![\"\"](\"\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/POLSKA_mapa_gminy-1024x951.png\")
<\/p>\n<\/p>\n
Samorz\u0105dna Rzeczpospolita to program przyj\u0119ty przez Solidarno\u015b\u0107 podczas I Zjazdu w Gda\u0144sku w 1981 r.<\/a> Jego realizacja rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 4 czerwca 1989 r., a samorz\u0105dno\u015b\u0107 przynajmniej w wymiarze terytorialnym sta\u0142a si\u0119 podstaw\u0105 ustroju Polski. Na ile trwa\u0142\u0105 wobec centralizacyjnych i antysamorz\u0105dowych zap\u0119d\u00f3w PiS?<\/p>\n Warto przeczyta\u0107 dokument sprzed blisko 40 ju\u017c lat. Robi wra\u017cenie przekonanie, \u017ce najlepszym systemem w\u0142adzy dla Polski jest ludow\u0142adztwo. Ludow\u0142adztwo, czyli samorz\u0105dno\u015b\u0107 we wszystkich sferach \u017cycia: terytorialnej, pracowniczej, profesjonalnej, gospodarczej. Pobrzmiewa w tym przekonaniu duch filozofii Edwarda Abramowskiego, jednego z g\u0142\u00f3wnych my\u015blicieli polskiego demokratycznego socjalizmu i anarchosyndykalizmu.<\/p>\n Abramowski ba\u0142 si\u0119 pa\u0144stwa jako scentralizowanej, jakobi\u0144skiej formy w\u0142adzy. Przeciwstawia\u0142 jej stowarzyszeniowo\u015b\u0107 i samorz\u0105dno\u015b\u0107 w\u0142a\u015bnie. Rozw\u00f3j stowarzysze\u0144 i samorz\u0105du terytorialnego to niezwykle wa\u017cne osi\u0105gni\u0119cia przemian po 1989 r. Program Samorz\u0105dnej Rzeczypospolitej wymaga jednak ci\u0105g\u0142ego rozwoju. Pisa\u0142 o tym Pawe\u0142 Adamowicz w ksi\u0105\u017cce \u201eGda\u0144sk jako wsp\u00f3lnota\u201d i w zaproszeniu do samorz\u0105dowc\u00f3w, by w Gda\u0144sku uczci\u0107 30-lecie wybor\u00f3w 4 czerwca 1989 r.<\/p>\n To dobry moment, by przypomnie\u0107 inicjatyw\u0119 sprzed trzech lat, kiedy w\u0142a\u015bnie 4 czerwca 2016 r. w Lublinie odby\u0142o si\u0119 seminarium \u201eSamorz\u0105dna Rzeczpospolita – demokracja, partycypacja, wsp\u00f3\u0142rz\u0105dzenie\u201d<\/a> zorganizowane z inicjatywy prof. Jerzego Hausnera, prezydenta Krzysztofa \u017buka i autora tego bloga. Podczas seminarium przedstawili\u015bmy deklaracj\u0119, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c nie straci\u0142a aktualno\u015bci, przeciwnie. Dlatego j\u0105 przypominam:<\/p>\n Niezwyk\u0142y, utopijny przez sw\u0105 odwag\u0119 projekt Rzeczpospolitej Samorz\u0105dnej na zawsze pozostanie wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 dziedzictwa wielkiego Ruchu Solidarno\u015bci lat 1980-81. Proces demokratycznych przemian, przypiecz\u0119towany wyborami 4 czerwca 1989 r., umo\u017cliwi\u0142 cz\u0119\u015bciow\u0105 realizacj\u0119 przedstawionego dekad\u0119 wcze\u015bniej programu. Reforma samorz\u0105du terytorialnego uczyni\u0142a z samorz\u0105dno\u015bci podstawow\u0105 zasad\u0119 ustroju Rzeczypospolitej – mieszka\u0144cy polskich gmin zyskali mo\u017cliwo\u015b\u0107 samodzielnego organizowania \u017cycia swoich wsp\u00f3lnot. Jednocze\u015bnie demokratyczna rewolucja otworzy\u0142a przestrze\u0144 dla rozwoju autonomicznego spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego. W ko\u0144cu transformacja gospodarcza stworzy\u0142a warunki dla wolno\u015bci gospodarczej i rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci.