi\u0119cia politycznego w relacjach Polski z Ukrain\u0105. Ofiarami padaj\u0105 Ukrai\u0144cy b\u0119d\u0105cy od zawsze obywatelami Rzeczypospolitej, a w pami\u0119tnym wyst\u0105pieniu w Sejmie Mariusz B\u0142aszczak, wtedy jeszcze w roli ministra spraw wewn\u0119trznych, w odpowiedzi na pytanie, dlaczego pa\u0144stwo wycofa\u0142o si\u0119 ze wsparcia obchod\u00f3w rocznicy Akcji Wis\u0142a, m\u00f3wi\u0142 wprost, \u017ce jest to reakcja na polityk\u0119 Ukrainy.<\/p>\n

To jednak nie konflikt polsko-ukrai\u0144ski definiuje i jest \u017ar\u00f3d\u0142em aktualnych problem\u00f3w Przemy\u015bla. Problem\u00f3w zupe\u0142nie bezsensownych, je\u015bli popatrze\u0107 na potencja\u0142y tego miasta. Najlepiej okre\u015blaj\u0105 je sami mieszka\u0144cy, kt\u00f3rych „Wsp\u00f3lnie na 100” zaprosi\u0142o do udzia\u0142u w warsztatach po\u015bwi\u0119conych kondycji i przysz\u0142o\u015bci Przemy\u015bla.<\/p>\n

Z prac w r\u00f3\u017cnych grupach – senior\u00f3w, uczni\u00f3w, nauczycieli, artyst\u00f3w, przedsi\u0119biorc\u00f3w – wynika jasno, jak gigantycznym zasobem jest kulturowe i historyczne dziedzictwo. Tyle \u017ce jego z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 przek\u0142ada si\u0119 na wieloznaczno\u015b\u0107 – wielokulturowy kod Przemy\u015bla mo\u017ce by\u0107 zasobem i mo\u017ce by\u0107, jak pokazuje historia najnowsza, \u017ar\u00f3d\u0142em destrukcyjnych napi\u0119\u0107.<\/p>\n

Miasto aktywnych mieszka\u0144c\u00f3w<\/h2>\n

Zasobem najcenniejszym obecnie jest bardzo aktywna lokalna spo\u0142eczno\u015b\u0107, czego wyrazem jest ok. 200 stowarzysze\u0144, liczne inicjatywy sportowo-kibicowskie, inicjatywy nieformalne. Nie brakuje, jak m\u00f3wi\u0105 przemy\u015blanie, pozytywnych „wariat\u00f3w”, jak cho\u0107by ludzie walcz\u0105cy o przywr\u00f3cenie ruchu pasa\u017cerskiego na legendarnej linii kolejowej 102 \u0142\u0105cz\u0105cej Przemy\u015bl z Bieszczadami i biegn\u0105cej przez Chyr\u00f3w i Dobromil w Ukrainie. W czasach PRL podr\u00f3\u017c t\u0105 tras\u0105 nale\u017ca\u0142a do kultowych rytua\u0142\u00f3w podr\u00f3\u017cuj\u0105cych w Bieszczady.<\/p>\n

Przemy\u015bl m\u00f3g\u0142by by\u0107 turystyczn\u0105 pere\u0142k\u0105, na przybyszu wysiadaj\u0105cym na kolejowym dworcu raczej robi wra\u017cenie prowincjonalnego miasteczka, kt\u00f3re utkn\u0119\u0142o w latach 90. i tylko nie wiadomo, sk\u0105d si\u0119 wzi\u0105\u0142 przepi\u0119kny gmach dworca z czas\u00f3w c. k. monarchii. Gmach, cho\u0107 odnowiony, to niepe\u0142ni\u0105cy \u017cadnej funkcji w organizowaniu \u017cycia miasta. Jak zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119 jednak z uczestniczek, odnowienie nie oznacza rewitalizacji, czyli przywr\u00f3cenia do \u017cycia.<\/p>\n

Spirala degradacji<\/h2>\n

Co powoduje, \u017ce dwa zasoby – dziedzictwo i energia spo\u0142eczna – nie przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 na rozw\u00f3j miasta, przeciwnie, nie s\u0105 w stanie, na razie przynajmniej, powstrzyma\u0107 degradacji? Niestety, rachunek trzeba wystawi\u0107 lokalnej polityce i politycznemu przyw\u00f3dztwu. Wiele g\u0142os\u00f3w w dyskusji przypomina\u0142o stracone szanse: wystraszonych inwestor\u00f3w, niepodj\u0119tych przez miasto inicjatyw spo\u0142ecznych.<\/p>\n

