{"id":1761,"date":"2019-01-08T08:00:18","date_gmt":"2019-01-08T07:00:18","guid":{"rendered":"http:\/\/portretymiast.blog.polityka.pl\/?p=1761"},"modified":"2019-01-08T12:20:50","modified_gmt":"2019-01-08T11:20:50","slug":"polskie-nierownosci-miedzy-horrorem-polaryzacji-i-fantazja-dyfuzji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/2019\/01\/08\/polskie-nierownosci-miedzy-horrorem-polaryzacji-i-fantazja-dyfuzji\/","title":{"rendered":"Polskie nier\u00f3wno\u015bci. Mi\u0119dzy horrorem polaryzacji i fantazj\u0105 dyfuzji"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Doch\u00f3d brutto na mieszka\u0144ca w Warszawie (w regionie sto\u0142ecznym warszawskim mierzony PKB) jest trzykrotnie wi\u0119kszy ni\u017c w Lubelskiem, poinformowa\u0142 GUS<\/a>. Czy lubelszczyzna jest wi\u0119c trzykrotnie biedniejsza od Warszawy i podobnie biedniejsi s\u0105 jej mieszka\u0144cy?
\n
\nRozwarstwienie zamo\u017cno\u015bci w regionach wida\u0107 jeszcze lepiej z perspektywy europejskiej<\/a>. W\u00f3wczas oka\u017ce si\u0119, \u017ce najbogatszy w Unii Europejskiej obszar Inner London-West jest w przeliczeniu na mieszka\u0144ca 21 razy\u00a0zamo\u017cniejszy od najbiedniejszego Severozapaden w Bu\u0142garii. \u00d3w Inned London-West ma PKB per capita na poziomie 611 proc. unijnej \u015bredniej, Severozapaden zaledwie 29 proc.<\/p>\n

Nasze lubelskie w tym zestawieniu \u0142apie si\u0119 ci\u0105gle, wraz z Podkarpackiem, Podlaskiem, \u015awi\u0119tokrzyskiem i Warmi\u0144sko-Mazurskiem, do dwudziestki najbiedniejszych region\u00f3w UE, uzyskuj\u0105c ok. po\u0142owy \u015bredniej unijnej PKB na g\u0142ow\u0119. Ciekawa jest jednak czo\u0142\u00f3wka, bo po Londynie jest du\u017ca luka i na drugim miejscu pojawia si\u0119 Luksemburg z 257 proc. \u015bredniej unijnej. Ciekawe, \u017ce na 6. miejscu jest region bratys\u0142awski (184 proc.) i Praga (182 proc.).\"\"<\/a>Dane europejskie z raportu z pocz\u0105tku 2018 r. uwzgl\u0119dniaj\u0105 jeszcze Warszaw\u0119 jako cz\u0119\u015b\u0107 Mazowsza, og\u0142oszona w\u0142a\u015bnie analiza GUS wyodr\u0119bnia Warszaw\u0119 jako oddzieln\u0105 jednostk\u0119 statystyczn\u0105. Warszawa oddzielnie wypadnie w unijnym rankingu znacznie lepiej, Mazowsze jednak gorzej – co oczywi\u015bcie mo\u017ce martwi\u0107, ma jednak t\u0119 zalet\u0119, \u017ce daje lepsz\u0105 pozycj\u0119 podczas dystrybucji \u015brodk\u00f3w europejskich.<\/p>\n

Koncentracja w regionach sto\u0142ecznych<\/h2>\n

Wysokie pozycje Bratys\u0142awy, Pragi, Warszawy nie oznaczaj\u0105 jednak wcale, \u017ce miasta te\u017c, niew\u0105tpliwie w swoich krajach najbogatsze, s\u0105 a\u017c tak bogate, mierz\u0105c dochodami ich mieszka\u0144c\u00f3w, a tak\u017ce bud\u017cetami, jakimi dysponuj\u0105 lokalne samorz\u0105dy. PKB to miara statystyczna maj\u0105ca sens, jak sama nazwa wskazuje, do gospodarki krajowej. Warszawa wytwarza statystycznie 17,2 proc. krajowego PKB dlatego, \u017ce oczywi\u015bcie koncentruje najwi\u0119cej firm wysokiej warto\u015bci dodanej, ale te\u017c jest siedzib\u0105 wielu central przedsi\u0119biorstw z kapita\u0142em polskim i zagranicznym.<\/p>\n

Je\u015bli popatrze\u0107 na rozk\u0142ad zamo\u017cno\u015bci pod wzgl\u0119dem zarobk\u00f3w, to oka\u017ce si\u0119, \u017ce wed\u0142ug GUS w 2017 r.<\/a> najlepiej zarabia\u0142o si\u0119 w Jastrz\u0119biu-Zdroju – 6600 z\u0142 (146 proc. \u015bredniej krajowej), Warszawa plasowa\u0142a si\u0119 dopiero na drugim miejscu z 6059 z\u0142 (113,8 proc.), potem P\u0142ock, Jaworzno i Sopot. Na ko\u0144cu stawki 66 miast na prawach powiatu wyl\u0105dowa\u0142 Piotrk\u00f3w Trybunalski z 3447 z\u0142 (76,1 proc.).<\/p>\n

R\u00f3\u017cne imiona zamo\u017cno\u015bci<\/h2>\n

Spore rozpi\u0119to\u015bci, jeszcze jednak inny obraz pokazuj\u0105 analizy zamo\u017cno\u015bci polskich samorz\u0105d\u00f3w przygotowywane przez prof. Paw\u0142a Swianiewicza dla „Wsp\u00f3lnoty”. W kategorii miast wojew\u00f3dzkich najbogatsza jest Warszawa, z 7118 z\u0142 na g\u0142ow\u0119, potem Opole z 5722 z\u0142 (w rankingu zarobk\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w dopiero na 16. miejscu, z 4616 z\u0142 i 101,9 proc. \u015bredniej), a dalej Wroc\u0142aw, Pozna\u0144, Krak\u00f3w.<\/p>\n