<\/em><\/p>\n Samorz\u0105dno\u015b\u0107, obywatelskie zaanga\u017cowanie, przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 sta\u0142y si\u0119 filarami rozwoju Rzeczypospolitej w ostatnim \u0107wier\u0107wieczu. Utopijnym z\u0142udzeniem by\u0142o jednak oczekiwanie, \u017ce polityczne, spo\u0142eczno-obywatelskie i gospodarcze wymiary rzeczywisto\u015bci rozwija\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 w pe\u0142nej harmonii. Fundamentaln\u0105 cech\u0105 spo\u0142ecze\u0144stw wolnych ludzi jest ich zr\u00f3\u017cnicowanie i wynikaj\u0105ce z niego napi\u0119cia maj\u0105ce \u017ar\u00f3d\u0142a w ro\u017cnych interesach, r\u00f3\u017cnych aksjologiach i wizjach dobrego \u017cycia, w r\u00f3\u017cnych koncepcjach dobra wsp\u00f3lnego. W dobrze zorganizowanym spo\u0142ecze\u0144stwie r\u00f3\u017cnice te prowadz\u0105 do tw\u00f3rczych syntez, kt\u00f3re nap\u0119dzaj\u0105 rozw\u00f3j w wymiarze indywidualnym i wsp\u00f3lnotowym.<\/em><\/p>\n Nie istnieje wszak\u017ce z\u0142oty standard dobrze zorganizowanego spo\u0142ecze\u0144stwa, bo ulega ono nieustannym przemianom pod wp\u0142ywem rozlicznych czynnik\u00f3w, co powoduje, \u017ce osi\u0105gni\u0119cie stanu trwa\u0142ej r\u00f3wnowagi jest niemo\u017cliwe. I nie istniej\u0105 idealne spo\u0142ecze\u0144stwa, w kt\u00f3rych wszyscy politycy my\u015bl\u0105 wy\u0142\u0105cznie w kategoriach dobra wsp\u00f3lnego, wszyscy obywatele anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w sprawy wsp\u00f3lnoty, a przedsi\u0119biorcy zgodnie dzia\u0142aj\u0105 wed\u0142ug regu\u0142 odpowiedzialnego biznesu. Dlatego w spo\u0142ecze\u0144stwach realnych, nawet najlepiej zorganizowanych, dochodzi do zjawiska braku uznania i wynikaj\u0105cych st\u0105d r\u00f3\u017cnych form wykluczenia i nier\u00f3wno\u015bci w dost\u0119pie do zasob\u00f3w.<\/em><\/p>\n Nier\u00f3wno\u015bci te mog\u0105 by\u0107 po\u017cywk\u0105 dla politycznej mobilizacji czasem karmionej resentymentem, lecz cz\u0119sto uzasadnionym gniewem. Dzi\u015b mierzymy si\u0119 w Polsce z polityczn\u0105 mobilizacj\u0105, kt\u00f3rej stawk\u0105 nie jest korekta wypracowanego \u0142adu, lecz jego zakwestionowanie i w konsekwencji odrzucenie dziedzictwa demokratycznej Samorz\u0105dnej Rzeczypospolitej. Czy rzeczywi\u015bcie wyczerpa\u0142o si\u0119 ono? Odpowied\u017a na to pytanie nie kryje si\u0119 w deklaracjach przywi\u0105zania do starych warto\u015bci, tylko w zdolno\u015bci do wypracowania nowych praktyk realizacji tych warto\u015bci w realnym, konkretnym spo\u0142ecze\u0144stwie. Je\u015bli wi\u0119c wierzymy, \u017ce Samorz\u0105dna Rzeczpospolita nie jest jedynie nale\u017c\u0105c\u0105 do historii, niezrealizowan\u0105 utopi\u0105, spotkajmy si\u0119 4 czerwca w Lublinie, mie\u015bcie, kt\u00f3re da\u0142o sygna\u0142 do solidarno\u015bciowego zrywu roku 1980.<\/em><\/p>\n To dobry czas i miejsce, by rozpocz\u0105\u0107 prac\u0119 nad odnow\u0105 projektu Samorz\u0105dnej Rzeczypospolitej w oparciu o mechanizmy demokracji, partycypacji, wsp\u00f3\u0142rz\u0105dzenia i zasady uznania oraz w\u0142\u0105czenia.<\/em><\/p>\n dr Krzysztof \u017buk, prof. Jerzy Hausner, red. Edwin Bendyk<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Samorz\u0105dna Rzeczpospolita to program przyj\u0119ty przez Solidarno\u015b\u0107 podczas I Zjazdu w Gda\u0144sku w 1981 r. Jego realizacja rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 4 czerwca 1989 r., a samorz\u0105dno\u015b\u0107 przynajmniej w wymiarze terytorialnym sta\u0142\u0105 si\u0119 podstaw\u0105 ustroju Polski. Na ile trwa\u0142\u0105 wobec centralizacyjnych i antysamorz\u0105dowych zap\u0119d\u00f3w PiS? Czytaj dalej ![\"\"](\"\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/Lublin_Samorzadna_2016-1024x680.jpg\")
<\/p>\n