Efekt jest taki, \u017ce wizje przysz\u0142o\u015bci ujawnione we wspomnianych warsztatach s\u0105 bardzo skromne i defensywne. Przemy\u015blanie chc\u0105, \u017ceby by\u0142o normalnie, czyli jak w innych, lepiej zarz\u0105dzanych miastach. Bardzo symptomatyczne jest oczekiwanie, \u017ceby co\u015b w ko\u0144cu sta\u0142o si\u0119 z miejskimi kraw\u0119\u017cnikami, kt\u00f3re najwyra\u017aniej nie tyle s\u0105 konkretnym problemem, ile symptomem problem\u00f3w miasta z zarz\u0105dzaniem przestrzeni\u0105 publiczn\u0105.<\/p>\n

Co jednak zrobi\u0107, \u017ceby energia ujawniona podczas spotkania w Pa\u0144stwowej Wy\u017cszej Szkole Wschodnioeuropejskiej znajdowa\u0142a uj\u015bcie nie obok miasta, lecz s\u0142u\u017cy\u0142a jego rozwojowi? Nie ma prostej recepty, ja w swoim wprowadzeniu pokazywa\u0142em przyk\u0142ady r\u00f3\u017cnych miast podobnej skali, kt\u00f3re znalaz\u0142y spos\u00f3b i dzi\u015b rozwijaj\u0105 si\u0119: Krosno, Starachowice, E\u0142k, \u015awidnica. To ostatni moment, \u017ceby wykorzysta\u0107 zasoby, zanim nieodwracalnie stopniej\u0105 ze wzgl\u0119du cho\u0107by na procesy demograficzne.<\/p>\n

Sztuka konkretnej rozmowy<\/h2>\n

Na koniec kilka s\u0142\u00f3w o samej dyskusji, bo rzeczywi\u015bcie by\u0142a niezwyk\u0142a. Zgromadzi\u0142a ca\u0142y przekr\u00f3j ludzi aktywnie anga\u017cuj\u0105cych si\u0119 w miasto, senior\u00f3w i m\u0142odzie\u017c, nie zabrak\u0142o lokalnych polityk\u00f3w. Mimo przedwyborczej atmosfery uda\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107 kampanijnego j\u0119zyka, \u017cadna wypowied\u017a nie by\u0142a zb\u0119dna, ka\u017cda wnosi\u0142a elementy wiedzy o mie\u015bcie i czego\u015b wi\u0119cej – aury szczerej mi\u0142o\u015bci do miasta, kt\u00f3re ci\u0105gle nie mo\u017ce si\u0119 zebra\u0107 w sobie, by wydoby\u0107 si\u0119 ze spirali, kt\u00f3ra lada chwila mo\u017ce przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w spiral\u0119 upadku.<\/p>\n

Wystarczy jednak uwa\u017cnie przeanalizowa\u0107 wszystkie wypowiedzi z ponaddwugodzinnej dyskusji i nada\u0107 im struktur\u0119, by powsta\u0142 ca\u0142kiem kompletny program dla miasta. Bo najwa\u017cniejsze, \u017ce g\u0142osu nie zabierali opowiadacze, tylko ludzie w miasto zaanga\u017cowani, za ka\u017cd\u0105 wypowiedzi\u0105 kry\u0142o si\u0119 realne do\u015bwiadczenie, konkretna praktyka, mierzalny dorobek. Wystarczy tylko po\u0142\u0105czy\u0107 te strumyki.<\/p>\n

Lepsze nast\u0119pne 100 lat<\/h2>\n

Gratuluj\u0119 organizatorom kampanii „Wsp\u00f3lnie na 100”, \u017ce znale\u017ali spos\u00f3b, by wykorzysta\u0107 rocznic\u0119 odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci na dyskusj\u0119 o przysz\u0142o\u015bci anga\u017cuj\u0105c\u0105 wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w, niezale\u017cnie od ich pogl\u0105d\u00f3w, religii czy narodowo\u015bci.<\/p>\n

https:\/\/www.facebook.com\/wspolniena100przemysl\/videos\/279042219586048\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

To by\u0142o najciekawsze ze spotka\u0144 miejskich, w jakim mia\u0142em okazj\u0119 uczestniczy\u0107 w ostatnim czasie. Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1641,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[125,43,127,95,126,163,137],"tags":[173],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1639"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1639"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1639\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1652,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1639\/revisions\/1652"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1641"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1639"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1639"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1639"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}