\"\"

Zamo\u017cno\u015b\u0107 samorz\u0105d\u00f3w wed\u0142ug rankingu prof. Paw\u0142a Swianiewicza dla „Wsp\u00f3lnoty”<\/p><\/div>\n

Wida\u0107 wi\u0119c, \u017ce istniej\u0105 korelacje mi\u0119dzy miarami lokalnego bogactwa, lecz zwi\u0105zki te nie s\u0105 jednoznaczne i bezpo\u015brednie, wi\u0119c lepiej ostro\u017cnie wyci\u0105ga\u0107 wnioski w g\u0142o\u015bnym sporze o model rozwojowy: na ile ma on mie\u0107 charakter polaryzacyjny, czyli polega\u0107 na wspieraniu biegun\u00f3w wzrostu zlokalizowanych w metropoliach, a na ile dyfuzyjny i polega\u0107 na wspieraniu region\u00f3w o strukturalnie s\u0142abszej kondycji.<\/p>\n

Dane unijne i \u015bwiatowe pokazuj\u0105, \u017ce polaryzacja we wsp\u00f3\u0142czesnej gospodarce, w kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em warto\u015bci dodanej s\u0105 sektory niematerialne: us\u0142ugi finansowe, R+D, przemys\u0142y kreatywne, konsulting, si\u0142\u0105 rzeczy b\u0119d\u0105 si\u0119 one koncentrowa\u0107 w o\u015brodkach metropolitalnych, czyli dysponuj\u0105cych zasobami do obs\u0142ugi funkcji metropolitalnych: uczelniami, instytucjami kultury, dost\u0119pem komunikacyjnym, infrastruktur\u0105 kongresow\u0105.<\/p>\n

Miasta w globalnej sieci<\/h2>\n

Doskonale to pokazuje ciekawy ranking przygotowywany przez projekt Globalization and World Cities Loughborough Iniversity<\/a> pod okiem Petera Taylora. Badacze z GaWC stwierdzili, \u017ce o wsp\u00f3\u0142czesnej gospodarce decyduj\u0105 miasta kontroluj\u0105ce przep\u0142ywy kapita\u0142u i decyzji dotycz\u0105cych alokacji kapita\u0142owych. Jako miar\u0119 tej pozycji w globalnej sieci miast przyj\u0119li stopie\u0144 powi\u0105za\u0144 (w\u0142\u0105czenia w sie\u0107) mierzony g\u0119sto\u015bci\u0105 siedzib firm mi\u0119dzynarodowych.<\/p>\n

Miasto, kt\u00f3re ma du\u017co siedzib firm, kt\u00f3re tak\u017ce ulokowa\u0142y si\u0119 we Frankfurcie, Pary\u017cu, Londynie, Singapurze etc., jest lepiej w\u0142\u0105czone ni\u017c to, kt\u00f3re ma ich mniej. Miara ta wynika z prostej konstatacji, \u017ce globalny kapita\u0142 potrzebuje do swojej obs\u0142ugi zestandaryzowanej obs\u0142ugi – GE, wchodz\u0105c na jaki\u015b rynek, powierza obs\u0142ug\u0119 na lokalnym rynku firmom prawnym, HR, reklamowym i doradczym, z jakimi wsp\u00f3\u0142pracuje kwatera g\u0142\u00f3wna w kraju macierzystym.<\/p>\n

Zgodnie z t\u0105 miar\u0105 oka\u017ce si\u0119, \u017ce Warszawa w rankingu 2018 umo\u015bci\u0142a si\u0119 na pozycji 9. metropolii w Europie, wyprzedzaj\u0105c Amsterdam i Sztokholm oraz wiele innych fajnych miast. Czy to oznacza, \u017ce Warszawa jest bogatsza i fajniejsza od Amsterdamu, kt\u00f3ry w XVII w. odgrywa\u0142 rol\u0119 globalnego hegemona, trz\u0119s\u0105c ca\u0142\u0105 \u015bwiatow\u0105 gospodark\u0105? Oczywi\u015bcie tak by\u0107 nie musi, po prostu Warszawa jako stolica du\u017cego wschodz\u0105cego rynku i po\u015brednik do rynk\u00f3w takich jak Ukraina, dysponuj\u0105c du\u017cymi zasobami wiedzy i kultury oraz infrastruktur\u0105 akademick\u0105 zapewniaj\u0105c\u0105 przygotowanie odpowiednich kadr, sta\u0142a si\u0119 wa\u017cnym w\u0119z\u0142em. Zdecydowali o tym dysponenci kapita\u0142u maj\u0105cy gdzie\u015b dyskusj\u0119 o polaryzacji i dyfuzji.<\/p>\n

Recepty na koncentracj\u0119<\/h2>\n

Czy z nier\u00f3wno\u015bciami terytorialnymi generowanymi przez wsp\u00f3\u0142czesny kapitalizm mo\u017cna walczy\u0107? Czy sens ma np. deglomeracja, czyli przenoszenie instytucji administracji z obszar\u00f3w sto\u0142ecznych w teren, jak si\u0119 coraz g\u0142o\u015bniej proponuje? O tym w kolejnym odcinku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Doch\u00f3d brutto na mieszka\u0144ca w Warszawie (PKB) jest trzykrotnie wi\u0119kszy ni\u017c w Lubelskiem, poinformowa\u0142 GUS. Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1766,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,163],"tags":[85,178,177,176],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1761"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1761"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1761\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1771,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1761\/revisions\/1771"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1766"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1761"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1761"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1761"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}